Κώστας Καπάκας: Η πολλή φιγούρα έφερε λιγούρα

Το «Peppermint», η πρώτη ταινία του, δεκατρία χρόνια πίσω, έκανε μεγάλη αίσθηση. Εξι χρόνια αργότερα γύρισε τη δεύτερη, την «Uranya». Και μετά ο σκηνοθέτης Κώστας Καπάκας εξαφανίστηκε από τον χώρο του κινηματογράφου. Γιατί αυτό παθαίνει όποιος μπλέκει με τη γραφειοκρατική πλευρά του ελληνικού σινεμά. Ολα πρέπει να γίνονται «με τη σειρά τους», αυτό απαιτεί χρόνο, ο χρόνος περνάει και βέβαια οι ταινίες ποτέ δεν πραγματοποιούνται. Ωσπου ο Καπάκας, εν καιρώ οικονομικής κρίσης, ανακάλυψε ότι στην πραγματικότητα οι ταινίες μπορούν να γίνουν πολύ πιο εύκολα – αρκεί να έχεις λίγο κέφι παραπάνω και μια καλή παρέα να σε στηρίζει. Κάπως έτσι, τόσο απλά προέκυψε η τελευταία (και ίσως η καλύτερη) ταινία του, το «Magic hour», μια τρυφερή ταινία περιπλάνησης στην Ελλάδα με άξονα τη φιλία δύο ανδρών (Ρένος Χαραλαμπίδης, Τάσος Αντωνίου) που όσο διαφορετικοί χαρακτήρες είναι, άλλο τόσο τα βρίσκουν μεταξύ τους.

Επέστρεψα…

Υστερα από καιρό, ύστερα από χρόνια ολόκληρα, για να κάνω μια ταινία. Το «Magic hour» ήταν για μένα ένα προσωπικό στοίχημα: ήθελα πραγματικά να δω αν μπορώ και πάλι να κάνω μια ταινία χειροποίητη. Ηθελα να δω αν μπορεί να λειτουργήσει μια απλή σχετικά ιστορία, η οποία μιλά για τους απλούς ανθρώπους στην περίοδο της κρίσης που όλοι μας περνάμε. Ενας μήνας χρειάστηκε για να γραφτεί το σενάριο και μόλις 25 ημέρες για το γύρισμα. Πάνω απ’ όλα όμως χρειαζόμουν το κέφι φίλων για να αποδείξουμε όλοι μαζί ότι μπορεί ναι γίνει. Και μπόρεσε.

Πολύτιμο χρόνο στο παρελθόν περιμένοντας να είναι όλα τα πράγματα στη θέση τους. Επρεπε πάντα να τα βρίσκω τακτοποιημένα και στη σειρά τους, ούτως ώστε να νιώθω έτοιμος για να ξεκινήσω γυρίσματα. Μιλώ για τις κρατικές χρηματοδοτήσεις, τη διανομή και όλα τα σχετικά. Και όμως, τον τελευταίο καιρό έμαθα επιτέλους ξανά ότι τα πράγματα είναι τελικά εξαιρετικά απλά και μπορούν να γίνονται στον χρόνο τους: έχεις την ιδέα, γράφεις το σενάριο, κάνεις και την ταινία. Είναι μια περίεργη απελευθέρωση που, κατά περίεργο τρόπο, σε μεγάλο βαθμό έχω την εντύπωση ότι οφείλεται στην ίδια την κρίση.

Από την ιδέα ότι μπορούμε να παριστάνουμε τους Ευρωπαίους χωρίς κόστος, χωρίς αλλαγή νοοτροπίας και πάνω απ’ όλα χωρίς παιδεία. Ημασταν άραγε έτοιμοι να γίνουμε Ευρωπαίοι; Νομίζω πως όχι, δεν ήμασταν. Γιατί αυτό που σίγουρα έγινε είναι ότι χάσαμε τελικά τις ιδιαιτερότητές μας ως λαός, χωρίς να μπορέσουμε να τις αντικαταστήσουμε με όσα θετικά έχουν οι δυτικές κοινωνίες που τόσο πολύ ζηλεύαμε.

Οταν οι γραμμές ενός σεναρίου κατορθώνουν να μεταμορφωθούν σε κινηματογραφικές εικόνες, σε ήχους, σε μουσική, όταν αποκτούν μιαν άλλη, αυτόνομη δυναμική. Κάπου σε όλο αυτό το πράγμα υπάρχει μαγεία. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο βέβαια θα πρέπει να συμβάλουν όλοι οι συντελεστές της ταινίας, όπως και το τυχαίο και το απρόσμενο, που διαμορφώνουν το τελικό αποτέλεσμα. Απολαμβάνω να δουλεύω με φίλους με τους οποίους γνωριζόμαστε πολλά χρόνια και ξέρει ο ένας τα χούγια του άλλου – έτσι ξεπερνιούνται και οι μικροεντάσεις στη δουλειά -, όπως ο διευθυντής φωτογραφίας Γιάννης Δασκαλοθανάσης, ο μοντέρ Τάκης Γιαννόπουλος, ο ηχολήπτης Γιώργος Μικρογιαννάκης και φυσικά οι πρωταγωνιστές Ρένος Χαραλαμπίδης και Τάσος Αντωνίου.

Στη δύναμη του πείσματος. Για παράδειγμα, υποκλίνομαι στην υπομονή των αδελφών Ράιτ. Σε μια εποχή όπου όλοι οι επιστήμονες τους έλεγαν ότι ένα αντικείμενο βαρύτερο του αέρα δεν μπορεί να πετάξει, εκείνοι έκαναν το δικό τους γιατί πίστεψαν σε αυτό και ο κόσμος τελικά άλλαξε. Πιστεύω όχι μόνο στις μεγάλες ιδέες, αλλά και στις μικρές. Γιατί δεν είναι μόνο τα μεγάλα βήματα που μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, είναι και τα μικρά. Και πάνω απ’ όλα πιστεύω στη δύναμη των ανθρώπων να εφευρίσκουν ξανά τον εαυτό τους.

Αυτοβιογραφίες σημαντικών ανθρώπων – ανάγνωσμα εξαιρετικά ευχάριστο για μένα – καθώς και μυθιστορήματα ελλήνων συγγραφέων της γενιάς μου. Ενα παράδειγμα είναι η Σώτη Τριανταφύλλου. Το τελευταίο βιβλίο της, «Για την αγάπη της γεωμετρίας», μου άρεσε πολύ, με συγκίνησε.

Τη διάθεση των Ελλήνων ανάλογα με τη δύναμη και την εξουσία που έχουν να αλλάξουν τη μοίρα της πατρίδας μας. Αμφισβητώ την ικανότητα αυτών που διοικούν το κράτος που λέγεται Ελλάδα να προσφέρουν στους πολίτες τα δύο πιο σημαντικά αγαθά: ασφάλεια και δικαιοσύνη.

Οταν βλέπω να χάνεται το μέτρο, όταν έστω λίγες φορές γίνεται το αυτονόητο, όταν βλέπω την αδιαφορία να επικρατεί παντού και ειδικά όταν ακούω να λένε ότι φταίνε κάποιοι άλλοι, συνήθως ξένοι.

Προσπαθώντας να μάθω τους ανθρώπους, ειδικά αυτούς που είναι πολύ διαφορετικοί από εμένα. Τα πιο πολλά και χρήσιμα πράγματα τα έχω μάθει από απλούς ανθρώπους που εργάζονται με τα χέρια τους. Νομίζω ότι οι άνθρωποι αυτοί, όταν δουλεύουν, κουράζουν το σώμα τους αλλά όχι το μυαλό τους. Τελευταία άκουσα από κάποιον σε καφενείο να λέει για την κρίση: «Η πολλή φιγούρα έφερε λιγούρα». Συμφωνώ απολύτως.

Οταν βλέπω ανθρώπους να εγκλωβίζονται στο αδιέξοδο. Οχι μόνο των δύσκολων συνθηκών του παρόντος αλλά και στο ίδιο το παρελθόν τους. Πονώ όταν τους βλέπω να μην μπορούν να βρουν πουθενά τη δύναμη να χαμογελάσουν και να ελπίσουν.

Tη φράση «Η ζωή είναι μια συνεχής μάχη ενάντια στην τρομερή δύναμη της βαρύτητας». Κάποιος το είπε αυτό, δεν θυμάμαι ποιος, αλλά μου αρέσει ως φράση και τη χρησιμοποιώ συχνά.

Τα παιδικά μου χρόνια, όταν η προσμονή για κάτι ήταν πολύ δυνατή και η χαρά κρατούσε. Οταν μπαίναμε στα ακατάλληλα, όταν βλέπαμε τους Rolling Stones στον Παναθηναϊκό, όταν βλέπαμε ότι θα έπεφτε η δικτατορία. Η ζαλάδα από το πρώτο μας φιλί.

Με το χόμπι μου, την πτήση και τα αεροπλάνα, κάτι που φαίνεται σε όλες τις ταινίες μου. Στο «Magic hour» παίζω ο ίδιος τον πιλότο στο αεροπλάνο. Πολύ θα ήθελα να κάνω μια ταινία με ήρωες που έχουν όλοι το ίδιο πάθος, την πτήση. Είναι κάτι που δεν το βαριέσαι ποτέ.