Οι πρώτες φωτογραφίες από το πολυαναμενόμενο biopic My Duchess δίνουν μια νέα ματιά στις τελευταίες ημέρες της Wallis Simpson, της γυναίκας που άλλαξε για πάντα τη βρετανική μοναρχία και παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής της μια από τις πιο πολυσυζητημένες -αν όχι αντιπαθείς- μορφές του 20ού αιώνα.
Στην ταινία, η 92χρονη Joan Collins υποδύεται τη Δούκισσα του Windsor στα τελευταία χρόνια της ζωής της στο Παρίσι, απομονωμένη, άρρωστη και υπό τον ασφυκτικό έλεγχο της δικηγόρου Suzanne Blum, την οποία ενσαρκώνει η Isabella Rossellini. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Mike Newell, ενώ το σενάριο ανήκει στη Louise Fennell. Το My Duchess επικεντρώνεται στις τελευταίες, σκοτεινές δεκαετίες της Wallis μετά τον θάνατο του Edward VIII — του βασιλιά που παραιτήθηκε από τον θρόνο για να την παντρευτεί.
Οι πρώτες εικόνες που δημοσίευσε η British Vogue μοιάζουν βγαλμένες από έναν κόσμο παλιάς αριστοκρατικής παρακμής: couture σύνολα, βελούδα, πατημένες σιωπές, παγκ και βαριά δωμάτια γεμάτα μνήμη. Και κάπου στο κέντρο όλων αυτών, η Joan Collins μοιάζει σχεδόν τρομακτικά ταιριαστή για τον ρόλο μιας γυναίκας που πέρασε δεκαετίες ζώντας ως δημόσιο σύμβολο, αλλά και ως αντικείμενο κοινωνικής εχθρότητας.
Η ίδια η Collins δήλωσε πως ήθελε να υποδυθεί τη Wallis εδώ και δεκαετίες. «Πάντα με γοήτευαν οι γυναίκες που όλοι χαρακτηρίζουν “κακές”. Και όταν αφαιρείς τον μύθο γύρω τους, καταλαβαίνεις ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα», είπε.
Και ίσως εκεί ακριβώς βρίσκεται η εμμονή που εξακολουθεί να προκαλεί η Wallis Simpson μέχρι σήμερα. Δεν ήταν απλώς η Αμερικανίδα διαζευγμένη για την οποία ένας βασιλιάς εγκατέλειψε τον θρόνο το 1936. Ήταν μια γυναίκα που λειτούργησε σαν απειλή απέναντι σε ένα ολόκληρο σύστημα εξουσίας, παράδοσης και βρετανικής αυτοεικόνας.
Γιατί η ιστορία της Wallis Simpson μας απασχολεί ακόμα;
Η σχέση της με τον βασιλιά Εδουάρδο VIII προκάλεσε τότε σοκ όχι μόνο επειδή εκείνη ήταν μια «κοινή θνητή» και δη ξένη, αλλά επειδή ενσάρκωνε κάτι που η μοναρχία δυσκολευόταν να διαχειριστεί: μια γυναίκα με ισχυρή προσωπικότητα, κοινωνική επιρροή, σεξουαλική αυτονομία και αμερικανική κοσμοπολίτικη ταυτότητα, έξω από τους αυστηρούς κώδικες της βρετανικής αριστοκρατίας. Για δεκαετίες παρουσιάστηκε ως η γυναίκα που «παρέσυρε» έναν βασιλιά στην καταστροφή, σαν μοιραία φιγούρα σε γοτθικό μυθιστόρημα.
Ωστόσο, η κριτική προς τη Wallis Simpson δεν επιβίωσε επί δεκαετίες μόνο λόγω ταξικών προκαταλήψεων ή μισογυνισμού -αν κι αυτά έπαιξαν τεράστιο ρόλο. Υπήρχαν και πραγματικοί πολιτικοί λόγοι που συνέχισαν να τη στοιχειώνουν ιστορικά. Το πιο βαρύ κομμάτι αφορά τις σχέσεις του ζευγαριού με τη ναζιστική Γερμανία. Το 1937, έναν μόλις χρόνο μετά την παραίτηση του Εδουάρδου από τον θρόνο, ο Δούκας και η Δούκισσα του Windsor επισκέφθηκαν επίσημα τη Γερμανία και συναντήθηκαν με τον Αδόλφο Χίτλερ. Οι φωτογραφίες με ναζιστικούς χαιρετισμούς και η εμφανής συμπάθεια του Εδουάρδου προς ορισμένες πτυχές του γερμανικού καθεστώτος έμειναν ανεξίτηλες στη δημόσια εικόνα τους.
Μέχρι σήμερα, ιστορικοί διαφωνούν για το πόσο ιδεολογικά κοντά βρίσκονταν πραγματικά στον ναζισμό και πόσο λειτουργούσαν περισσότερο ως αφελείς, πολιτικά επιπόλαιοι αριστοκράτες με φιλογερμανικές τάσεις. Ωστόσο, τα λεγόμενα Marburg Files, έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποκάλυψαν ότι οι Ναζί θεωρούσαν τον Eδουάρδο πιθανό σύμμαχο και πίστευαν πως θα μπορούσε ακόμη και να επανέλθει στον βρετανικό θρόνο υπό γερμανική επιρροή. Η Wallis βρέθηκε έτσι στο επίκεντρο όλου αυτού, αγού για πολλούς δεν ήταν απλώς «η γυναίκα που έκανε έναν βασιλιά να παραιτηθεί», αλλά μια επικίνδυνα γοητευτική φιγούρα γύρω από την οποία κινούνταν φήμες για κατασκοπεία, πολιτική επιρροή και μυστικές διασυνδέσεις.
Ταυτόχρονα, η ίδια η σεξουαλικότητά της αντιμετωπίστηκε με εμμονικό τρόπο από τον Τύπο και τη βρετανική κοινωνία της εποχής. Η Wallis Simpson σόκαρε γιατί ενσάρκωνε έναν τύπο γυναίκας που για τη δεκαετία του ’30 θεωρούνταν σχεδόν απειλητικός. Έμπειρη, κοινωνικά φιλόδοξη, με αυτοπεποίθηση απέναντι στους άντρες και χωρίς διάθεση να υποδυθεί τη “σεμνή” αριστοκράτισσα. Κατά καιρούς κυκλοφόρησαν διάφορες φήμες για τη σεξουαλικότητα και το φύλο της: ήταν τρανς, ίντερσεξ, αμφιφιλόφυλη, νυμφομανής ή εντελώς ανέραστη - όλα είχαν ακουστεί!
Μία από τις πιο διαβόητες φήμες γύρω από το όνομά της ήταν ότι, κατά τη διάρκεια του πρώτου της γάμου και της παραμονής της στην Κίνα τη δεκαετία του 1920, είχε μάθει σεξουαλικές πρακτικές που θεωρούνταν τότε «εξωτικές» στη Δύση — ανάμεσά τους και ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους, κάτι αντίστοιχο με αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως ασκήσεις Kegel. Η φήμη αυτή κυκλοφορούσε για χρόνια σχεδόν σαν αστικός μύθος στα βρετανικά σαλόνια, συνοδευόμενη από υπαινιγμούς ότι η Wallis είχε μια “σχεδόν υπνωτιστική” επιρροή πάνω στον Εδουάργο.
Πολλά από αυτά τα σχόλια είχαν ξεκάθαρα μισογυνικό χαρακτήρα. Η ιδέα ότι μια γυναίκα «κρατούσε» έναν άντρα μέσω της σεξουαλικότητάς της χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα ιστορικά για να αποδυναμώσει την πολιτική ή προσωπική βούληση και αυτενέργεια των γυναικών εκείνων που θεωρούνταν υπερβολικά ισχυρές. Ωστόσο, η Wallis φαίνεται πως πράγματι μιλούσε με μεγαλύτερη άνεση για το σεξ και τις σχέσεις σε σύγκριση με τις γυναίκες της βρετανικής αριστοκρατίας εκείνης της εποχής, κάτι που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον μύθο γύρω από το πρόσωπό της.
Η βιογράφος Anne Sebba έχει γράψει ότι η Wallis «κατασκευάστηκε ως femme fatale από ένα σύστημα που χρειαζόταν μια γυναίκα για να κατηγορήσει». Αντίστοιχα, η ίδια η Wallis είχε πει κάποτε με πικρία: «Δεν είχα ποτέ μια ευτυχισμένη ζωή. Πλήρωσα πολύ ακριβά για την αγάπη».
Αυτός είναι, τελικά, κι ο λόγος που εξακολουθεί να συναρπάζει. Η Wallis Simpson δεν έμεινε στην ιστορία ως “συμπαθής” αλλά ως μια γυναίκα πάνω στην οποία προβλήθηκαν φόβοι γύρω από το φύλο, την εξουσία, την επιθυμία, την τάξη και τη χειραφέτηση. Και τέτοιες φιγούρες σπάνια παύουν να στοιχειώνουν τη δημόσια φαντασία.
