Η Ακαδημία λειτουργεί κάθε χρόνο σαν φίλτρο. Επιβραβεύει όσα μπορεί να αφομοιώσει, όσα εντάσσονται αρμονικά στο αφήγημα της εποχής και του θεσμού, όσα προσφέρουν συγκίνηση με τρόπο αναγνωρίσιμο.
Όμως η αξία μιας ταινίας δεν εξαντλείται στη σεζόν των βραβείων. Και συχνά οι ταινίες που μένουν εκτός τελικής ευθείας είναι εκείνες που τόλμησαν περισσότερο, ρίσκαραν αισθητικά, πολιτικά ή αφηγηματικά και γι’ αυτό δεν «χώρεσαν». Αυτές είναι δέκα τέτοιες περιπτώσεις.
No Other Choice
Ο Park Chan-wook παρέδωσε μια μαύρη κωμωδία «που κόβει σαν ξυράφι», χαρακτήρισαν οι κριτικοί ταινιών. Ένας απολυμένος εργάτης, σε έναν κόσμο όπου οι θέσεις εργασίας λιγοστεύουν και η αξιοπρέπεια μοιάζει πολυτέλεια, αρχίζει να εξοντώνει τους ανταγωνιστές του για μια δουλειά. Η υπόθεση φαντάζει σχεδόν γελοία -μέχρι να γίνει ανατριχιαστικά λογική.
Η ερμηνεία του Lee Byung-hun είναι μια ακριβής μελέτη της σταδιακής διάβρωσης του ανθρώπου από το σύστημα.
Το φιλμ ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και την απόγνωση χωρίς να ζητά συγγνώμη. Σε μια εξαιρετικά ανταγωνιστική χρονιά, δυστυχώς έμεινε στο shortlist.
Highest 2 Lowest
Η επανένωση των Spike Lee και Denzel Washington, αυτή τη φορά πάνω σε μια σύγχρονη αναδιατύπωση του High and Low του Akira Kurosawa, έμοιαζε ιδανικό υλικό για την Ακαδημία. Κι όμως, το φιλμ δεν βρήκε ποτέ ουσιαστικό έρεισμα στην κούρσα των βραβείων.
Το τρίτο μέρος της ταινίας δικαιώνει κάθε ρίσκο, μετατρέποντας ένα ηθικό δίλημμα σε πολιτικό σχόλιο για την εξουσία, το χρήμα και την ευθύνη. Αλλά τα Oscars σπάνια αγαπούν τις ταινίες που αμφισβητούν ευθέως τους μηχανισμούς τους.
Eddington
Ο Ari Aster γύρισε μια ταινία που μας επιστρέφει στο τραυματικό 2020, χωρίς φίλτρα και χωρίς παρηγοριά. Ένα μικρό αμερικανικό χωριό γίνεται μικρογραφία μιας κοινωνίας που καταρρέει υπό το βάρος του φόβου, της παραπληροφόρησης και της πολιτικής παράνοιας.
Το Eddington είναι άβολο, ενοχλητικό, σαρκαστικό. Οι μεγάλες πανοραμικές λήψεις κάνουν τη μοναξιά σχεδόν απτή. Όμως η Ακαδημία δεν αγαπά την πρόσφατη μνήμη όταν ακόμα πονά.
The Testament of Ann Lee
Από πολλούς σχολιάζεται ως μια από τις μεγαλύτερες αδικίες της χρονιάς. Ένα μυσταγωγικό musical για τη θρησκευτική ηγέτιδα των Shakers, γυρισμένο με αυστηρότητα, σιωπή και βαθιά πνευματικότητα.
Η Amanda Seyfried δίνει μια σχεδόν ασκητική ερμηνεία, ενώ η φωτογραφία και η μουσική λειτουργούν υποβλητικά, όχι εντυπωσιακά. Το φιλμ απαιτεί συγκέντρωση και αυτό συχνά είναι ασυγχώρητο για την κουλτούρα των βραβείων.
Cover-Up
Η Laura Poitras επιστρέφει με ένα ντοκιμαντέρ που δεν αγιοποιεί τον Seymour Hersh, αλλά τον παρατηρεί. Το Cover-Up είναι μια αναμέτρηση με την ίδια την ιδέα της δημοσιογραφίας. Ποιος λέει την αλήθεια, ποιος την αντέχει και ποιος τελικά τη γράφει.
Έφτασε κοντά στην πεντάδα, αλλά ίσως έμεινε εκτός γιατί δεν προσφέρει απαντήσεις, μόνο ερωτήσεις.
Die My Love
Η Jennifer Lawrence μπορεί να θεωρείται από τις αγαπημένες της Ακαδημίας -με τέσσερις υποψηφιότητες και ένα Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου- όμως οι καλύτερες κριτικές της καριέρας της για το ψυχοδράμα της Lynne Ramsay, Die My Love, δεν στάθηκαν αρκετές για να της εξασφαλίσουν μια θέση στη φετινή κατηγορία.
Στην ταινία, η Lawrence υποδύεται μια νέα μητέρα που βυθίζεται σταδιακά στην ψυχική απορρύθμιση, παλεύοντας με την επιλόχεια κατάθλιψη και με έναν σύζυγο (Robert Pattinson) συναισθηματικά ανίκανο να ανταποκριθεί στις ανάγκες της. Η Ramsay σκηνοθετεί χωρίς καμία διάθεση εξωραϊσμού, μετατρέποντας τη μητρότητα σε πεδίο υπαρξιακής σύγκρουσης και την ερμηνεία της Lawrence σε μια ωμή, σωματική εμπειρία που δύσκολα ξεχνιέται, ακόμη κι αν η Ακαδημία προτίμησε να την προσπεράσει.
Hedda
Η Nia DaCosta αναδιατύπωσε τη Hedda Gabler με ένταση, σεξουαλικότητα και σκοτάδι. Η Tessa Thompson παραδίδει μια από τις πιο σύνθετες ερμηνείες της χρονιάς, εγκλωβισμένη σε έναν ρόλο και μια ζωή που δεν επέλεξε.
Παρά τις σημαντικές υποψηφιότητες σε άλλα βραβεία, δεν κατάφερε να σπάσει το φράγμα των Όσκαρ.
The History of Sound
Ένα τρυφερό, μελαγχολικό φιλμ για δύο άνδρες που καταγράφουν ήχους και ζωές στη σκιά του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Paul Mescal και ο Josh O’Connor είναι εξαιρετικοί, αλλά το βάρος της προσοχής έπεσε αλλού: στο συγκλονιστικό Hamnet.
The Mastermind
Η Kelly Reichardt συνεχίζει πεισματικά να αποδομεί τα είδη. Το The Mastermind είναι ένα anti-heist movie γεμάτο λεπτό χιούμορ και ήσυχη σοφία.
Όπως και τα προηγούμενα έργα της, έμεινε εκτός.
Materialists
Μετά το Past Lives, η Celine Song επέστρεψε με ένα κοινωνικό ρομαντικό δράμα που μιλά για τις σχέσεις, το χρήμα και τις προσδοκίες στη σύγχρονη Νέα Υόρκη.
Παρά την τεράστια εμπορική επιτυχία και το δυνατό καστ, η Ακαδημία δεν συγκινήθηκε, και εδώ δεν μπορούμε να την κατηγορήσουμε ιδιαίτερα.
Οι φετινές απουσίες από τις οσκαρικές λίστες δεν είναι απλώς παραλείψεις, αλλά ενδείξεις των ορίων του ίδιου του θεσμού. Οι ταινίες αυτές δεν απέτυχαν να πείσουν την Ακαδημία, απλώς δεν υπάκουσαν στους άγραφους κανόνες της. Μπορεί να έμειναν εκτός, όμως, αποτυπώνουν συχνά κάτι εξίσου ουσιαστικό: όσα δεν χωρούν εύκολα σε κατηγορίες, αφηγήσεις και πολιτικές ισορροπίες.
