1. Ο κόσμος στα δικά σας μάτια προχωράει γρήγορα η αργά;
«Ο κόσμος προχωράει με μεγάλη ταχύτητα, τα πάντα γίνονται γρήγορα χωρίς να αφομοιώνονται, νομίζουμε ότι κερδίζουμε χρόνο και κάνουμε περισσότερα πράγματα, στην πραγματικότητα όμως χάνουμε σε ουσία και σε ποιότητα, υπονομεύοντας την υγεία μας. Η τεχνολογία σε καθοδηγεί να κάνεις σίγουρες κινήσεις, σε προειδοποιεί για λάθη, χάνεται όμως η έκπληξη που είναι ίδιον του ανθρώπου».
2. Ο,τι είναι προοδευτικό σήμερα γίνεται συντηρητικό για το μέλλον;
«Θα έλεγα ότι αυτό που γίνεται σήμερα, θα εκφραστεί ή θα αποδοθεί διαφορετικά στο μέλλον. Δεν γνωρίζουμε ποιο είναι το καλύτερο, η αποτίμηση γίνεται μετά από πάρα πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει καμία διαβεβαίωση ότι το μέλλον θα είναι πάντα προοδευτικό. Αυτό που βλέπω τώρα είναι μια αβεβαιότητα, ένα κινούμενο έδαφος χωρίς σταθερότητα».
3. Υπάρχει κάποιο πολιτικό γεγονός το οποίο να θεωρείτε ως εμπειρία ότι σας διαμόρφωσε (ή σας επηρέασε);
«Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης. Οι άνθρωποι που θυσίασαν ή επένδυσαν τη ζωή τους για το καλό των επερχόμενων γενεών, και το αποτέλεσμα; Μια μεγάλη τραγωδία. Οι ήρωες και τα ινδάλματα δεν τήρησαν αυτά που τόσο φλογερά διακήρυτταν, ο σπόρος δεν βλάστησε, σάπισε, έμειναν μόνο ιδέες ουτοπικές, ανεφάρμοστες. Η επιρροή επάνω μου ήταν μεγάλη, με άγγιξε προσωπικά. Αραγε ο άνθρωπος θα πιστεύει πλέον σε ιδέες, σε αξίες; Ή θα γίνει ένα άβουλο πιόνι με μοναδικό σκοπό τη μακροζωία;».
4. Εγκαταλείψατε κάποια πολιτική σας πεποίθηση στην πορεία του χρόνου;
«Ναι, εγκατέλειψα. Οσο ανακαλύπτεις τον εαυτό σου διαμορφώνεις και την πορεία σου. Οπως και στη ζωγραφική, εγκατέλειψα τρόπους και ιδέες άλλων για να συνεχίσω».
5. Ποιο θεωρείτε πως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας μας;
«Η ανοργανωσιά και η έλλειψη πειθαρχίας, αυτό το “δεν βαριέσαι” και το “εντάξει” που έχουν γίνει κανόνας ζωής. Πάντως, ο Ελληνας έχει σπουδαία προσόντα και όταν βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο κάνει θαύματα. Αλλιώς αφήνεται στις εύκολες λύσεις».
6. Ησασταν ή όχι δημοφιλής στο σχολείο; Και τι σας έμαθε αυτό για τη ζωή;
«Στο σχολείο απ’ ό,τι θυμάμαι δεν περνούσα απαρατήρητος, ίσως λόγω της ζωγραφικής μου. Νομίζω πως αυτό ήταν μια τόνωση ηθικού για να αντιμετωπίσω τη δυσκολία σε κάποια μαθήματα που για άλλους ήταν εύκολα. Αυτό που έμαθα είναι ότι καλύτερα να κατέχεις κάτι καλά, παρά να είσαι σε πολλά μέτριος».
7. Υπάρχουν ακόμη ανατρεπτικές ιδέες;
«Υπάρχουν και πάντα θα υπάρχουν. Οι ίδιες ιδέες που υπήρχαν και παλιά, σε μια δεδομένη στιγμή μπορεί να αποδεικνύονται και πάλι ανατρεπτικές. Ο σύγχρονος άνθρωπος εμπρός στον καταιγισμό των τόσων πληροφοριών έχει γίνει απαθής, οι καινούργιες ιδέες μοιάζει να εκλείπουν, οπότε αντανακλαστικά στηρίζεται στο παρελθόν. Ας ελπίσουμε σε μια καινούργια αναγέννηση του ανθρώπου».
8. Ποιο βιβλίο σχετικά με την πολιτική θα συστήνατε ανεπιφύλακτα;
«Την Ιερή Πείνα του Μπάρι Ανσγουορθ, που είναι η ίδια η ζωή, ένα πολιτικό βιβλίο πέρα από την πολιτική. Ξέχωρα από το υψηλό λογοτεχνικό του ύφος, καταλαβαίνεις και συγκρίνεις καταστάσεις και γεγονότα που συμβαίνουν παντού. Η ανάγνωσή του είναι ένα μεγάλο κέρδος».
9. Με τι δεν έχετε συμφιλιωθεί ακόμη στη ζωή ή αργήσατε να συμφιλιωθείτε;
«Με το ψέμα και τις δεύτερες σκέψεις. Απεχθάνομαι την υποκρισία των δήθεν φιλικών συμπεριφορών, πάντα μου άρεσε το ευθύ και το απλό».
10. Τι θα λέγατε πως απαντά καλύτερα στις υπαρξιακές μας αγωνίες; Η φιλοσοφία; Η τέχνη; Η θρησκεία; Κάτι άλλο;
«Η φιλοσοφία για την κατανόηση της ύπαρξής μας και των πραγμάτων γενικότερα, η τέχνη για την ευφορία και την καλλιέργεια της ψυχής και η θρησκεία για την πίστη που δίνει δύναμη στους ανθρώπους. Θεωρώ άρρηκτα δεμένο αυτό το τρίπτυχο».
11. Ποιο πρόσωπο, ιστορικό ή από τον σύγχρονο κόσμο, θα επιλέγατε ως προνομιακό σας συνομιλητή;
«Τον Βίνσεντ βαν Γκογκ. Θα ήθελα να συζητούσαμε για ζωγραφική με ένα κρασί στην Οβερς-συρ-Ουάζ, ατενίζοντας τα απέραντα χωράφια. Μετά θα πετάγαμε με ένα σύννεφο, θα τον έφερνα στο εργαστήρι μου και θα του έδειχνα τη ζωγραφική μου, περιμένοντας με δέος τις απόψεις του σε μια τίμια και ειλικρινή συζήτηση».
12. Θα γυρνούσατε τον χρόνο πίσω; Και για ποιον λόγο;
«Οχι, ποτέ δεν θα γύριζα τον χρόνο πίσω, αυτοί που είμαστε και αυτά που ζήσαμε τα κρατάμε στην ψυχή μας. Το να γυρίσω τον χρόνο πίσω, είναι ένα παράδοξο σχήμα, δεν δένει».
13. Ποια συμβουλή θα δίνατε στον έφηβο εαυτό σας;
«Να είσαι συνετός και εγκρατής. Να αφήνεις τους άλλους να πουν κάτι για σένα, όχι να προβάλλεις τον εαυτό σου».
14. Και ποιο ανάγνωσμα θα συστήνατε σε έναν έφηβο σήμερα;
«Να διαβάσει Παπαδιαμάντη, θα είναι σαν να ξαναγεννιέται. Λογοτεχνικό ύφος και ατμόσφαιρα που δεν υπάρχουν πια, πρέπει επιτέλους να διαλύσουμε το πέπλο νέφους που μας έχει σκεπάσει».
15. Θα συμφωνούσατε πως όλα τελικά είναι πολιτική;
«Οχι, δεν είναι όλα πολιτική. Ο άνθρωπος είναι πολιτικό ον, προφανώς, αλλά υπάρχει και καρδιά και ψυχή. Στη σημερινή εποχή η πολιτική, δηλαδή ο τρόπος να επιβάλλεσαι, έχει κυριεύσει τον άνθρωπο, αλλά η εσωτερική φλόγα του συναισθήματος δεν σβήνει ποτέ».
