Valentino Garavani: Ο τελευταίος «Αυτοκράτορας» της μόδας, η σχέση ζωής με τον Giancarlo Giammetti και η επιθυμία για ομορφιά

Ο Valentino Garavani έφυγε από τη ζωή σήμερα, σε ηλικία 93 ετών, στο σπίτι του στη Ρώμη. Μαζί του δεν έσβησε απλώς ένας σπουδαίος σχεδιαστής. Έκλεισε οριστικά ένα κεφάλαιο της παγκόσμιας μόδας. Πέθανε ο τελευταίος μεγάλος couturier του 20ού αιώνα, ο άνθρωπος που ενσάρκωσε την υψηλή ραπτική όχι μόνο ως τέχνη, αλλά ως στάση ζωής, ως σύστημα αξιών, ως όραμα ομορφιάς.

Ο Valentino Clemente Ludovico Garavani γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1932 στη Voghera της Ιταλίας. Το όνομά του το χρωστούσε στη μητέρα του, Teresa de Biaggi, η οποία τον βάφτισε προς τιμήν του ειδώλου του βωβού κινηματογράφου Rudolph Valentino. Από πολύ μικρή ηλικία έδειξε έφεση στη μόδα. Ως παιδί ακόμη, μαθητεύει δίπλα στη θεία του Rosa και στην τοπική μοδίστρα Ernestina Salvadeo. Οι γονείς του, Teresa και Mauro Garavani, διέκριναν νωρίς το ταλέντο του και τον στήριξαν απόλυτα.

Σε ηλικία 17 ετών μετακομίζει στο Παρίσι, το απόλυτο κέντρο της μόδας εκείνης της εποχής. Σπουδάζει στην École des Beaux-Arts και στη θρυλική Chambre Syndicale de la Couture Parisienne, αποκτώντας αυστηρή ακαδημαϊκή παιδεία στη ραπτική και την κατασκευή. Μαθητεύει δίπλα σε σπουδαίους δημιουργούς, όπως ο Jean Dessès και ο Guy Laroche, ενώ έρχεται σε επαφή με το πνεύμα της γαλλικής υψηλής ραπτικής που θα καθορίσει για πάντα τη δουλειά του: πειθαρχία, τελειότητα, μεγαλοπρέπεια.

Το 1959 επιστρέφει στην Ιταλία και εγκαθίσταται στη Ρώμη. Το 1960 ανοίγει τον πρώτο του οίκο στη Via Condotti. Δεν πρόκειται για ένα απλό ατελιέ, αλλά για μια κανονική maison de couture, με μοντέλα που πετούν από το Παρίσι για τις επιδείξεις του. Από την αρχή, ο Valentino ξεχωρίζει για τη θεατρικότητα, τη φινέτσα και –πάνω απ’ όλα– για το κόκκινο. Το “Valentino Red” δεν είναι απλώς ένα χρώμα. Είναι σύμβολο πάθους, ιταλικής ψυχής, έρωτα, εξουσίας.

Καθοριστική στιγμή στη ζωή και την καριέρα του υπήρξε η γνωριμία του, στις 31 Ιουλίου 1960, με τον Giancarlo Giammetti, στο Café de Paris της Via Veneto. Ο Giammetti εγκαταλείπει τις σπουδές αρχιτεκτονικής και γίνεται ο σύντροφος ζωής και ο επιχειρηματικός του βραχίονας. Μαζί, σώζουν τον οίκο από τη χρεοκοπία και τον μετατρέπουν σε παγκόσμια αυτοκρατορία.

Η διεθνής αναγνώριση έρχεται το 1962, όταν ο Valentino κλείνει το Pitti Immagine στη Φλωρεντία με haute couture επίδειξη. Εκείνη η βραδιά αλλάζει για πάντα την ιστορία της ιταλικής μόδας. Για πρώτη φορά, η Ιταλία στέκεται ισότιμα απέναντι στο Παρίσι. Λίγα χρόνια αργότερα, η Jacqueline Kennedy γίνεται η πιο εμβληματική μούσα του. Τα ασπρόμαυρα φορέματα πένθους που της σχεδίασε μετά τη δολοφονία του JFK, αλλά και το νυφικό της στον γάμο με τον Αριστοτέλη Ωνάση το 1968, γράφουν ιστορία.

Ακολουθούν δεκαετίες απόλυτης κυριαρχίας. Ο Valentino ντύνει βασίλισσες, πριγκίπισσες, πρώτες κυρίες και κινηματογραφικές θεότητες. Elizabeth Taylor, Audrey Hepburn, Sophia Loren, Farah Diba, Bernadette Chirac, αλλά και σύγχρονες σταρ όπως η Julia Roberts, που παραλαμβάνει Όσκαρ το 2001 με vintage Valentino, και η Cate Blanchett, που γράφει ιστορία στο κόκκινο χαλί το 2005. Οι γυναίκες του Valentino δεν ήταν απλώς καλοντυμένες. Ήταν επιβλητικές, θηλυκές, αδιαμφισβήτητες.

Ο ίδιος δεν κυνηγούσε ποτέ τις τάσεις, το μόνο που τον ενδιέφερε και αναζητούσε ήταν η ομορφιά. Η μόδα του ήταν βαθιά αριστοκρατική, με δαντέλες, φιόγκους, κεντήματα, αυστηρή ραπτική και απόλυτη ισορροπία. Για αυτό και τον αποκαλούσαν “The Last Emperor”, “Sheikh of Chic”, ενώ ο δήμαρχος της Ρώμης είχε πει: «Στην Ιταλία υπάρχει ο Πάπας – και υπάρχει ο Valentino».

Παράλληλα με τη δημιουργία, ο Valentino υπήρξε έντονα κοινωνικά ενεργός. Το 1990 ιδρύει την Accademia Valentino, έναν πολιτιστικό χώρο αφιερωμένο στις τέχνες. Μαζί με τον Giammetti και με παρότρυνση της Elizabeth Taylor, δημιουργούν το L.I.F.E., έναν οργανισμό στήριξης ασθενών με AIDS, πολύ πριν το θέμα πάψει να θεωρείται ταμπού.

Το 1998 πουλά τον οίκο έναντι περίπου 300 εκατομμυρίων δολαρίων, χωρίς ποτέ να αποκοπεί πραγματικά από αυτόν. Αποσύρεται επίσημα το 2008, με μια τελευταία haute couture επίδειξη στο Musée Rodin στο Παρίσι, που καταλήγει σε όρθιο χειροκρότημα. Το ντοκιμαντέρ Valentino: The Last Emperor αποτυπώνει τα τελευταία του χρόνια στον θρόνο.

Οι διακρίσεις του είναι αμέτρητες: Cavaliere del Lavoro, Grande Ufficiale της Ιταλικής Δημοκρατίας, Chevalier de la Légion d’Honneur, Neiman Marcus Award, Medal of the City of Paris, Couture Council Award του FIT, Golden Plate Award, Outstanding Achievement Award. Κι όμως, η μεγαλύτερη διάκριση ήταν η καθολική αναγνώριση.

Στην προσωπική του ζωή υπήρξε βαθιά συναισθηματικός. Αγάπησε τον Giancarlo Giammetti, έζησε μεγάλους έρωτες, μίλησε ανοιχτά για τη Marilù Tolo, τη μοναδική γυναίκα που, όπως ο ίδιος παραδεχόταν, αγάπησε πραγματικά και με την οποία είχε φανταστεί μια διαφορετική ζωή, ακόμη και παιδιά. Παρά τις μεγάλες αγάπες του, ο πυρήνας της συναισθηματικής του ύπαρξης παρέμεινε ο Giancarlo Giammetti. Οι δυο τους δεν ήταν απλώς σύντροφοι ή συνεργάτες, δημιούργησαν έναν δεσμό που ξεπέρασε τον έρωτα και μετατράπηκε σε απόλυτη αφοσίωση.

Η προσωπική του ζωή ήταν εξίσου θεατρική με τις δημιουργίες του. Ζούσε περιτριγυρισμένος από ομορφιά, τέχνη, αντικείμενα υψηλής αισθητικής, παλάτια και ιστορικές κατοικίες: από τη Ρώμη και το Παρίσι έως το Château de Wideville στη Γαλλία. Αγαπούσε τη ρουτίνα, την τελετουργία, το απόλυτα ελεγχόμενο περιβάλλον. Τα pugs του, που τον συνόδευαν παντού, ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της εικόνας του. Ο ίδιος παρουσιαζόταν πάντοτε άψογος: βαθιά μαυρισμένος, με αψεγάδιαστο χτένισμα, κοστούμια κομμένα στα μέτρα του, σαν να βρισκόταν διαρκώς πάνω στη δική του πασαρέλα.

Ο Valentino Garavani δεν ήταν απλώς ένας σχεδιαστής που έντυσε ισχυρές γυναίκες. Ήταν ο άνθρωπος που τις μετέτρεπε σε σύμβολα. Οι γυναίκες που φορούσαν Valentino δεν έμπαιναν απλώς σε έναν χώρο· τον κατακτούσαν. Από την Jacqueline Kennedy και την Audrey Hepburn μέχρι την Elizabeth Taylor, τη Farah Diba, τη Bernadette Chirac, τη Sophia Loren, τη Julia Roberts και την Cate Blanchett.

Με τον θάνατό του Valentino Garavani , δεν χάνεται μόνο ένας μεγάλος δημιουργός. Χάνεται η τελευταία ζωντανή σύνδεση με μια εποχή όπου η υψηλή ραπτική σήμαινε πειθαρχία, μεγαλείο, σεβασμό στο σώμα και στην ιστορία. Ο Valentino Garavani υπήρξε ο τελευταίος αυτοκράτορας της μόδας. Και όπως όλοι οι αληθινοί αυτοκράτορες, δεν πέφτει ποτέ από τον θρόνο του. Απλώς περνά στη σφαίρα του μύθου.