Μνημειώδη έργα του μελοδραματικού ρεπερτορίου, τολμηρές σκηνοθεσίες, επετειακές αναγνώσεις και διεθνείς σταρ σε απρόβλεπτους (ή όχι και τόσο απρόβλεπτους) ρόλους συνθέτουν ένα λυρικό τοπίο υψηλών προσδοκιών.
Από τον πολυαναμενόμενο «Ευγένιο Ονιέγκιν» των Παρισίων και το επετειακό «Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ» στο Μιλάνο, μέχρι τη λαμπερή «Λουίζα Μίλερ» στη Βιέννη, ακολουθούν πέντε φιλόδοξες παραγωγές (νέες σκηνοθεσίες ή και αναβιώσεις επιτυχημένων παραστάσεων) που υπενθυμίζουν ότι η όπερα παραμένει ένα ζωντανό, διεθνές πεδίο συνάντησης καλλιτεχνών, ιδεών και μεγάλων αφηγήσεων.
Από το Χόλιγουντ στο Palais Garnier
Να μια παράσταση όπερας όπου δεν είναι τόσο πρωταγωνιστές οι τραγουδιστές όσο ο σκηνοθέτης. Ο λόγος για τον «Ευγένιο Ονιέγκιν» του Τσαϊκόφσκι, τον οποίο σκηνοθετεί στο παρισινό Palais Garnier ο βρετανός ηθοποιός Ρέιφ Φάινς.
Στιγμιότυπο από την ταινία «Ονιέγκιν» που σκηνοθέτησε η Μάρθα Φάινς με τον διάσημο αδελφό της στον ρόλο του τίτλου, χαρακτήρα που τώρα ο Ρέιφ Φάινς προσεγγίζει ως σκηνοθέτης στην ομώνυμη όπερα στο Palais Garnier.
Ο Φάινς με την πλούσια κινηματογραφική («Η λίστα του Σίντλερ», «Ο άγγλος ασθενής», «Ο επίμονος κηπουρός» κ.λπ.) και θεατρική καριέρα, είχε διαβάσει για πρώτη φορά το έμμετρο μυθιστόρημα «Ευγένιος Ονιέγκιν» του Πούσκιν (στο οποίο βασίζεται η όπερα) όταν ήταν ακόμη φοιτητής στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης (RADA). Το 1999 είχε ερμηνεύσει τον ομώνυμο ρόλο στην ταινία «Ονιέγκιν» που είχε σκηνοθετήσει η αδελφή του, Μάρθα Φάινς. Με τον «Ευγένιο Ονιέγκιν» κάνει τώρα το ντεμπούτο του και ως σκηνοθέτης της όπερας – με τη σκηνοθεσία σε θέατρο και κινηματογράφο έχει ήδη ασχοληθεί με επιτυχία.
Ο ίδιος δηλώνει φίλος της κλασικής μουσικής και του κλασικού μπαλέτου, το οποίο αγάπησε ακόμα περισσότερο όταν το 2018 σκηνοθέτησε την κινηματογραφική βιογραφία του Ρούντολφ Νουρέγεφ με τον τίτλο «Το λευκό κοράκι». Μιλώντας για τη συνεργασία του με το Palais Garnier περιγράφει τον «Ευγένιο Ονιέγκιν» ως «μια ερωτική ιστορία που δεν λειτουργεί» και σχολιάζει ότι «η φιγούρα του μελαγχολικού και απογοητευμένου από τον κόσμο ανθρώπου είναι συχνή στη ρωσική λογοτεχνία, αλλά την ίδια στιγμή αυτή η κατάσταση της ανθρώπινης ψυχής είναι απολύτως διαχρονική».
Η πρεµιέρα θα δοθεί σήμερα Δευτέρα, 26 Ιανουαρίου – προηγήθηκε στις 23 του µήνα pre-opening για θεατές κάτω των 28 ετών. Ολες οι παραστάσεις, μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, είναι sold out. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους βρίσκουμε ένα πολυεθνικό καστ: Ο ρωσοαυστριακός βαρύτονος Μπόρις Πινχάσοβιτς (Ευγένιος), η αρμένισσα υψίφωνος Ρουζάν Μαντασιάν (Τατιάνα), ο ουκρανός τενόρος Μπογκντάν Βολκόφ (Λένσκι), η μαλτέζα μεσόφωνος Μαρβίκ Μονρεάλ (Ολγα), η ρωσίδα μεσόφωνος Ελενα Ζαρέμπα (Φιλίπεβνα), η αμερικανίδα μεσόφωνος Σούζαν Γκράχαμ (Λαρίνα) και ο ουκρανός βαθύφωνος Αλεξάντερ Τσιμπάλιουκ (πρίγκιπας Γκρέμιν). Την ορχήστρα θα διευθύνουν εναλλάξ ο Σεμιόν Μπίτσκοφ και ο Κέις Σκαλιόνε.
«Δαχτυλίδι» 150 ετών
Λυρικό θέατρο όπου κάθε πρεμιέρα αποτελεί διεθνές πολιτιστικό γεγονός, η Σκάλα του Μιλάνου φιλοξενεί σε λίγες εβδομάδες ένα από τα πλέον φιλόδοξα εγχειρήματα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου: Την παρουσίαση ολόκληρης της τετραλογίας του Ρίχαρντ Βάγκνερ «Το δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ» σε δύο πλήρεις κύκλους παραστάσεων.
Το επικό έργο που αποτελείται από τις όπερες «Ο χρυσός του Ρήνου», «Βαλκυρία», «Ζίγκφριντ» και «Το λυκόφως των θεών» θα παρουσιαστεί στη Σκάλα τον Μάρτιο με αφορμή τη συμπλήρωση των 150 ετών από την πρώτη πλήρη παρουσίαση του κύκλου, το 1876 στο Μπαϊρόιτ.
Η παραγωγή έχει ανατεθεί στον διακεκριμένο βρετανό σκηνοθέτη Ντέβιντ Μακ Βίκαρ, ο οποίος αξιοποιεί την πιο σύγχρονη τεχνολογία, εντυπωσιακά σκηνικά, φωτισμούς και διάφορα εφέ, για να προβάλει την υπερβατική φύση του έργου με τρόπο που να τιμά και να αναδεικνύει την ιστορική αξία του – ο καλλιτέχνης είχε σκηνοθετήσει τη «Μήδεια» του Κερουμπίνι στην παραγωγή που είδαμε το 2023 στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Αναλυτικότερα, την 1η και στις 10 Μαρτίου θα παρουσιαστεί «Ο χρυσός του Ρήνου», στις 3 και στις 11 η «Βαλκυρία», στις 5 και στις 13 ο «Ζίγκφριντ» και, τέλος, στις 7 και στις 15 Μαρτίου «Το λυκόφως των θεών».
Τη μουσική διεύθυνση της παραγωγής μοιράζονται ο Βρετανός Αλεξάντερ Σόντι και η Αυστραλή Σιμόν Γιανγκ. Το καστ περιλαμβάνει διεθνώς καταξιωμένους τραγουδιστές, μεταξύ άλλων τη φινλανδή σοπράνο Καμίλα Νίλουντ ως Μπρουνχίλντε, τον γερμανό τενόρο Κλάους Φλόριαν Φογκτ ως Ζίγκφριντ, τη νοτιοαφρικανή υψίφωνο Ελζα φαν ντεν Χίφερ ως Ζιγκλίντε και τον γερμανό βαρύτονο Μίχαελ Φόλε ως Βόταν. Πρόκειται για φωνές που έχουν διακριθεί στις μεγαλύτερες σκηνές για τις ερμηνείες τους στα απαιτητικά έργα του Βάγκνερ.
Η επιστροφή ενός τσάρου
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές του «Μπορίς Γκοντουνόφ», της μεγαλειώδους όπερας του Μοδέστου Μουσόργκσκι. Η αρχική έκδοση του 1869 είχε απορριφθεί από το Αυτοκρατορικό Θέατρο με πρόσχημα ότι δεν περιείχε έναν μεγάλο γυναικείο ρόλο για μια πριμαντόνα. Ο συνθέτης αναθεώρησε το έργο υποβάλλοντας μια άλλη εκδοχή το 1872, ενώ ακολούθησαν οι εκδοχές τού Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ, o οποίος έκανε εκτενή επανενορχήστρωση και αναθεώρηση του μουσικού κειμένου και του Ντμίτρι Σοστακόβιτς που αποκατέστησε και επανενορχήστρωσε την αρχική εκδοχή.
Η όπερα – «ένα σοκαριστικό ψυχόδραμα, που αποκαλύπτει τη διαφθορά της εξουσίας» – θα παρουσιαστεί τώρα στη Βασιλική Οπερα του Λονδίνου στην παλαιότερη σκηνοθεσία του Ρίτσαρντ Τζόουνς και στην αρχική εκδοχή του Μουσόργκσκι, η οποία έχει τη μορφή επτά σκηνών που διαρκούν περίπου δύο ώρες και εκτυλίσσονται χωρίς διάλειμμα. Πρεμιέρα στις 29 Ιανουαρίου.
Ο διάσημος ουαλός μπασοβαρύτονος Μπριν Τέρφελ, σε πρώτο πλάνο, ως «Μπορίς Γκοντουνόφ».
Οι παραστάσεις θα διαρκέσουν έως τις 18 Φεβρουαρίου. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται βεβαίως ο εξηντάχρονος ουαλός μπασοβαρύτονος Μπριν Τέρφελ. Ο διάσημος καλλιτέχνης, τον οποίο αγαπά ιδιαιτέρως το κοινό του Λονδίνου, επιστρέφει στη Βασιλική Οπερα και στον πρωταγωνιστικό ρόλο του τσάρου Μπορίς Γκοντουνόφ, τον οποίο είχε ερμηνεύσει για πρώτη φορά το 2016 στην ίδια παραγωγή, στο ίδιο θέατρο. Ο Τέρφελ έχει χαρακτηρίσει τον κατά Μουσόργκσκι Γκοντουνόφ «ό,τι δυσκολότερο έχω αντιμετωπίσει στη σταδιοδρομία μου». Τον νέο κύκλο παραστάσεων θα διευθύνει ο Μαρκ Γουίγκλσγουορθ.
Μια σταρ για τη «Λουίζα Μίλερ»
Η επικείμενη πρεμιέρα της όπερας «Λουίζα Μίλερ» του Βέρντι στην Κρατική Οπερα της Βιέννης, στις 7 Φεβρουαρίου, είναι ήδη sold out – θα έχει προηγηθεί στις 4 Φεβρουαρίου ανοιχτή γενική δοκιμή με μειωμένες τιμές εισιτηρίων για θεατές κάτω των 27 ετών. Η παραγωγή κέρδισε το ενδιαφέρον του κοινού κυρίως επειδή στον πρωταγωνιστικό ρόλο θα εμφανιστεί μία από τις σουπερστάρ σοπράνο της εποχής μας, η αμερικανίδα υψίφωνος Ναντίν Σιέρα – η οποία είχε ενθουσιάσει το ελληνικό κοινό ως Βιολέτα στην «Τραβιάτα» της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Ηρώδειο, τον Ιούλιο του 2024.
Η υψίφωνος Ναντίν Σιέρα θα ερμηνεύσει για πρώτη φορά σε παράσταση τον ρόλο της «Λουίζα Μίλερ», στην Κρατική Οπερα της Βιέννης. Photo Gregor Hohenberg.
Η Σιέρα τραγούδησε για πρώτη φορά τον ρόλο της Λουίζα στην κονστερτάντε παρουσίαση της όπερας στο θέατρο Σαν Κάρλο της Νάπολι, τον Ιούνιο του 2024, οπότε η εμφάνισή της στη Βιέννη σηματοδοτεί την πρώτη φορά που τον ερμηνεύει σε παράσταση. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Φιλίπ Γκριγκοριάν και τη μουσική διεύθυνση έχει ο Μικέλε Μαριότι.
Τον Ροντόλφο, τον αγαπημένο της Λουίζα, ερμηνεύει ο βρετανός τενόρος Φρέντι ντε Τομάζο, ο οποίος είχε επίσης εμφανιστεί στην αθηναϊκή «Τραβιάτα» της Σιέρα ως Αλφρέντο Ζερμόν. Παραστάσεις θα δοθούν και στις 16, 20, 23, 26 Φεβρουαρίου, καθώς και την 1η Μαρτίου.
Η «Τζοκόντα» φοράει Λακρουά
Ο σκηνοθέτης Ρομάν Ζιλμπέρ τοποθετεί τη δράση της «Τζοκόντα» σε μια μυστηριώδη και ζοφερή Βενετία, όπου τα ασπρόμαυρα κανάλια θυμίζουν τόσο την εορταστική όσο και τη σκοτεινή πλευρά της πόλης. Συμπαραγωγή του Σαν Κάρλο της Νάπολι (όπου πρωταγωνίστρια στον πρώτο κύκλο παραστάσεων ήταν η Αννα Νετρέμπκο) και του Gran Teatre del Liceu της Βαρκελώνης, η παράσταση του αριστουργήματος του Πονκιέλι φιλοξενείται τώρα στο Λιτσέου, από τις 16 Φεβρουαρίου έως τις 2 Μαρτίου.
Τον απαιτητικότατο ρόλο της Τζοκόντα ερμηνεύουν εναλλάξ η ισπανίδα υψίφωνος Σαγιόα Ερνάντεθ και η γεννημένη στο Μινσκ της Λευκορωσίας μεσόφωνος Εκατερίνα Σεμεντσούκ (η οποία δοκιμάζεται πλέον και στο ρεπερτόριο της δραματικής υψιφώνου). Τα εντυπωσιακά κοστούμια υπογράφει ο αειθαλής σχεδιαστής μόδας Κριστιάν Λακρουά. Ζιλμπέρ και Λακρουά θα συνεργαστούν και με τη δική μας Εθνική Λυρική Σκηνή τον ερχόμενο Απρίλιο, στη νέα παραγωγή της «Κάρμεν» του Μπιζέ. Πρόκειται για την αναβίωση και επαναδημιουργία της παγκόσμιας πρώτης παρουσίασης του δημοφιλούς έργου που δόθηκε το 1875 στην Opéra-Comique του Παρισιού, «μέσα από μια πολυετή έρευνα στο βιβλίο σκηνοθεσίας και τα σχέδια κοστουμιών και σκηνικών της επεισοδιακής πρεμιέρας».
