January blues: Ταινίες και σειρές για να παλέψουμε τη μοναχικότητα του Ιανουάριου

Ο Ιανουάριος είναι ο μήνας που ο χρόνος παγώνει, οι πόλεις αδειάζουν και το βλέμμα στρέφεται αναγκαστικά προς τα μέσα. Η εορταστική έξαψη έχει υποχωρήσει, οι μέρες είναι σύντομες, οι νύχτες μεγάλες και οι συνήθειες επαναλαμβανόμενες· ο μήνας αυτός σε υποχρεώνει να κοιτάξεις μέσα σου, να μετρήσεις το κενό και την πλήξη, και να βρεις τρόπους να αντέξεις. Τίποτα δεν προσφέρει τόσο ορατή και στιγμιαία ανακούφιση όσο η μαγεία της οθόνης. Ταινίες και σειρές γίνονται εργαλεία επιβίωσης, καθρέφτες της μοναξιάς και των φόβων μας, αλλά και πυξίδες για τη φαντασία που αρνείται να πεθάνει.

Μία επιλογή είναι να δούμε όσα φαβορί για τα φετινά Όσκαρ δεν προλάβαμε να δούμε τη χρονιά που μας πέρασε. Όμως, ο Ιανουάριος προσφέρεται για κάτι άλλο: ιστορίες για τη μοναξιά, το χρόνο, το φόβο, την αποσύνδεση, αλλά και για το χιούμορ που επιβιώνει μέσα σε όλα αυτά.

Dumpuary: ο μήνας που «ξεφορτώνεται» τις ταινίες

Στον κινηματογραφικό μικρόκοσμο, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος είναι γνωστοί ως Dumpuary (ή Dump-uary): η περίοδος όπου τα στούντιο παραδοσιακά «αδειάζουν την αποθήκη», κυκλοφορώντας ταινίες στις οποίες δεν έχουν μεγάλες προσδοκίες, είτε γιατί δεν τα πήγαν καλά στα test screenings είτε γιατί δεν στοχεύουν σε βραβεία. Κι όμως, αυτή η υποτιμημένη εποχή έχει γεννήσει ανατροπές, από το Get Out και το Black Panther μέχρι το The Lego Movie, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και μέσα στο κινηματογραφικό κενό μπορεί να φυτρώσει κάτι απρόσμενα ζωντανό. Ο Ιανουάριος, όπως και η ζωή, δεν είναι ποτέ εντελώς χαμένος χρόνος.

Ακολουθούν ταινίες και σειρές που ταιριάζουν στον Ιανουάριο όχι επειδή είναι «καταθλιπτικές», αλλά επειδή μιλούν τη γλώσσα του.

Lost in Translation

Η ταινία αυτή δεν αφορά απλώς δύο ανθρώπους που συναντιούνται σε μια ξένη πόλη, αλλά πολύ περισσότερο, τη συνειδητοποίηση της μοναξιάς μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς κινείται χωρίς να σε περιμένει. Bob Harris και Charlotte, ξένοι στο Τόκιο, ανακαλύπτουν μια σιωπηλή επικοινωνία που αντισταθμίζει την έλλειψη νοήματος γύρω τους. Το μουντό φως των ξενοδοχειακών διαδρόμων, η αμηχανία και η ευαισθησία τους καθιστούν την ταινία έναν οδηγό επιβίωσης για όσους νιώθουν αποξενωμένοι εντός της ίδιας τους της ζωής.

Medianeras

Το Medianeras είναι η κατεξοχήν ταινία του αστικού Ιανουαρίο. Το Μπουένος Άιρες παρουσιάζεται ως ένα σύνολο κακοσχεδιασμένων όγκων, μικρών διαμερισμάτων και πρόχειρων παρεμβάσεων, όπου η εγγύτητα δεν γεννά οικειότητα αλλά συνύπαρξη χωρίς ουσιαστική επαφή. Η απομόνωση του Martín και της Mariana εκτυλίσσεται σε δύο ξεχωριστές, αλλά συγχρονισμένες τροχιές, μέσα σε μια πόλη που τους φέρνει κοντά μόνο γεωγραφικά και σε έναν κόσμο μεσολαβημένο από οθόνες. Η ταινία μιλά για την αρχιτεκτονική της απομόνωσης, για το πώς οι ζωές μας διαμορφώνονται από τοίχους, παράθυρα και ψηφιακούς τόπους. Δεν υπόσχεται λύσεις, απλώς αναγνωρίζει το πρόβλημα. Κι αυτό, τον Ιανουάριο, αρκεί.

Past Lives

Το Past Lives είναι μια ταινία χαμηλών τόνων και μεγάλης εμβέλειας, αφιερωμένη όχι στις ζωές που ζήσαμε, αλλά σε εκείνες που έμειναν μετέωρες, σαν υπόγεια ρεύματα που συνεχίζουν να μας διασχίζουν χωρίς να γίνονται ποτέ πλήρως ορατά. Η Celine Song δεν ενδιαφέρεται να αφηγηθεί μια ιστορία έρωτα με αρχή, μέση και τέλος· αυτό που τη συγκινεί είναι το ενδιάμεσο: η απόσταση που δημιουργεί ο χρόνος, η μετανάστευση ως υπαρξιακή συνθήκη, οι επιλογές που κλείνουν πόρτες τη στιγμή ακριβώς που ανοίγουν άλλες. Μια ταινία για όλους, αλλά ειδικά για όσους έχουν δοκιμάσει τη σκληρότητα της μετανάστευσης, η οποία σε αφήνει να αναρωτιέσαι «Ποιος θα ήμουν, αν δεν είχα φύγει;».

Marriage Story

Για όσους ο Ιανουάριος φέρνει σκέψεις για σχέσεις, αποχωρισμούς ή την αίσθηση της απώλειας, το Marriage Story λειτουργεί ως καθρέφτης και ως ανάλυση των ανθρώπινων δεσμών. Το λεπτό, λυρικό σενάριο και οι ερμηνείες των Adam Driver και Scarlett Johansson αποκαλύπτουν την τραγική ομορφιά του χωρισμού, της επικοινωνίας που χάνεται και της αγάπης που παραμένει. Στον μοναχικό Ιανουάριο, η ταινία προσφέρει ένα είδος συντροφιάς, επιτρέποντας στον θεατή να δει τα συναισθήματα του καθαρά, χωρίς την παρηγοριά της επιφάνειας.

One of Them Days

Ας πάμε, όμως, σε κάτι πιο ανάλαφρο. Το One of Them Days είναι μια από τις πιο αναπάντεχες και χαρισματικές κινηματογραφικές εκπλήξεις του 2025: μια φρέσκια, δυναμική buddy comedy, που δεν αναγνωρίστηκε όσο θα έπρεπε. Πρωταγωνιστούν η Keke Palmer ως Dreux και η SZA (στην πρώτη της μεγάλη κινηματογραφική εμφάνιση) ως Alyssa, δύο καλύτερες φίλες και συγκάτοικοι στο Λος Άντζελες που βρίσκονται σε απόλυτη κρίση. Όταν ο φίλος της Alyssa ξοδεύει τα χρήματα του ενοικίου τους, οι δύο φίλες πρέπει να βρουν 1.500 δολάρια μέχρι το τέλος της ίδιας μέρας, πριν τις πετάξουν στο δρόμο.

Misery

Ένας διάσημος συγγραφέας, ο Paul Sheldon, παθαίνει ατύχημα σε έναν χιονισμένο, απομονωμένο δρόμο και διασώζεται από μια πρώην νοσοκόμα, την Annie Wilkes, που δηλώνει «η νούμερο ένα θαυμάστριά του». Σύντομα γίνεται σαφές ότι η σωτηρία ήταν παγίδα. Καθηλωμένος στο κρεβάτι, ανήμπορος να φύγει και εξαρτημένος από εκείνη για επιβίωση, ο Paul μετατρέπεται σε αιχμάλωτο μιας αρρωστημένης λατρείας.

Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Μνήμη, έρωτας, απώλεια. Το Eternal Sunshine of the Spotless Mind είναι μια ταινία για τη βίαιη επιθυμία να διαγράψουμε ό,τι μας πλήγωσε και για την εξίσου βίαιη ανάγκη να το κρατήσουμε. Και στο τέλος αφήνει μια ενοχλητικά τρυφερή ιδέα να αιωρείται: ότι ακόμη κι αν γνωρίζεις την κατάληξη, ίσως άξιζε να ξαναμπείς στην ίδια ιστορία, μόνο και μόνο για να μη ζήσεις σε έναν κόσμο αποστειρωμένο από συναισθήματα.

The Thing

Χιόνι, απομόνωση, παράνοια. Στο The Thing, μια ομάδα Αμερικανών επιστημόνων στην Ανταρκτική έρχεται αντιμέτωπη με έναν εξωγήινο οργανισμό ικανό να μιμείται τέλεια κάθε ζωντανό σώμα που μολύνει. Δεν υπάρχει «τέρας» με σαφή μορφή, μόνο η υποψία ότι ο διπλανός σου ίσως να μην είναι πια άνθρωπος. Καθώς οι επικοινωνίες κόβονται και η βάση μετατρέπεται σε κλειστό σύστημα, η απειλή μετατοπίζεται, από το άγνωστο πλάσμα στη διάλυση κάθε κοινωνικού δεσμού. Κανείς δεν εμπιστεύεται κανέναν. Μια αλληγορία για κοινωνίες σε κρίση και, ας το παραδεχτούμε, για τον τρόπο που μοιάζει μερικές φορές ο κόσμος γύρω μας.

Arrested Development

Όχι απλώς μια οικογενειακή κωμωδία, αλλά μια βουτιά σε ένα οικογενειακό χάος όπου τα πάντα καταρρέουν με εκρηκτική συνέπεια. Ο Michael Bluth προσπαθεί να κρατήσει όρθια την οικογενειακή επιχείρηση μετά την οικονομική καταστροφή του πατέρα του, ενώ η οικογένεια Bluth, γεμάτη ιδιορρυθμίες, ψέματα και ανομολόγητες επιθυμίες, δημιουργεί ένα συνεχές παιχνίδι παρανοϊκής ανατροπής. Μια binge-worthy σειρά που αποδεικνύει ότι το χάος μπορεί να είναι αστείρευτα απολαυστικό.

The Good Place

Mια γυναίκα, η Eleanor Shellstrop, φτάνει κατά λάθος στον Παράδεισο, γνωρίζοντας ότι δεν το αξίζει. Μια κωμωδία με εξωπραγματικό σκηνικό αλλά πολύ γρήγορα μετατρέπεται σε φιλοσοφικό πείραμα για τη φύση της ηθικής, της ευθύνης και της προσωπικής αλλαγής. Κάθε επεισόδιο ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και σε υπαρξιακές ερωτήσεις: τι σημαίνει να είσαι καλός; Μπορούμε να αλλάξουμε; Πώς διαμορφώνουν οι επιλογές μας το νόημα της ζωής; Η σειρά δίνει την αίσθηση ότι ακόμη και το πιο χαοτικό σύμπαν μπορεί να προσφέρει μαθήματα και μικρές νίκες και με αυτό το μείγμα γέλιου και προβληματισμού κρατά το ενδιαφέρον αμείωτο.

Shogun

Μεγάλη αφήγηση, αργός ρυθμός και κόσμος χτισμένος με ακρίβεια. Στο Shogun βλέπουμε το ταξίδι ενός Άγγλου ναυτικού, του John Blackthorne, που φτάνει στην Ιαπωνία του 17ου αιώνα και πρέπει να κατανοήσει έναν πολιτισμό και μια εξουσία άγνωστης πολυπλοκότητας. Πολιτική ίντριγκα, πολιτισμική σύγκρουση, στρατηγική και τελετουργία συνυπάρχουν σε κάθε πλάνο, αναδεικνύοντας πώς η υπομονή, η παρατήρηση και η αφοσίωση γίνονται εργαλεία επιβίωσης. Δεν είναι γρήγορη αφήγηση, αλλά απαιτεί από τον θεατή να βυθιστεί στην λεπτομέρεια και να παρατηρήσει πώς η ιστορία διαμορφώνει χαρακτήρες και κοινωνίες.

Slow Horses

Ένα μουντό, γραφειοκρατικό γραφείο της MI5 φιλοξενεί τους καταδικασμένους κατάσκοπους - τους «αποτυχημένους» που η καριέρα τους έχει σταματήσει πριν ξεκινήσει. Ο Jackson Lamb (Gary Oldman) είναι ο κυνικός τους ηγέτης, σκληρός αλλά αφοσιωμένος στους ανθρώπους του, σε έναν κόσμο γεμάτο απάτες, μυστικά και ηθικές γκρίζες ζώνες. Η σειρά ισορροπεί ανάμεσα στην πολιτική ίντριγκα και την ανθρώπινη τραγωδία. Οι χαρακτήρες δεν είναι ήρωες, είναι θραύσματα που προσπαθούν να βρουν νόημα και δύναμη μέσα σε ένα κατεστραμμένο σύστημα. Η πλοκή δείχνει ότι ακόμη και οι «δεύτεροι» έχουν ιστορίες που αξίζουν να ειπωθούν.

The Queen’s Gambit

Η μίνι σειρά που έγινε viral στο Netflix το 2020, δεν είναι απλώς μια ιστορία για σκάκι· είναι η αφήγηση μιας νεαρής γυναίκας που, μέσα από την τελειομανία, την εξάρτηση και την εσωτερική μάχη με τον εαυτό της, προσπαθεί να βρει νόημα σε έναν κόσμο που δεν φαίνεται να την καταλαβαίνει. Η ιστορία της Beth Harmon είναι η αφήγηση μιας νεαρής γυναίκας που πολεμάει με τους εσωτερικούς της δαίμονες, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να βρει θέση σε έναν κόσμο που δε δέχεται να την αναγνωρίσει.

Midnight Mass

Αν η διάθεσή σας έχει μια τάση προς το σκοτεινό και υπαρξιακό, η σειρά αυτή είναι απαραίτητη. Ένα μικρό νησί, ένας χαρισματικός ιερέας, και μια κοινότητα που κρύβει μυστικά -όλα συνθέτουν ένα μείγμα θρησκευτικού μυστικισμού και ανθρώπινου δράματος. Ο Ιανουάριος, με τις νύχτες του, προσφέρει το τέλειο σκηνικό για μια ιστορία που εξερευνά τον φόβο, την πίστη και την αναζήτηση ελπίδας μέσα στη σκοτεινιά. Η σειρά λειτουργεί ως καθρέφτης της δικής μας εσωτερικής αναζήτησης για νόημα σε αβέβαιους καιρούς.

Fleabag

Και τέλος, για να μην πέσουμε στον κίνδυνο της μελαγχολίας χωρίς ανακούφιση, το Fleabag σπάει τον τέταρτο τοίχο για να μιλήσει απευθείας στον θεατή, προσφέροντας σαρκασμό, αυθορμητισμό και υπαρξιακή οξυδέρκεια. Η ιστορία μιας γυναίκας που προσπαθεί να αντιμετωπίσει απώλειες, μοναξιά κι ενοχές, χωρίς ψευδαισθήσεις για τον εαυτό της, μετατρέπεται σε μια αλληγορία για τη σύγχρονη ζωή. Πόσο εύκολα μπορούμε να γελάσουμε με τα λάθη μας, πόσο δύσκολο είναι να συμφιλιωθούμε με την πραγματικότητα και πώς η αυτογνωσία μπορεί να γίνει όπλο επιβίωσης. Η σειρά είναι μια οξυδερκής υπενθύμιση ότι η μοναξιά μπορεί να συνυπάρχει με το χιούμορ και η αυτοκριτική με την ελευθερία.