Ο πρώτος άνθρωπος που θεραπεύτηκε από καρκίνο του εγκεφάλου είναι ένα 13χρονο αγόρι

Κανείς δεν ήξερε πώς θα αντιδράσει ο μικρός. Κι όμως, πολύ σύντομα τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα από ό,τι μπορούσαν να φανταστούν. «Σε συνεχόμενες μαγνητικές τομογραφίες, έβλεπα τον όγκο να εξαφανίζεται ολοκληρωτικά», είπε o Grill. Το πιο συγκλονιστικό, όμως, είναι ότι δεν επέστρεψε ποτέ. Έτσι, στα 13 του, ο Lucas θεωρείται πλέον πλήρως θεραπευμένος, κάτι που, μέχρι σήμερα, δεν έχει καταγραφεί σε κανένα παιδί με DIPG.

Παρότι ο όγκος είχε εξαφανιστεί, ο Grill, επικεφαλής του Brain Tumor Program στο Gustave Roussy, δίσταζε να σταματήσει τη θεραπεία. «Δεν ήξερα πότε να σταματήσω, ούτε πώς. Δεν υπήρχε κανένα προηγούμενο παράδειγμα στον κόσμο», εξήγησε. Έτσι, ο Lucas συνέχισε το everolimus μέχρι πριν από περίπου ενάμιση χρόνο. Αν και κανένα άλλο παιδί στη μελέτη δεν παρουσίασε πλήρη ίαση, επτά ακόμη χαρακτηρίστηκαν ως “long responders”, δηλαδή, οι όγκοι τους δεν παρουσίασαν εξέλιξη για περισσότερα από τρία χρόνια.

Τι έκανε όμως τον Lucas τόσο διαφορετικό; Οι επιστήμονες πιστεύουν πως μια εξαιρετικά σπάνια γενετική μετάλλαξη έκανε τα κύτταρα του όγκου του «πολύ πιο ευαίσθητα στο φάρμακο», όπως είπε ο Grill. Σε άλλα παιδιά, το φάρμακο φαίνεται να λειτούργησε χάρη σε ειδικές βιολογικές ιδιαιτερότητες των όγκων τους.

Το everolimus δεν είναι πανάκεια αλλά η μελέτη της BIOMEDE άνοιξε πραγματικό παράθυρο ελπίδας. Τώρα οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν γιατί ο όγκος του Lucas ανταποκρίθηκε έτσι και πώς μπορούν να αναπαράγουν το ίδιο αποτέλεσμα σε tumor organoids, δηλαδή, εργαστηριακά καλλιεργημένα κύτταρα που μιμούνται τον ιστό του οργάνου. «Το επόμενο βήμα είναι να βρούμε ένα φάρμακο που να λειτουργεί εξίσου καλά στα κύτταρα του όγκου», δήλωσε η ερευνήτρια Marie-Anne Debily.

Νεότερες κλινικές δοκιμές ανοσοθεραπείας σε παιδιά με DIPG έχουν επίσης αποδώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα: οι όγκοι συρρικνώθηκαν, η καθημερινή λειτουργικότητα βελτιώθηκε και ένας ακόμη ασθενής, γνωστός μόνο ως Drew, παραμένει χωρίς όγκο πάνω από τέσσερα χρόνια μετά τη θεραπεία.

Κάποτε, η διάγνωση με DIPG ισοδυναμούσε με βέβαιο τέλος. Τώρα, για πρώτη φορά, διαφαίνεται φως σε ένα τοπίο που για δεκαετίες ήταν σκοτεινό. «Η περίπτωση του Lucas προσφέρει πραγματική ελπίδα», είπε η Debily. Και αυτή η λέξη —ελπίδα— είναι ίσως το πρώτο βάσιμο πράγμα που μπορεί να ειπωθεί για το DIPG εδώ και μισό αιώνα.