Το 1985, μια φωτογραφία που τράβηξε η δημοσιογράφος Adriana Mulassano πάγωσε τον χρόνο μπροστά στον Duomo του Μιλάνο, το σύμβολο της πόλης όπου πραγματοποιείται η Εβδομάδα Μόδας. Ίσως οι φωτογραφιζόμενοι να μην το γνώριζαν τότε, αλλά το στιγμιότυπο αυτό θα αποτύπωνε την αριστεία της ιταλικής μόδας σε όλο της το μεγαλείο. Μια ήσυχη αλλά αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η ιταλική μόδα είχε πια πάψει να ακολουθεί τον κόσμο κι είχε αρχίσει να τον διαμορφώνει.
Η εικόνα, σήμερα εμβληματική, αποτυπώνει μια ομάδα σχεδιαστών που δεν συνυπήρχαν απλώς στο ίδιο κάδρο, αλλά στο ίδιο ιστορικό σταυροδρόμι. Ξεκινώντας από τα αριστερά, βλέπουμε τη Laura Biagiotti, τον Mario Valentino, τον Gianni Versace, τη Krizia, τη Paola Fendi, τον Valentino Garavani, τον Gianfranco Ferrè, τη Mila Shon, τον Giorgio Armani, τον Ottavio Missoni, τον Franco Moschino και τον Luciano Soprani. Μορφές που δεκαετίες αργότερα, παραμένουν ακλόνητα σημεία αναφοράς και κεφάλαια μιας συλλογικής αφήγησης, που μετέτρεψε το Made in Italy σε σφραγίδα ποιότητας, καινοτομίας και δεξιοτεχνίας. Τα ταλέντα αυτά θα γίνονταν φορείς ενός νέου λεξιλογίου για την κομψότητα και την πολυτέλεια.
Το σκηνικό δεν είναι τυχαίο. Ο Duomo, με τη βαριά γοτθική του παρουσία, λειτουργεί ως μάρτυρας και ως σκηνικό μεγαλοπρέπειας. Πίσω τους απλώνεται η πόλη. Μπροστά τους, το μέλλον. Το Μιλάνο στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ήταν μια οικονομική δύναμη, ένα πολιτιστικό εργαστήρι, και —όλο και πιο καθαρά— η νέα παγκόσμια πρωτεύουσα της μόδας. Ήταν η περίοδος κατά την οποία η Εβδομάδα Μόδας του Μιλάνου (Milan Fashion Week) άρχιζε να αποκτά διεθνές βάρος, όχι ως κοσμικό γεγονός, αλλά ως μηχανισμός παραγωγής αισθητικής εξουσίας.
«Δεν είχε ποτέ καταστεί δυνατό να συγκεντρωθούν αυτά τα μεγάλα ονόματα της ιταλικής μόδας στον ίδιο χώρο, ίσως ακριβώς λόγω της υπάρχουσας αντιπαλότητάς τους. Και όμως συμφώνησαν να κάνουν κάτι που δεν είχαν ξανακάνει: να ποζάρουν για τη φωτογραφία του πρώτου αγγλόφωνου τεύχους του Capital. Μπορεί κανείς να τους δει όλους μαζί σε μια ιστορική εικόνα που είναι σχεδόν σαν καρτ ποστάλ-ενθύμιο της άφιξής μας στις Ηνωμένες Πολιτείες», έγραψε ο Paolo Panerai, ιδρυτής του περιοδικού, ο οποίος σήμερα είναι διευθυντής της Class Editori.
Η φωτογραφία της Mulassano συμπυκνώνει κάτι περισσότερο από φήμη και επιτυχία. Αποτυπώνει τη συνύπαρξη ετερόκλητων οραμάτων που, παραδόξως, συνέκλιναν. Ο ελεγχόμενος μινιμαλισμός του Giorgio Armani, που επαναπροσδιόρισε τη σιωπηλή πολυτέλεια. Η εκρηκτική αισθησιακή τόλμη του Gianni Versace, που έβαλε το σώμα και το glamour στο επίκεντρο. Ο Valentino, με τη σχεδόν εμμονική αφοσίωσή του στην τελειότητα και στο κόκκινο, ως διαχρονική υπόσχεση κομψότητας. Και ο Franco Moschino, ο αιρετικός, που εισήγαγε το χιούμορ και την ειρωνεία ως πολιτική πράξη μέσα στη μόδα.
Η Adriana Mulassano υπήρξε προνομιακή μάρτυρας αυτής της μετάβασης. Με το βλέμμα της, κατέγραψε όχι μόνο ανθρώπους, αλλά μια ιστορική στιγμή όπου η μόδα έπαψε να είναι διακοσμητική και έγινε πολιτισμική δύναμη. Η φωτογραφία της λειτουργεί σήμερα ως τεκμήριο μιας εποχής ακμής, αλλά και μιας σπάνιας σύμπτωσης ταλέντων. Με τα χρόνια, η εικόνα αυτή ξεπέρασε το πλαίσιο της μόδας και απέκτησε σχεδόν μυθική διάσταση. Δεν θυμίζει απλώς τι υπήρξε η ιταλική μόδα στα ’80s αλλά και τι μπορεί να συμβεί όταν δημιουργία, τεχνική και φιλοδοξία συναντώνται χωρίς φόβο.
