Οι ζημιές στο εργοστάσιο Pearl αποτελούν προσωπικό πλήγμα για τον διευθύνοντα σύμβουλο της Shell, Ουαέλ Σαουάν, ο οποίος επέβλεψε τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία του, έχοντας θητεύσει σε διάφορες θέσεις ευθύνης στην εταιρεία. Το εργοστάσιο, που κόστισε σχεδόν 20 δισεκατομμύρια δολάρια, είναι η μεγαλύτερη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου στον κόσμο και θεωρείται ένα από τα πλέον αποδοτικά περιουσιακά στοιχεία της βρετανικής εταιρείας.
Το Pearl «είναι ένα πολύ σημαντικό έργο για εμένα προσωπικά», είπε ο Σαουάν σε συνάντηση αναλυτών το 2022, ενώ παρουσίαζε πανηγυρικά την απόδοση της μονάδας. Η Shell ανακοίνωσε ότι η επισκευή του εργοστασίου Pearl θα διαρκέσει περίπου έναν χρόνο.
Μείωση δαπανών
Την τελευταία δεκαετία, οι μεγαλύτερες έχουν μειώσει κατά πολύ τις δαπάνες τους για την αναζήτηση νέων ευκαιριών στον τομέα της εξόρυξης. Εχουν ενισχύσει τις υφιστάμενες συνεργασίες τους με μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή, όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ παράλληλα επικεντρώνονται σε εξορύξεις μικρότερης κλίμακας στα αμερικανικά κοιτάσματα πετρελαίου.
Τα έργα στη Μέση Ανατολή έχουν αποφέρει μεγάλα κέρδη στις εταιρείες, αλλά τις έχουν αφήσει επίσης πιο εκτεθειμένες στις γεωπολιτικές συγκρούσεις της περιοχής. Οι κλιμακούμενες επιθέσεις στις υποδομές παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο την περασμένη εβδομάδα σηματοδότησαν μια νέα φάση του πολέμου που απειλεί να επιδεινώσει την κρίση στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Αυτή τη στιγμή, οι εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με διαταραχές που θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια. Οι επιθέσεις του Ιράν στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία για την παγκόσμια οικονομία, δεδομένου ότι το Κατάρ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο. Οι δυτικές εταιρείες θεωρούν δεδομένο ότι η παγκόσμια κατανάλωση LNG θα εξακολουθήσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες, ακόμα και αν οι οικονομίες τείνουν να απεξαρτηθούν από τα υπόλοιπα ορυκτά καύσιμα.
Οι επισκευές
Η Exxon αναμένεται να χάσει περίπου 5 δισ. δολάρια εσόδων κατ’ έτος μετά τις πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν που έπληξαν τις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ – και οι επισκευές ενδέχεται να διαρκέσουν έως και πέντε χρόνια, με βάση τις εκτιμήσεις της κρατικής QatarEnergy για τις ζημιές και την απώλεια εσόδων. Πέρυσι η εταιρεία κατέγραψε έσοδα άνω των 330 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Exxon έχει παρουσία στο Κατάρ από το 1955, με τρέχουσες συμμετοχές σε εννέα γραμμές υγροποίησης LNG και 27 δεξαμενόπλοια. Συμμετέχει σε ποσοστό 6,25% στο έργο της επέκτασης του North Field, ενός μεγάλου αναπτυξιακού σχεδίου που δεν αποκλείεται να καθυστερήσει λόγω του πολέμου. Η Exxon απομάκρυνε το μη απαραίτητο προσωπικό της από τη Μέση Ανατολή νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Πριν από λίγα χρόνια, στέλεχος της Exxon δήλωσε σε αραβικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ότι, από τη δεκαετία του 1990, η εταιρεία είχε δαπανήσει 30 δισ. δολάρια σε έργα φυσικού αερίου στο Κατάρ. Στις ΗΠΑ, η Exxon συνεργάζεται με το Κατάρ σε μια εγκατάσταση LNG στις νότιες ακτές της χώρας, που πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία φέτος.
Η Exxon είναι επίσης εταίρος στο διυλιστήριο Samref της Saudi Aramco, το οποίο βρίσκεται στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Το Ιράν επιχείρησε να πλήξει – ανεπιτυχώς – την εγκατάσταση την περασμένη εβδομάδα. Η Exxon έχει ιδρύσει πέντε κοινοπραξίες με τη Saudi Aramco και μια σαουδαραβική εταιρεία χημικών για τη διύλιση πετρελαίου και την παραγωγή πετροχημικών. Δραστηριοποιείται επίσης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου συμμετέχει σε κοινοπραξίες πετρελαιοπηγών.
Εκτός από το εργοστάσιο Pearl, η Shell κατέχει το 30% μιας γραμμής παραγωγής LNG του Κατάρ, που δεν έχει υποστεί ζημιές από τον πόλεμο. Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ αντιπροσωπεύει το 8% των λειτουργικών κερδών της εταιρείας, σύμφωνα με την Goldman Sachs.
Η Occidental Petroleum, μία άλλη αμερικανική εταιρεία παραγωγής πετρελαίου, κατέχει μεγάλο μερίδιο στο κοίτασμα φυσικού αερίου Σαχ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο οποίο η παραγωγή διακόπηκε μετά από επίθεση ιρανικού drone. Εταιρείες ενεργειακής τεχνολογίας, όπως η Baker Hughes και η SLB, παρέχουν εξοπλισμό για την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Παρά την αναταραχή, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες είδαν τις μετοχές τους να ενισχύονται με την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Με το κλείσιμο, ουσιαστικά, των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η τιμή του πετρελαίου έφτασε σχεδόν τα 100 δολάρια το βαρέλι, πράγμα που σημαίνει ότι, αν ο πόλεμος διαρκέσει πολύ, τα κέρδη για την Exxon, τη Shell και άλλους θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Από την έναρξη του πολέμου, οι μετοχές της Exxon έχουν σημειώσει άνοδο σχεδόν 5%, της Shell 9% και της ConocoPhillips 12%.
Ομάδες έρευνας
Προτού ξεκινήσει ο πόλεμος, πολλές πετρελαϊκές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των EOG Resources και Continental Resources, αναζητούσαν επενδυτικές ευκαιρίες στο εξωτερικό βλέποντας τις περιορισμένες προοπτικές που παρέχουν τα αμερικανικά κοιτάσματα σχιστολιθικού πετρελαίου. Η Chevron και άλλες εταιρείες έχουν συγκροτήσει ομάδες έρευνας και διερευνούν περαιτέρω επενδύσεις στο εξωτερικό για να διασφαλίσουν τα μελλοντικά αποθέματα πετρελαίου.
«Το ερώτημα τώρα είναι κατά πόσον η στρατηγική αυτή εξακολουθεί να έχει νόημα και, εφόσον αυτό ισχύει, πού θα τοποθετούσατε τα κεφάλαιά σας;» επισημαίνει η Εϊμι Μάγερς Τζάφι, διεθνολόγος, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Δεν θα πρέπει να εξετάζετε τους γεωπολιτικούς κινδύνους πιο αυστηρά όταν τοποθετείτε τα κεφάλαιά σας;».
