Περπατώντας στην πολυσύχναστη οδό Παπαδιαμάντη στη Σκιάθο, υπάρχει ένα μέρος ξεχωριστό. Εκεί η φύση συναντά την τέχνη με τρόπο αναπάντεχο. Στην γκαλερί Reborn Project Gallery του αυτοδίδακτου καλλιτέχνη Κώστα Ζούχα τα υλικά αλλάζουν μοίρα. Οσα οι πολλοί θεωρούν άχρηστα γίνονται πρωταγωνιστές μιας μοναδικής ιστορίας. Αντικρίζοντας τα έργα του, καταλάβαμε τη δύναμη που κρύβουν τα πράγματα γύρω μας.
Η αξία του «δωρεάν» υλικού
Στον τόπο που ζούμε, το ξύλο υπάρχει παντού. Το κυριότερο; Είναι εντελώς δωρεάν. Η θάλασσα ξεβράζει θαλασσόξυλα στις όμορφες παραλίες μας. Τα ελαιόδεντρα του νησιού προσφέρουν το μοναδικό ξύλο τους. Τα δάση της Σκιάθου γεμίζουν από πεσμένα κλαδιά πλατάνων. Ο Κώστας Ζούχας δεν αγοράζει ακριβές πρώτες ύλες. Παίρνει αυτό το δωρεάν δώρο της φύσης. Το μαζεύει με σεβασμό. Μετά, χρησιμοποιεί τη φαντασία του. Ετσι του δίνει μια ανεκτίμητη καλλιτεχνική αξία.
Εξαρτήματα μοτοσικλέτας στην γκαλερί
Η δημιουργικότητά του όμως δεν σταματά στο ξύλο. Ο καλλιτέχνης κάνει κάτι ακόμα πιο ανατρεπτικό: μαζεύει παλιά εξαρτήματα από μηχανές και μοτοσικλέτες. Γρανάζια, αλυσίδες, μπουζί, παλιά μέταλλα και βίδες που ήταν έτοιμα για τα σκουπίδια βρίσκουν τη δική τους θέση στην γκαλερί. Ο Κώστας Ζούχας τα «παντρεύει» με το φυσικό ξύλο και φτιάχνει πολύ όμορφα πράγματα. Αυτά τα σκληρά, βιομηχανικά υλικά μεταμορφώνονται σε γλυπτά, σε ρομπότ, σε ιδιαίτερα φωτιστικά και σε μοναδικά έργα τέχνης που μαγνητίζουν το βλέμμα.
Μια εσωτερική ανάγκη που έγινε ψυχοθεραπεία
Πώς ξεκίνησαν όμως όλα; Οπως μας εξήγησε ο ίδιος ο καλλιτέχνης, η τέχνη του γεννήθηκε μέσα από μια έντονη εσωτερική ανάγκη: «Γενικά, δεν μπορώ να καθίσω. Πρέπει κάτι να κάνω, δεν μπορώ να σταματήσω και να καθίσω ήσυχος». Αυτή η συνεχής ανάγκη για κίνηση και δημιουργία βρήκε διέξοδο στα χέρια του. Για τον Κώστα Ζούχα, η δημιουργία δεν είναι απλώς μια δουλειά ή ένα χόμπι. Είναι μια αληθινή ψυχοθεραπεία και μια διέξοδος από το άγχος της καθημερινότητας. Οταν τα χέρια δουλεύουν, το μυαλό ηρεμεί.
Η γοητεία της πρόκλησης
Το πιο συναρπαστικό κομμάτι στη δουλειά του είναι η αναζήτηση του καινούργιου. Ο καλλιτέχνης αποφεύγει την ευκολία και την επανάληψη. Μας εκμυστηρεύτηκε με πάθος: «Ο,τι είναι δύσκολο είναι πολύ ωραίο γιατί είναι πρόκληση πώς θα υλοποιηθεί. Το να φτιάξω κάτι το οποίο έχουμε ξανακάνει είναι πολύ βαρετό. Μου αρέσει, ας πούμε, αν μου πείτε τώρα… αυτό το καινούργιο, το άγνωστο». Σε αυτή τη διαδικασία, το ξύλο από μόνο του τον καθοδηγεί με τα νερά και τα σχήματά του, αλλά χρειάζεται η δική του ματιά και το μεράκι για να βγει αυτή η ομορφιά στην επιφάνεια.
Η μαγεία της «αναγέννησης»
Η ουσία αυτής της τέχνης κρύβεται σε μια απλή σκέψη: παίρνεις πράγματα από τη φύση ή την καθημερινότητα και τα φέρνεις στην πιο καλύτερη μορφή τους. Το ξεχασμένο ξύλο και τα παλιά μέταλλα των μηχανών μεταμορφώνονται. Γίνονται εντυπωσιακά ρολόγια τοίχου, ιδιαίτερα φωτιστικά ή χειροποίητα γλυπτά. Κάθε κομμάτι αποκτά ξανά χρηστική αξία, δικαιώνοντας το όνομα της γκαλερί: μια αληθινή «αναγέννηση» (Reborn).
Δημιουργικός ελεύθερος χρόνος
Η γνωριμία με αυτή την τέχνη μάς δείχνει και κάτι ακόμα πολύ σημαντικό για την καθημερινότητά μας. Πώς περνάμε τον ελεύθερο χρόνο μας; Αντί να καθόμαστε παθητικά μπροστά από μια οθόνη, η Σκιάθος μάς προσφέρει μια τεράστια δημιουργική διέξοδο. Μια βόλτα για να μαζέψουμε παλιά αντικείμενα ή υλικά από τη φύση μπορεί να γίνει η αρχή για κάτι όμορφο. Ο ελεύθερος χρόνος αποκτά νόημα όταν λερώνουμε τα χέρια μας. Η δημιουργία μάς ηρεμεί, μας εκφράζει και μας γεμίζει περηφάνια.
Το μήνυμα
Αυτή η προσέγγιση είναι ένα σπουδαίο μάθημα για εμάς τους νέους. Ζούμε σε μια εποχή μεγάλης υπερκατανάλωσης και έντονων ρυθμών. Ο Κώστας Ζούχας μάς δείχνει έναν άλλον δρόμο. Με οικολογική συνείδηση και δημιουργικότητα μπορούμε να κάνουμε θαύματα. Παλιά γρανάζια μηχανών και απλά ξύλα στην άκρη του δρόμου δεν είναι σκουπίδια. Μπορούν να γίνουν η δική μας διέξοδος. Μας εμπνέουν να δούμε το περιβάλλον μας με άλλη ματιά, να μη φοβόμαστε τις δυσκολίες και να δημιουργούμε το όμορφο από το τίποτα.
