Από το «Βαλκανιζατέr»… στο Μπρόντγουεϊ
Ξεκίνησαν από την Εδεσσα, πήγαν στην Κωνσταντινούπολη, μετά στη Βουλγαρία για να καταλήξουν στην Ελβετία. Το «Βαλκανιζατέr» ένωσε τους δρόμους τους. Και στη συνέχεια δεν χώρισαν. Αντιθέτως. Κάπου εκεί συνάντησαν και τον… Γούντι Αλεν και μαζί του έφθασαν ως το… Μπρόντγουεϊ μέσω της λεωφόρου Αλεξάνδρας και του θεάτρου «Παρκ». Ο Στέλιος Μάινας και ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, γιατί περί αυτών πρόκειται, μοιράζονται τα τελευταία χρόνια μια φιλία την οποία μετεξέλιξαν και σε καλλιτεχνική συνεργασία. Εφέτος ανέλαβαν τους ρόλους του συγγραφέα-σκηνοθέτη Ντέιβιντ Σέινς και του γκάγκστερ Τσιτς στη θεατρική διασκευή της ταινίας του Γούντι Αλεν «Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ» που σκηνοθετεί ο Γιάννης Κακλέας.
Τα σχέδια για τη μεταφορά της στο σανίδι είχαν αρχίσει αρκετό καιρό νωρίτερα, όταν είχαν δει και οι δύο ηθοποιοί την ταινία. Οταν ήρθε η πρόταση από τον θεατρικό επιχειρηματία Βαγγέλη Λιβαδά, δεν άργησαν να τον κάνουν κοινωνό της ιδέας τους. Και έτσι γεννήθηκε η παράσταση στο θέατρο «Παρκ».
«Για μένα», λέει ο Στέλιος Μάινας, «ο Γούντι Αλεν είναι ό,τι πιο λαμπερό διαθέτει σήμερα το Χόλιγουντ. Πιστεύω ότι είναι κατά λάθος Αμερικανός ή μάλλον ότι εκφράζει την καλή πλευρά της Αμερικής». Στις «Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ» ο αρχικός μύθος μοιάζει απλός: ένας συγγραφέας αναζητεί χρηματοδότη για να ανεβάσει το τελευταίο έργο του στο θέατρο. Στην αναζήτησή του αυτή καταλήγει σε έναν αρχιμαφιόζο ο οποίος αναλαμβάνει να κάνει την παραγωγή υπό τον όρο ότι θα παίξει η νεαρή φίλη του στην παράσταση. Για να είναι σίγουρος ότι όλα θα προχωρήσουν καλά, βάζει έναν γκάγκστερ να παρακολουθεί τις πρόβες και να προστατεύει τη φίλη του. Από τη μία η μαφία και από την άλλη η τέχνη, από τη μία η ζωή και από την άλλη η καλλιτεχνική δημιουργία. «Ο τρόπος με τον οποίο συνδυάζει τη ζωή με την τέχνη», λέει ο Στέλιος Μάινας, «δείχνει τη μεγαλοφυΐα του Γούντι Αλεν. Τι είναι η τέχνη και τι είναι η ζωή; Τι δανείζεται η τέχνη από τη ζωή και τι η ζωή από την τέχνη; Τι δανείζεται ο ένας από τον άλλον; Πώς αυτοί οι δύο κόσμοι γίνονται τελικά ένας;». Διότι, όπως εξηγεί ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, «τελικά συγγραφέας του έργου γίνεται ο γκάγκστερ. Η παρουσία του μέσα στις πρόβες θα τον αλλάξει και θα βάλει το μυαλό του, που ως τότε ήταν σε αδράνεια, να δουλέψει». «Ο γκάγκστερ βάζει τις ενέσεις ζωής μέσα στο έργο του διανοούμενου συγγραφέα» επισημαίνει ο Μάινας και συμπληρώνει: «Ο συγγραφέας γράφει πιστεύοντας ότι η τέχνη και το ταλέντο δεν δανείζονται. Ή τα έχεις ή δεν τα έχεις. Στην αρχή πιστεύει ότι τα διαθέτει. Στο τέλος αναγκάζεται να δει την αλήθεια και να αποδεχθεί τα όρια των δυνατοτήτων του».
Για τον Τσιτς ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης επισημαίνει: «Ο γκάγκστερ ξεκινάει ως άνθρωπος του Νεάντερνταλ, ως ένας γοριλάνθρωπος, όπως τον χαρακτηρίζουν οι άλλοι. Το μόνο που τον αφορά είναι το μπαρμπούτι, τι θα φάει και τι θα πιει… Και ξαφνικά μέσα στο θέατρο αρχίζει να σκέφτεται. Ως τότε είχε κάνει σκοτεινές δουλειές. Επέλεξε τελικά να γίνει γκάγκστερ γιατί το θεωρεί πιο οργανωμένη δουλειά». Ενα τυχαίο γεγονός στις πρόβες θα τον κάνει να επέμβει στο έργο και σιγά σιγά αρχίζει να τον απασχολεί αυτό που βλέπει. Παρακολουθεί όλο και περισσότερες πρόβες, αποκτά θεατρινίστικα τερτίπια. «Φθάνει λοιπόν στο σημείο να πιστεύει ότι το έργο είναι δικό του δημιούργημα. Και όποιος μπαίνει εμπόδιο πρέπει να πεθάνει. Κι όμως όλη η εμπειρία ζωής που είχε από το πεζοδρόμιο δίνει τώρα πνοή στο στείρο και εγκεφαλικό κατασκεύασμα του συγγραφέα». Η συνέχεια είναι ανατρεπτική και το φινάλε απόλυτα θεατρικό. Από την άλλη, ο Ντέιβιντ, όπως εξηγεί ο Στέλιος Μάινας, «είναι η διανόηση, το κατασκεύασμα, ο άνθρωπος που έχει διαβάσει βιβλία αλλά που δεν ξέρει τι θα πει πραγματική ζωή. Και όμως πιστεύει ότι είναι καλλιτέχνης. Αρνείται να συμβιβασθεί. Δεν κάνει πίσω στα οράματά του, πιστεύει ότι δεν πρέπει να κάνει συμβιβασμούς αλλά οι νόμοι του Μπρόντγουεϊ δεν αστειεύονται. Και έτσι αναγκάζεται να τους αποδεχθεί».
Μέσα από την πλοκή του έργου ο Γούντι Αλεν θέτει μια σειρά ενδιαφέροντα ζητήματα και κυρίως εκείνο που αφορά την ηθική της τέχνης σε αντιστοιχία με την ηθική της μαφίας. Παίζει σε πολύ λεπτά επίπεδα και αυτό, όπως συμφωνούν και οι δύο ηθοποιοί, είναι κάτι που το κάνει σε όλους τους ρόλους του έργου μέσα στο έργο.
Το έργο «Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ» του Γούντι Αλεν παρουσιάζεται στο θέατρο «Παρκ» σε μετάφραση-διασκευή Θοδωρή Πετρόπουλου, σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, σκηνικά Απόστολου Βέττα, κοστούμια Κατερίνας Κωστέα, μουσική επιμέλεια Ιάκωβου Δρόσου και φωτισμούς Παναγιώτη Μανούση. Παίζουν: Ρένη Πιττακή, Στέλιος Μάινας, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, Δημήτρης Μαυρόπουλος, Σοφία Σεϊρλή, Πάνος Χατζηκουτσέλης, Ιφιγένεια Αστεριάδη κ.ά. Παραστάσεις: από Τρίτη ως και Κυριακή, στις 9.45 μ.μ., Σάββατο και Κυριακή, στις 6.45 μ.μ.
