Αν ρωτήσεις τις μάνες μας ή τις γιαγιάδες μας για το τι γινόταν πριν το 1986, οι περισσότερες θα χαμηλώσουν το βλέμμα ή θα αλλάξουν κουβέντα. Στην Ελλάδα της μεταπολεμικής επαρχίας και των λαϊκών πολυκατοικιών της Αθήνας, η έκτρωση ήταν το πιο αιματηρό «κοινό μυστικό». Ένας βουβός τρόμος, μια συνθήκη βαθιάς υποκρισίας που τη διαχειρίζονταν οι γυναίκες ολομόναχες, κλειδωμένες σε μπάνια και σε ανήλιαγα ιατρεία.
Το κράτος και ο Ποινικός Κώδικας του 1950 κουνούσαν το δάχτυλο. Η Εκκλησία απειλούσε με την κόλαση. Αλλά την ίδια στιγμή, οι «αποξέσεις για θεραπευτικούς λόγους» πήγαιναν κι έρχονταν στα ακριβά ιδιωτικά γραφεία των επώνυμων γυναικολόγων, για όποια είχε να πληρώσει. Ή μάλλον, για όποια είχε σύζυγο που είχε να πληρώσει. Μη ξεχνάμε ότι η Ελληνίδα απέκτησε το δικαίωμα να ανοίγει δικό της τραπεζικό λογαριασμό χωρίς την υπογραφή ή τη συνδιαχείριση άνδρα (πατέρα ή συζύγου) το 1983. Για τις υπόλοιπες, τις γυναίκες του μόχθου, η μοίρα είχε κάτι σκοτεινά υπόγεια, αυτοσχέδιες μεθόδους με πλεκτοβελόνες, «πτώσεις» από σκάλες και έναν διαρκή κίνδυνο να πεθάνουν από σηψαιμία ή να μείνουν «στείρες» για πάντα. Η γυναίκα ήταν μηχανή αναπαραγωγής για το «Έθνος» και, αν ξέφευγε, έπρεπε να πληρώσει το τίμημα με ντροπή, ενοχή ή με την ίδια της τη ζωή.
Σύμφωνα με τον παλιό Ποινικό Κώδικα -απότοκο του Ποινικού Νόμου του 1834!- , η έκτρωση αποτελούσε βαρύ ποινικό αδίκημα. Ναι, η Ελλάδα που έμπαινε στην ΕΟΚ, η Ελλάδα της αντιπαροχής, των πρώτων έγχρωμων τηλεοράσεων και των πανεπιστημίων, διατηρούσε μια νομοθεσία που θεωρούσε τη γυναίκα εγκληματία αν αποφάσιζε για το έμβρυο που κουβαλούσε. Μια γυναίκα το 1980, αν πιανόταν να κάνει έκτρωση, θα δικαζόταν με τις ίδιες βασικές νομικές αρχές που θα δίκαζαν μια γυναίκα στην Αθήνα του 19ου αιώνα, όταν ακόμα κυκλοφορούσαν με άμαξες!
Συγκεκριμένα, η γυναίκα που προχωρούσε σε διακοπή κύησης, καθώς και ο γιατρός ή το πρόσωπο που τη βοηθούσε, αντιμετώπιζαν ποινές φυλάκισης. Βέβαια συχνά η Πολιτεία έκλεινε τα μάτια. Ενώ οι επίσημες καταδίκες ήταν ελάχιστες (μόλις περίπου 5 ετησίως τη δεκαετία 1974-1983), η κοινωνική κατακραυγή και ο φόβος της κοινωνικής απομόνωσης βάραιναν αποκλειστικά τις γυναίκες. Η αντισύλληψη ήταν ακόμα στα σπάργανα, η ενημέρωση ελλιπής και η άμβλωση αποτελούσε, δυστυχώς, τη βασική μέθοδο οικογενειακού προγραμματισμού, βυθισμένη όμως στο σκοτάδι και την ενοχή.







