Τά ‘χω κι εγώ χαμένα.
Πρώτον, διότι η μάνα των μαχών δέν έγινε – πράγμα το οποίο κάμποσοι έλληνες σχολιαστές δέν θα το συγχωρήσουν ποτέ στους αχάριστους ιρακινούς: Ξέρεις τί θα πεί να έχουνε την υποστήριξη όλου σχεδόν του ελληνικού τύπου, κι αυτοί οι ασυνείδητοι να μή θέλουν να σκοτωθούν για να υπερασπίσουν την ευρωπαϊκή αδυναμία να εναντιωθεί στο αμερικανικό καλαμπαλίκι; Κι επιπλέον να θυμούνται ξαφνικά τί καραγκιόζης ήταν αυτός ο δικτάτορας, τί αίμα έχυσε αναίτια (για χάρη των αμερικάνων) στον περσοϊρακινό πόλεμο;
Δεύτερον, απ’ την αντίθετη μεριά, τά ‘χω επίσης χαμένα διότι δέν βλέπω τί θα πούνε στους λαούς τους οι ελευθερωτές: α) Για το φοβερό οπλοστάσιο του Σαντάμ με το οποίο απειλούσε τον πολιτισμένο κόσμο – ούτε καρφίτσες δεν είχε ο έρμος, β) για τη συμμαχία του κοσμικού Σαντάμ με τον θρησκομανή φασίστα Μπιλάντεν – περι της οποίας ούτε στην Αμερική δεν γίνεται πια λόγος, και γ) για τα άγρια κύματα των απελπισμένων τρομοκρατών που θα αλλάξουν τη ζωή-μας τα επόμενα χρόνια.
Τρίτον, τί θ’ απογίνομε εμείς τα εκατομμύρια των αμερικανόφιλων όλου του κόσμου; Εκείνων που θαυμάζομε τους αμερικάνους υπερασπιστές της Γαλλικής και της Ελληνικής επανάστασης. Κι εκείνων που τυχαίνει να λέμε ευχαριστώ σε όσους συνήργησαν ν’ απαλλαγούμε απ’ τους σοβιετικούς ψευδεπίγραφους σωτήρες. Τώρα, φοβόμαστε· βλέπομε τη δημοκρατία να χορεύει όπως της λαλάει ο κάθε τρομοκράτης· και διαβλέπομε ότι το βαρύ χέρι των στρατηγών (και η μυωπία των πολεμοκλονών) μπορεί εξ εθισμού να ξαναπέφτει όπου γουστάρει…
Κι αποχαιρέτα-την και τη Βαγδάτη σου που χάνεις: Τριάντα περίπου χρόνια πρίν, είχα δεχθεί να δώσω μια σειρά μεταπτυχιακές διαλέξεις Εδαφοδυναμικής στο Πανεπιστήμιο της Βαγδάτης. Κι αργότερα, ως εμπειρογνώμων της UNESCO, είχα κάπως συμβάλει στην αναβάθμιση του Τεχνικού-τους Πανεπιστημίου. Τί δουλειά είχα εγώ εκει κάτω; Μα, πρώτα πρώτα, το Ιράκ ήταν μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη Χώρα, μ’ έναν ωραίο λαό και με μιαν πολλά υποσχόμενη πολιτική παράταξη που το κυβερνούσε. (Ετσι κι αλλιώς, δέν ανήκα στους καλούς επιστήμονες που κλείνονται στον γνωστό φιλντισένιο Πύργο). Οι εμπειρίες εκείνων των περιόδων ποικίλες – και αντιφατικές, όπως είναι φυσικό. Δυό κύριες μνήμες μένουν όμως. Η πρώτη είναι η ταχύτατη διάψευση της λαοφιλίας του καθεστώτος: Οι λόφοι που καλύπτονταν απ’ τις βίλλες της νομεγκλατούρας είχαν αρχίσει να δείχνουν το αληθινό πρόσωπο των κυβερνώντων. Στο Πανεπιστήμιο μιλούσαν ήδη χαμηλόφωνα – ίσως γι’ αυτό και δέν ακούστηκαν απο γνωστόν έλληνα πολιτικό, που συνέχισε να θαυμάζει το καθεστώς έως πολύ αργότερα. Ακόμη κι όταν ο δαιμόνιος (Αντιπρόεδρος τότε) Σαντάμ Χουσεΐν είχε κλείσει τα γραφεία των φίλων μου Παλαιστινίων Μηχανικών στη Βαγδάτη.
Η δεύτερη κύρια μνήμη της Βαγδάτης βέβαια: ο πυκνότατος πολιτισμός τον οποίο περιέκλειε – παρά τη φθορά και την αλλοτρίωση των αιώνων.
Πολιτισμός ζών – ο κόσμος τα βράδια στις ακροποταμιές του Τίγρη να ψήνει τα ανοιγμένα τα μαζγκούφ, δίπλα στην πρόχειρη φωτιά, τραγουδώντας μια μουσική πάμπλουτη απο κλίμακες και μελωδίες υπερχιλίων ετών. Εμενα άλλωστε στο σπίτι ενος διασήμου μουσικού (του Τζεμίλ Μπεσσίρ), κι είχα κιόλας μυηθεί σε μουσικές πρωτάκουστες – ακόμα και για τα εθισμένα στο ανατολικό μέλος αυτιά μου. Πολιτισμός, ακόμα μ’ ένα άνοιγμα δισταχτικό προς τον πλουραλισμό: Είχε ήδη ιδρυθεί η Κουρδική Ακαδημία. Αλλά και πολλοί Καθηγητές στο Πανεπιστήμιο ήσαν Κούρδοι. Τί συγκίνηση οταν ενα βράδυ αξέχαστο τα πεθερικά ενός Κούρδου Καθηγητή μού μίλησαν σε μια χυμώδη κυπριακή διάλεκτο! Ησαν Αρμενοκύπριοι.
Πίσω όμως απ’ το όποιο πολιτισμικό παρόν, υπέκειτο το λίκνο της ανθρωπότητας: Ολες οι αρχαίες πρωτεύουσες των Σουμερίων, των Βαβυλωνίων και των Ασσυρίων βρίσκονται μέσα στο Ιράκ – το οποίο άλλωστε καλύπτει τα τρία τέταρτα της «Μεσοποταμίας» (της Κοιλάδας Τίγρης/Εφράτης). Και το μεγαλείον του Μεγαλέξανδρου εδώ φάνηκε – όπως και το χάλι των αλληλοσφαζομένων διαδόχων. Εδώ, αργότερα, τον 8ο αιώνα μ.Χ. θα εγκατασταθεί και το Χαλιφάτο της δόξας, των μεγάλων τεχνικών έργων και της ελληνομάθειας. Τέτοιο είναι το χώμα που σκάφθηκε απ’ τις βόμβες του δυτικού κόσμου.
Του αρχαίου λοιπόν εκείνου κλέους κιβωτός ήταν το Ιρακινό Αρχαιολογικό Μουσείο. Είχα τότε κάπου σημειώσει πως θά ‘ξιζε να νοικιάσουμε μεγάλα πλοία και να στείλομε δέκα-δέκα χιλιάδες τους Ελληνες να επισκεφθούν το Μουσείο, για να εξανθρωπίσομε τον ανθελληνικό ελληνοκεντρισμό μας.
Αυτού του Μουσείου την έγκαιρη προστασία ζήτησαν Αγγλοι και Αμερικανοί Αρχαιολόγοι (ήδη απ’ τα τέλη Μαρτίου), πολύ πρίν να συμβούν οι αναμενόμενες λεηλασίες μετά την 10η Απριλίου 2003.
Κι είπαμε: Πόλεμος, πόλεμος – τί να κάνουμε; Ομως ο ίδιος ο νόμος του πολέμου λέει το προφανές οτι «ο στρατός κατοχής αναδέχεται όλες τις ευθύνες του Κράτους το οποίο καταλύει». Αρα και την προστασία του αρχαιολογικού θησαυρού (που στο κάτω-κάτω είναι ανακηρυγμένος θησαυρός της ανθρωπότητας). Τί θα λέμε τώρα στους φοιτητές της ιστορίας στα πανεπιστήμια της Δύσεως;
Ο κ. Θεοδόσης Π. Τάσιος είναι ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.
