Η προοπτική επιβολής αυστηρών κυρώσεων στη Minoan Flying Dolphins από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, καθώς και η οριστικοποίηση των όρων και των προϋποθέσεων της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στην ακτοπλοΐα εκ μέρους του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας είναι δύο εξελίξεις που δημιουργούν νέα δεδομένα στον κλάδο, εν όψει μάλιστα και του καλοκαιριού. Η πρώτη εξέλιξη, η επιβολή κυρώσεων, η οποία, σύμφωνα με τις ως τώρα πληροφορίες, φθάνει ως και στο ενδεχόμενο διάσπασης της εταιρείας ή πώλησης πλοίων της σε άλλους ανεξάρτητους διαχειριστές, εκ των πραγμάτων προκαλεί έντονες συζητήσεις στην Ακτή Ποσειδώνος. Βεβαίως θα πρέπει να διευκρινισθεί ευθύς εξαρχής ότι το να υποχρεωθεί η Minoan Flying Dolphins να διασπασθεί, πέραν του ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει στην παρούσα φάση, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία της είναι δεσμευμένα εξαιτίας των αγωγών αποζημιώσεων που εκκρεμούν εις βάρος της, είναι κάτι που φαντάζει «σενάριο επιστημονικής φαντασίας». Ωστόσο η φημολογία και μόνο είναι αρκετή ώστε να μελετώνται ήδη σενάρια κάλυψης των όποιων αναγκών προκύψουν αν και εφόσον υπάρξει μια τέτοια εξέλιξη.
Ούτως ή άλλως η δεύτερη εξέλιξη, που αφορά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στην ακτοπλοΐα, είναι δεδομένη και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ενός μεταβατικού σταδίου που θα αρχίσει να κάνει εμφανή τα σημάδια του από εφέτος το καλοκαίρι ως και τον Νοέμβριο του 2002, οπότε και θα τεθεί σε ισχύ το νέο θεσμικό πλαίσιο. Αυτό το μεταβατικό στάδιο χαρακτηρίζεται από την έλευση νέων μονάδων που οδηγούν στην αναδιάταξη στόλων και γραμμών, αλλά κυρίως από την έλευση νέων παικτών στην εσωτερική αγορά, η παρουσία των οποίων λειτουργεί ως βαρόμετρο για τις εξελίξεις. Το ερώτημα είναι αν όλα αυτά έχουν νόημα, καθώς είναι βέβαιο ότι μετά την 1η Νοεμβρίου 2002 οι βασικές ακτοπλοϊκές γραμμές της χώρας, και κυρίως αυτές που χαρακτηρίζονται από υψηλή εμπορικότητα, θα παρουσιάζουν πληθώρα εναλλακτικών λύσεων ως προς τα πλοία που θα ταξιδεύουν.
Η ελληνική ακτοπλοΐα διανύει ένα μεταβατικό στάδιο προσαρμογής, το οποίο προς το παρόν αφορά τα νέα πλοία που καταπλέουν στις ελληνικές θάλασσες, αλλά κυρίως τις συμφωνίες κυρίων που θα γίνουν μεταξύ των τριών εταιρικών σχημάτων της ακτοπλοΐας ως προς το με ποια πλοία θα διεκδικήσουν μερίδιο στην αγορά. Με άλλα λόγια, υπό τις παρούσες συνθήκες και δεδομένης της αγοράς των εσωτερικών θαλάσσιων συγκοινωνιών, καμία εταιρεία από τις γνωστές δεν επιθυμεί να δρομολογήσει νεότευκτα πλοία της.
Και αυτό γιατί τόσο το κόστος κτήσης όσο και το κόστος λειτουργίας των πλοίων αυτών είναι τέτοια που δεν μπορούν να αποσβεστούν από την εσωτερική αγορά. Μοιραία τα νέα πλοία θα οδηγηθούν στις διεθνείς ακτοπλοϊκές γραμμές, όπου θα αντικαταστήσουν πλοία που ήδη ταξιδεύουν εκεί και τα οποία θα μετακομίσουν στις εσωτερικές γραμμές.
Ακόμη και έτσι όμως τα πλοία αυτά είναι κατά πολύ καλύτερα και πλέον σύγχρονα από τα πλοία που ήδη ταξιδεύουν στο Αιγαίο και το μόνο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουν είναι αυτό των λιμενικών υποδομών των ελληνικών νησιών που δεν μπορεί να καλύψουν τις ανάγκες τους.
* Οι κινήσεις των εταιρειών
Οι Μινωικές Γραμμές έχουν ήδη παραλάβει τα δύο νεότευκτα ταχύπλοα επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία τους «Προμηθέας» και «Κνωσός Παλλάς».
Το «Κνωσός Παλλάς» ήλθε πρώτο στην Ελλάδα, τον Δεκέμβριο, και άρχισε να εκτελεί δρομολόγια στη γραμμή Πειραιάς – Ηράκλειο Κρήτης. Προς το παρόν δεν έχει αποφασισθεί αν το εν λόγω σκάφος θα παραμείνει σε αυτή τη γραμμή ή αν θα «μετακομίσει» σε κάποια άλλη γραμμή του εξωτερικού. Αυτό που ως τώρα είναι γνωστό είναι ότι το «Κνωσός Παλλάς» θα ταξιδεύει προς την Κρήτη. Οσον αφορά το «Προμηθέας», που παραδόθηκε στους ιδιοκτήτες του πριν από λίγες ημέρες, ολοκληρώθηκε ήδη ο απαιτούμενος έλεγχος από την Επιθεώρηση Εμπορικών Πλοίων και αμέσως μετά θα βρεθεί στην Κρήτη, όπου και θα παραμείνει μερικές ημέρες, ώστε οι μέτοχοι της εταιρείας να έχουν την ευκαιρία να το επισκεφθούν.
Αμέσως μετά το πλοίο θα επιστρέψει στην Πάτρα, όπου και θα ξεκινήσει τα δρομολόγιά του στις γραμμές της Αδριατικής. Το «Προμηθέας» θα αντικαταστήσει το «Φαίδρα», το οποίο θα επιστρέψει στις εσωτερικές γραμμές προκειμένου να δρομολογηθεί στη γραμμή Χίος – Μυτιλήνη, για την οποία η εταιρεία έχει ζητήσει άδεια δρομολόγησης, που προς το παρόν δεν έχει υπογραφεί, καθώς αντιδρά έντονα η Ναυτιλιακή Εταιρεία της Λέσβου.
Μέσα στον Απρίλιο όμως οι Μινωικές Γραμμές παραλαμβάνουν και το «Φαιστός Παλάς», το οποίο προς το παρόν είναι άγνωστο πού θα δρομολογηθεί. Οι πληροφορίες το θέλουν να ταξιδεύει στην Αδριατική.
Η ΑΝΕΚ τον Νοέμβριο παρέλαβε το «Ολύμπικ Τσάμπιον», το οποίο τους τρεις πρώτους μήνες εκτελούσε δρομολόγια στη γραμμή Πειραιάς – Χανιά. Το «Ολύμπικ Τσάμπιον» εκλήθη να καλύψει τις μεταφορικές ανάγκες της γραμμής, καθώς γινόταν ετήσια επιθεώρηση στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», η επιστροφή του οποίου οδήγησε το νεότευκτο σκάφος στις γραμμές της Αδριατικής.
Τον Μάιο η εταιρεία αναμένει να παραλάβει το δεύτερο νεότευκτο σκάφος της, το «Ολύμπικ Σπίριτ», το οποίο και θα δρομολογηθεί στις γραμμές της Αδριατικής. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ΑΝΕΚ αρχίζει δρομολόγια τον Μάιο με το «Κρήτη Ι» στις εσωτερικές γραμμές της Ιταλίας, και συγκεκριμένα στη γραμμή Ραβένα – Κατάνια, ενώ τα στελέχη της εταιρείας επισημαίνουν ότι στην περίπτωση κατά την οποία το «Κρήτη Ι» «πιάσει» στη γραμμή το επόμενο έτος θα δρομολογηθεί το «Κρήτη ΙΙ».
Στις Επιχειρήσεις Αττικής η καθυστέρηση παράδοσης ενός Superfast από τα γερμανικά ναυπηγεία στα οποία κατασκευάζεται ανατρέπουν το πρόγραμμα της εταιρείας. Αυτή την «αναποδιά» τα στελέχη της εταιρείας προσπαθούν να την εκμεταλλευθούν από κοινού με την Blue Star Ferries προκειμένου να ξαναδούν τα πλάνα τους και να εξετάσουν τις ευκαιρίες που υπάρχουν και σε άλλες αγορές, όπως, π.χ., της Τουρκίας.
Ηδη στη Βαλτική ταξιδεύει ένα Superfast, ενώ ένα δεύτερο πλοίο αναμένεται να παραδοθεί μετά το Πάσχα. Κάποιο από τα Superfast που ήδη ταξιδεύουν θα «μετακομίσει» είτε στις γραμμές της Κρήτης είτε στη γραμμή των Δεδακανήσων. Οριστική απόφαση για το ποια γραμμή θα προκριθεί δεν έχει ακόμη ληφθεί και αυτό γιατί η ανατροπή του προγράμματος οδηγεί την εταιρεία σε διορθωτικές κινήσεις.
Οσον αφορά την Blue Star τα πράγματα είναι περισσότερο ξεκάθαρα. Το «Blue Star Ithaki» μετά την επιτυχημένη παρουσία του στις γραμμές της Ραφήνας έχει ήδη μετακομίσει στον Πειραιά, όπου και εδώ εξακολουθεί να μονοπωλεί το ενδιαφέρον. Τα επόμενα δύο Blue Star που ακολουθούν θα δρομολογηθούν στις γραμμές της Ιταλίας, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι δεν εξετάζονται και άλλα σενάρια περισσότερο πολύπλοκα και ίσως περισσότερο κερδοφόρα.
Η Ναυτιλιακή Εταιρεία Λέσβου συνεχίζει την επιθετική πολιτική που εγκαινίασε με την έλευση του «Αίολου». Αναμένει την παραλαβή δύο νέων σύγχρονων ταχύπλοων μονάδων, του «Κεντέρη» και του «Corsair 14000».
Το πρώτο, το «Κεντέρης», όταν θα καταπλεύσει στην Ελλάδα, ίσως να αποτελεί και το μεγαλύτερο επιβατηγό-οχηματαγωγό καταμαράν που θα ταξιδεύει στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα σκάφος που θα κινείται με ταχύτητα 40 ναυτικών μιλίων την ώρα και θα μεταφέρει 1.800 επιβάτες και τουλάχιστον 400 ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητα. Το σκάφος αυτό θα δρομολογηθεί στη γραμμή Πειραιάς – Ηράκλειο.
Η δρομολόγηση του πλοίου αυτού στη συγκεκριμένη γραμμή είναι δίκοπο μαχαίρι και αυτό γιατί από τη μία ανατρέπει τα ως τώρα δεδομένα, αλλά την ίδια ώρα ουδείς είναι σε θέση να διασφαλίσει ότι η κίνηση της γραμμής μπορεί να καλύψει την επένδυση.
Το δεύτερο σκάφος, το «Corsair 14000», είναι εξίσου εντυπωσιακό και λίγο μικρότερο από το «Αίολος» και θα δρομολογηθεί και αυτό στη γραμμή Χίος – Μυτιλήνη.
* Η Minoan Flying Dolphins
Προς το παρόν είναι δύσκολο να σχηματίσει κανείς σαφή εικόνα για τη θέση της Minoan Flying Dolphins στην αγορά. Οι φήμες που θέλουν την Επιτροπή Ανταγωνισμού να δέχεται εισηγήσεις που προβλέπουν αυστηρότατα πρόστιμα και φθάνουν ακόμη και στην προοπτική διάλυσης της εταιρείας, όσο και αν δεν συμβαδίζουν με την πραγματικότητα που η ίδια η Επιτροπή έχει δημιουργήσει, δεδομένου πως η τελευταία φορά που επέβαλε ιλιγγιώδες πρόστιμο για παράβαση των κανόνων του θεμιτού και υγιούς ανταγωνισμού ήταν το 1985, δημιουργούν κλίμα αβεβαιότητας.
Η έλευση του κ. Γιώργου Πατακού στο πηδάλιο της εταιρείας, ύστερα από εισήγηση των Μινωικών Γραμμών, που ελέγχουν και το σημαντικότερο ποσοστό στην MFD, σε συνδυασμό με την αποχώρηση των κκ. Κώστα Αγαπητού και Γιάννη Λεφάκη από τη διοίκηση, κάτω από αδιευκρίνιστες προς το παρόν συνθήκες, δημιουργεί ένα νέο σκηνικό στην εταιρεία που απαιτεί πλέον μεγαλύτερη προσοχή στην ανάλυσή του.
Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας τις προηγούμενες ημέρες, οι κκ. Αγαπητός και Λεφάκης αποχώρησαν διότι διαφώνησαν με την τοποθέτηση του κ. Πατακού στη θέση του γενικού διευθυντή της εταιρείας. Ανεξάρτητα από το αν ισχύουν ή όχι οι πληροφορίες αυτές, σημασία έχει ότι βοηθούν σημαντικά τις εξελίξεις στην εταιρεία, δεδομένων μάλιστα και των εξελίξεων στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Επίσης, όσο κι αν ακούγεται υπερβολικό και ενδεχομένως περίεργο, η αποχώρηση των κκ. Αγαπητού και Λεφάκη έγινε δεκτή στο εξωτερικό ως «η αποχώρηση από τη διαχείριση της εταιρείας των δύο βασικών συνεργατών του Παντελή Σφηνιά». Ως τέτοια τουλάχιστον την παρουσιάζουν τα ξένα ναυτιλιακά έντυπα, όπως η κυρυφαία στο είδος της εβδομαδιαία ναυτιλιακή επιθεώρηση «Fairplay».
Αυτού του είδους οι κινήσεις, ανεξάρτητα από το αν πετυχαίνουν τελικά τον στόχο τους, σε πρώτη φάση καταφέρνουν να βελτιώσουν την εικόνα της εταιρείας στο εξωτερικό, πράγμα σημαντικό για τις Μινωικές Γραμμές, οι οποίες με ενδιαφέρον θα εξέταζαν σενάρια πώλησης της εταιρείας σε ξένα συμφέροντα. Ας σημειωθεί ότι την ίδια ώρα οι Μινωικές Γραμμές ενισχύουν συνεχώς τη φημολογία που θέλει τη Minoan Flying Dolphins να εξετάζει σενάρια ανανέωσης του στόλου των επιβατηγών-οχηματαγωγών πλοίων της κλασικού τύπου.
Κατά τα άλλα η εταιρεία εξακολουθεί να κινείται με τον γνωστό ρυθμό της, ανταποκρινόμενη στις γραμμές που καλύπτει, αν και αυτή τη φορά έχει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό σύγχρονων μονάδων που είναι δρομολογημένες στις ίδιες γραμμές.
Η πολιτική της αυτή, να ανταποκριθεί δηλαδή στις απαιτήσεις των γραμμών του Αιγαίου, μεταξύ των άλλων υπογραμμίζει τη χρησιμότητα της βασικής ιδέας του εμπνευστή της Παντελή Σφηνιά, ιδιαίτερα την εποχή αυτή κατά την οποία οι περισσότεροι εν δυνάμει ανταγωνιστές της αρνούνται να υλοποιήσουν τις άδειες που έχουν αιτηθεί και τους έχουν χορηγηθεί, σκεπτόμενοι ότι «δεν υπάρχει λόγος να καταβάλουν υπέρογκα ποσά για εγγυήσεις, αφού σε λίγο καιρό οι άδειες αυτές δεν θα ισχύουν».
Θα πρέπει τέλος να αναφερθεί ότι όλοι, πλην ενός, οι μεγάλοι μέτοχοι της εταιρείας, και κυρίως αυτοί που δεν κατάγονται από τη θάλασσα, τάσσονται με τη στάση τους υπέρ της αναδιοργάνωσης της εταιρείας μέσα σε ήρεμο κλίμα.
* Ραντεβού τον Νοέμβριο του 2002
Το ραντεβού όλων έχει κλειστεί για τον Νοέμβριο του 2002, οπότε και θα τεθεί σε ισχύ το νέο θεσμικό πλαίσιο της ακτοπλοΐας μέσω του οποίου αν μη τι άλλο, για τις γραμμές υψηλής εμπορικότητας αναμένεται να εκδηλωθεί αυξημένο επιχειρηματικό ενδιαφέρον.
Το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας έχει καταλήξει στο τελικό κείμενο του σχεδίου νόμου που θα καταθέσει στη Βουλή για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στην ακτοπλοΐα.
Στο σχέδιο νόμου δεν έχουν επέλθει σημαντικές μεταβολές πλην εκείνης που παρατείνει για δύο επιπλέον χρόνια την απόσυρση των πλοίων παλαιότερης ηλικίας μεταφέροντας την καταληκτική ημερομηνία απόσυρσης και του τελευταίου πλοίου ηλικίας 35 ετών το 2008 αντί του 2004.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, από το 2008 και μετά κανένα πλοίο μεγαλύτερο των 30 ετών δεν θα μπορεί να ταξιδεύει στα ελληνικά νερά.
Στη Βουλή το νομοσχέδιο θα περάσει εκ νέου από σαράντα κύματα, καθώς η Νέα Δημοκρατία φαίνεται διατεθειμένη να το καταψηφίσει θεωρώντας ότι η «απελευθέρωση» που εξήγγειλε ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας είναι ευφυολόγημα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και για τον λόγο αυτόν μιλάει για πλήρη απελευθέρωση της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Η Νέα Δημοκρατία ωστόσο, πέραν του ότι ασκεί κριτική εκ του ασφαλούς, δεν έχει δώσει ακόμη πειστικές απαντήσεις για το πρόβλημα των δευτερευουσών ακτοπλοϊκών γραμμών του Αιγαίου.
Πρόοδος στη συνεργασία με Ολλανδία και Νορβηγία
Πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της παρεμβατικής ικανότητάς τους, όσον αφορά την ευρωπαϊκή ναυτιλιακή βιομηχανία αλλά και τη στενότερη σύνδεση των ναυτιλιακών βιομηχανιών τους, αναπτύσσονται εδώ και αρκετό καιρό μεταξύ της Ελλάδας, της Ολλανδίας και της Νορβηγίας.
Η αρχή έγινε ύστερα από πρόταση της Ολλανδίας, μέσω των αρμοδίων ναυτιλιακών φορέων της και συγκεκριμένα το υπουργείο Ενέργειας, Μεταφορών και Υδατίνων Πόρων της χώρας, προς το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας για την από κοινού εξέταση κάποιων ναυτιλιακών θεμάτων που την ίδια περίοδο εξετάζονταν και στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Την πρόταση αυτή είχε υποβάλει η ολλανδέζα υπουργός κυρία Τινέκε Νετελένμπος προς τον τότε υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας κ. Σταύρο Σουμάκη. Η πρότασή της για αυτή τη συνάντηση είχε γίνει αποδεκτή τότε και κατά τη διάρκειά της είχαν συζητηθεί αρκετά σημαντικά θέματα που είχαν συμβάλει αποφασιστικά ώστε οι δύο χώρες να αποκτήσουν στενότερες επαφές όσον αφορά τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Η συνεργασία των δύο χωρών που εκφράζεται πλέον μέσα από ένα Ελληνο-Ολλανδικό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο βασίζεται σε μνημόνιο συνεργασίας που έχουν υπογράψει οι αρμόδιοι υπουργοί των δύο χωρών, το οποίο και υλοποιείται από τους εκπροσώπους των επί μέρους τομέων της ναυτιλίας που μετέχουν στις διεργασίες.
Οι τομείς της ναυτιλίας στους οποίους έχουν αποφασίσει οι δύο πλευρές να συνεργαστούν αφορούν:
* Τα εθνικά νηολόγια και τον εκσυγχρονισμό τους.
* Τις λιμενικές υποδομές.
* Τη ναυτιλία μικρών αποστάσεων.
* Τον ναυπηγικό τομέα, καθώς επίσης και τον τομέα της χρηματοδότησης.
Οσον αφορά τα εθνικά νηολόγια και τον εκσυγχρονισμό τους, στο μνημόνιο συνεργασίας αναφέρεται ότι η απόφαση για την από κοινού εξέταση των θεμάτων που τα αφορούν οφείλεται στην κοινή διαπίστωση ότι και οι δύο κυβερνήσεις έχουν την ίδια θέση, τόσο όσον αφορά την οικονομική διάσταση των νηολογίων όσο και την ποιοτική τους διάσταση.
Αναφορικά με τα λιμάνια οι δύο πλευρές έχουν αποφασίσει να εξετάσουν από κοινού πιθανές συνεργασίες που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μεταξύ των μεγάλων ελληνικών λιμανιών και του λιμένα του Ρότερνταμ ως προς τη μεταφορά τεχνογνωσίας κυρίως σε ό,τι αφορά τους σταθμούς υποδοχής επιβατών, ένα θέμα που απασχολεί έντονα την ελληνική πλευρά εν όψει και των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Για τη ναυτιλία μικρών αποστάσεων το ενδιαφέρον των Ελλήνων είναι έντονο και ζωηρό και καθώς η ολλανδική πλευρά έχει δουλέψει αρκετά σε αυτόν τον τομέα εδώ και πολλά χρόνια, το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στην προσαρμογή των όποιων απόψεων και θέσεων συχνά – πυκνά κάνουν την εμφάνισή τους σε πραγματική βάση.
Ως προς το ίδιο θέμα θα πρέπει να σημειωθεί ότι και οι δύο πλευρές συμφωνούν με την εκτίμηση ότι στην ίδρυση του Γραφείου Πληροφοριών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων θα πρέπει να μετέχουν ενεργά τόσο ναυτιλιακοί όσο και λιμενικοί παράγοντες ώστε ο σχεδιασμός να είναι απόλυτα προσαρμοσμένος στη νέα πραγματικότητα που θα δημιουργηθεί.
Τέλος όσον αφορά τον ναυπηγικό τομέα, αλλά και τον τομέα της χρηματοδότησης, οι δύο πλευρές κλήθηκαν να αναζητήσουν κοινά πεδία δράσης, προσφέροντας ή μία στην άλλη αξιόπιστες και ρεαλιστικές λύσεις.
Η επόμενη φορά που τα μέλη του Ελληνο-Ολλανδικού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου θα συναντηθούν προκειμένου να ανανεώσουν τη συνεργασία τους, αλλά και για να «φρεσκάρουν» την ατζέντα των θεμάτων έχει ορισθεί για τις 23 Απριλίου στο Ρότερνταμ.
Την ίδια ώρα προς την ίδια ακριβώς κατεύθυνση κινείται και η Νορβηγία μέσω της πρεσβείας της στην Αθήνα, η οποία ας σημειωθεί ότι ως προς τα θέματα της ναυτιλιακής βιομηχανίας επιδεικνύει ιδιαίτερη κινητικότητα, σε συνεργασία με σημαντικούς ναυτιλιακούς παράγοντες σχεδιάζουν την πρόταση την οποία θα υποβάλουν προς την ελληνική πλευρά για στενότερη συνεργασία στον ναυτιλιακό τομέα. Η νορβηγική πρεσβεία βρίσκεται ήδη στο τελικό στάδιο της συγκρότησης ενός άτυπου οργάνου που θα μελετήσει τους τομείς μιας πιθανής συνεργασίας, ενώ ταυτόχρονα έχει αποφασίσει να προχωρήσει στη διοργάνωση ενός ναυτιλιακού συνεδρίου στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου, στο οποίο ναυτιλιακοί παράγοντες και των δύο πλευρών θα κληθούν να καταθέσουν τις απόψεις τους επί θεμάτων τα οποία κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελούν και τους τομείς συνεργασίας των δύο πλευρών.
Οπως επισημαίνουν έλληνες ναυτιλιακοί παράγοντες «η απόφαση των δύο ευρωπαϊκών ναυτιλιών, της Ολλανδίας και της Νορβηγίας, να κινηθούν στενότερα προς την ελληνική πλευρά καταδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η ελληνική εμπορική ναυτιλία στον ευρωπαϊκό χώρο».
