«Το καλοκαίρι που καταλάβαμε πόσο άλλαξαν τα παιδιά μας»- 3 γονείς περιγράφουν τη μετάβαση στην ενηλικίωση

Για χρόνια ήμουν η μαμά που ήξερε τα πάντα. Πού είναι το τετράδιο, γιατί πονάει η κοιλιά, ποιος φίλος τον στενοχώρησε, τι θα φάμε το μεσημέρι. Ξαφνικά βρέθηκα απέναντι σε έναν νεαρό άντρα που έχει άποψη για τα πάντα, αλλά δεν θυμάται ποτέ πού άφησε τα κλειδιά του.

Και κάπως έτσι ήρθαν οι Πανελλαδικές: οι εξετάσεις που υποτίθεται ότι δίνουν οι μαθητές, αλλά στην πραγματικότητα εξετάζουν ολόκληρη την οικογένεια. Εκείνος διάβαζε Αρχές Οικονομικής Θεωρίας, Πληροφορική, Μαθηματικά και Έκθεση κι εγώ διάβαζα τις εκφράσεις του προσπαθώντας να καταλάβω αν είναι αγχωμένος, κουρασμένος ή απλώς πεινάει.

Υπήρχαν μέρες που έλεγα πως θα είμαι ψύχραιμη. Μια ώριμη, ισορροπημένη μητέρα. Και μετά τον άκουγα να λέει «με άγχωσε λίγο η πληροφορική» και μέσα μου ξεκινούσε ένα προσωπικό δράμα μεγαλύτερο κι από αρχαία τραγωδία.

Κι όμως, το μεγαλύτερο σοκ δεν ήταν οι εξετάσεις. Ήταν ότι μεγάλωσε.

Όχι απλώς σε ύψος, αν και κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι τον κοιτάζω προς τα πάνω και αυτό μόνο του είναι μια μορφή ψυχολογικής βίας για κάθε μάνα.

Μεγάλωσε στον τρόπο που μιλάει, που σκέφτεται, που διεκδικεί τον χώρο του. Ωρίμασε κιόλας. Περισσότερο από μένα. Και με βάζει στη θέση μου. Μεγάλωσε τόσο ώστε να μη με χρειάζεται για τα πάντα. Και αυτό είναι ακριβώς το ζητούμενο της μητρότητας, αλλά κανείς δεν σε προετοιμάζει για το πόσο περίεργα πονάει όταν συμβαίνει.

Γιατί η αλήθεια είναι πως περνάς χρόνια μαθαίνοντας σε ένα παιδί πώς να πετάξει και μετά ξαφνιάζεσαι όταν ανοίγει τα φτερά του.

Και τώρα βρισκόμαστε σε εκείνη την παράξενη ενδιάμεση εποχή. Οι εξετάσεις τελείωσαν, τα βιβλία έκλεισαν, οι ξενύχτηδες μήνες πάνω σ’ ενα βιβλίο ανήκουν πια στο παρελθόν. Κι όμως, κάτι εξακολουθεί να αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Μια σιωπηλή αναμονή. Περιμένουμε τα αποτελέσματα, όχι γιατί θα καθορίσουν ποιος είναι, αλλά γιατί θα δώσουν το στίγμα για το επόμενο βήμα του. Κάνουμε πως είμαστε ψύχραιμοι, πως δεν μετράμε μέρες, πως δεν υπολογίζουμε μόρια στο μυαλό μας την ώρα που πλένουμε πιάτα ή οδηγούμε. Αλλά η αλήθεια είναι ότι όλοι περιμένουμε λίγο. Εκείνος με την αγωνία των 18 του κι εγώ με εκείνη τη γνώριμη αγωνία της μάνας που εύχεται η ζωή να χαμογελάσει στο παιδί της.

Το παιδί μου αφήνει πια την σχολική τσάντα. Αυτή που μίκραινε καθώς την κουβαλούσε, όσο εκείνος μεγάλωνε. Αφήνει το διάδρομο του σχολείου που τον οδηγούσε προς την τάξη ή προς το προαύλιο και ετοιμάζεται ως άνδρας πλέον να χαράξει τον δικό του δρόμο.

Και κάπου εκεί κατάλαβα ότι οι Πανελλαδικές δεν είναι το τέλος μιας διαδρομής. Είναι απλώς μια στάση.

Η πραγματική επιτυχία δεν θα μετρηθεί σε μόρια, σχολές ή βαθμολογίες. Θα μετρηθεί στο ότι έγινε ένας άνθρωπος καλός, ευαίσθητος, αστείος, επίμονος και γενναίος. Ένας άνθρωπος που μπορώ να θαυμάζω ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα οποιασδήποτε εξέτασης.

Αυτό είναι το καλοκαίρι που άλλαξαν όλα. Αυτό το φετινό. Και όσο κι αν με τρομάζει η ταχύτητα με την οποία περνά ο χρόνος, νιώθω ευγνωμοσύνη. Γιατί είχα την τύχη να δω από την πρώτη γραμμή του πυρός ένα παιδί να γίνεται άντρας. Το δικό μου παιδί.

Και, μεταξύ μας, όσο κι αν ανεξαρτητοποιηθεί, έχω μια βάσιμη υποψία ότι για αρκετά χρόνια ακόμη θα με παίρνει τηλέφωνο για να ρωτήσει πώς μπαίνει το πλυντήριο. Αυτό μου δίνει μια κάποια παρηγοριά.

Το καλοκαίρι που αλλάζουν...

Από τη Δέσποινα Παπαστάθη

.... που δυστυχώς δεν είναι ένα καλοκαίρι, αλλά μια σειρά καλοκαιριών. Που, ως προνοητική μάνα, έχεις εξασφαλίσει τις ασφαλέστερες δυνατές συνθήκες και τις παρέες που θα κάνει και τα ποδήλατα που θα πηγαινοέρχονται και τις ασφαλείς θάλασσες και και και...

Και ξαφνικά θέλουν να κατασκηνώσουν στην αγαπημένη τους παραλία, να οδηγήσουν το αυτοκίνητό σου, να ξεκινήσουν τις μπύρες. Και θυμάσαι τις μοντεσοριανές αρχές, με τις οποίες γαλούχησες το βλαστάρι σου, θυμάσαι ότι όταν γεννήθηκε, αποφάσισες να μεγαλώσεις έναν ελεύθερο άνθρωπο κι αρχίζεις να ενδίδεις. Επόμενο επεισόδιο: βγαίνουν το βράδυ παρεάκι και επιστρέφουν στα δωμάτια ξημερώματα. Και δεν πολυανησυχείς, διότι το ελεγχόμενο περιβάλλον και μπλα μπλα. Μαθαίνεις λεπτομέρειες about last night από τον κολλητό του γιου σου που σε έχει "δεύτερη μαμά" και φιλοτιμείται να μοιραστεί λεπτομέρειες. Ο δικός σου γιος όμως δε μοιράστηκε. Χαστούκι στα τρυφερά μαγουλάκια της μητρότητας. Κατέβα από το συννεφάκι σου και δες την εφηβεία κατάματα: Δε θα τα ξέρεις όλα, δε θα μιλάτε όταν θέλεις, δε θα μπορείς πάντα να διαλύσεις το συννεφάκι που βλέπεις πάνω από το κεφάλι του, θα πονάει που μεγαλώνει και δε θα γιατρεύεται με χανζαπλαστ, ούτε με φιλάκι να περάσει (κυρίως χωρίς φιλάκι!). Περνάνε καλοκαίρια και χειμώνες που αδυνατείς να καταλάβεις τι γίνεται, γιατί το αγοράκι σου γυρνάει με τα νύχια βαμμένα μαύρα να ταιριάζουν με το πένθος της γκαρνταρόμπας, προς τι όλα αυτά τα μούτρα κι όταν ρωτάς νιώθεις ότι ζεις σε  άλλο αιώνα. Δεν ξέρεις τι να πεις, πού να σταθείς, πώς να σταθείς. Αμηχανία εκατέρωθεν. Άλλη πίστα.

Άμα δε, έχεις τη σπάνια τύχη να είσαι μονογονεϊκή οικογένεια με μοναχοπαίδι, εκεί πια μιλάμε για ολικό επαναπροσδιορισμό, για total reset και παρ' το από την αρχή.

Εκεί συνειδητοποιείς ότι έχεις φύγει από το κέντρο του κόσμου του, ότι ο ρόλος σου έχει γίνει από πρωταγωνιστικός δεύτερος, τρίτος, guest star, η ουσία της ύπαρξής του έχει γίνει το gaming και μετά, ευτυχώς, οι σχέσεις του. Παλεύεις να βρεις τα πατήματά σου στη θεραπεία σου, δοκιμάζεις συμβουλευτική γονέων και εφήβων (ο έφηβος δεν ψήνεται ιδιαίτερα), ψάχνεις τις παρέες που είχες πριν γίνεις μάνα (κούνια που σε κούναγε), προσπαθείς να κάνεις νέες, φλερτάρεις και με την ιδέα της συντροφικότητας κι ας σκέφτεσαι "πού να τρέχεις τώρα...".

Η αλήθεια είναι ότι τα καλοκαίρια της εφηβείας έχουν μοναξιά για τις μαμάδες. Πολλές φορές και πόνο αποχωρισμού, γιατί περί αυτού πρόκειται. Έχουν όμως και χαρά, περηφάνια και έκπληξη! Γιατί γνωρίζεις έναν καινούργιο άνθρωπο, ολόκληρο, με την προσωπικότητά του, τις δεξιότητές του, τις προτιμήσεις του, με τα λάθη και τα σωστά του. Που συνέβαλες στο να γίνει, με κομμάτια από τη δική σου ζωή, τη δική σου ψυχή, το δικό σου σώμα. Και τώρα μπορείς να κάνεις ένα βήμα πίσω και να τον καμαρώσεις, να τον αφήσεις να σε συγκινήσει από την αρχή, πιθανότατα και να τον αγαπήσεις διαφορετικά.

Πριν λίγο καιρό ενηλικιώθηκε ο γιος μου. Τη μέρα των γενεθλίων του δεν τον είδα. Αργότερα, συζητώντας το μαζί του, είπα ότι με στεναχώρησε το γεγονός και ότι νιώθω να χάνω το ρόλο μου, που πια είναι ενήλικος. Και η σοφία των 18 χρόνων απάντησε: "αυτό δε γίνεται".

Πραγματικά δε γίνεται. Οι γονείς δε χάνουμε το ρόλο μας, απλά η σχέση μεταβάλλεται, εξελίσσεται, προχωρά. Όπως και οι ζωές μας, όπως και οι δικές τους. Η γονεϊκότητα δε σταματά στην ενηλικίωση, ούτε άλλωστε η εφηβεία, νέες μελέτες υποστηρίζουν ότι η εφηβεία στην εποχή μας παρατείνεται μέχρι τα 24 (κουράγιο αδέλφια)! Παραμένουμε όμως πάντα το σπίτι τους! Κι εμείς είμαστε πάντα εκεί. 

«Κι εκεί που περιμέναμε τα μόρια, είδαμε τα παιδιά μας να μεγαλώνουν»

Από τον Αλέξανδρο Μπινόπουλο

Η περίοδος προετοιμασίας για τις Πανελλήνιες είναι μια διαδικασία ενηλικίωσης από μόνη της: μία για το παιδί, μία για τον γονιό.

Όσο πλησιάζουν οι εξετάσεις, γίνεσαι παρατηρητής και υποστηρικτής ενός ανθρώπου που αναλαμβάνει ευθύνες, που ακολουθεί ένα πρόγραμμα για το οποίο τελικά θα κριθεί και που, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, θα αλλάξει τη ζωή του.

Συνειδητοποιώ πως η μεγαλύτερη αξία απ' όσες κερδίζει ο ίδιος, πέρα από την οργάνωση, την υπομονή, την απομόνωση, όσο αυτές απαιτούνται, είναι η ικανότητα προσαρμογής. Να στέκεται απέναντι στο αποτέλεσμα, όποιο κι αν είναι και να μην επαναπαύεται αν είναι λαμπρό, να μη λυγίζει αν δεν είναι αυτό που ήλπιζε. Και να καταλαβαίνει πως, από τη στιγμή που έχει γίνει η προσπάθεια, τίποτα δεν χαραμίζεται. Όταν στην επιτυχία δεν επαναπαύεσαι και στην αποτυχία δεν σου κόβονται τα φτερά, έχεις αρχίσει να φτιάχνεις ένα μοτίβο: δοκιμή, πειραματισμός, συνέπεια, και ξανά από την αρχή.

Η τελευταία χρονιά του σχολείου, κατά την οποία σταδιακά αυξανόταν και η πίεση, μετέδωσε και σε εμένα μια ακατανίκητη επιθυμία για δημιουργία. Ένα ακόμα σημείο της ενηλικίωσης του γονιού!

Θυμάμαι από τη δική μου προετοιμασία πως το μόνο σίγουρο ήταν ότι ήξερα πολύ καλά τι δεν ήθελα. Οι πιο πολύτιμες ικανότητες που ανέπτυξα - η συγκέντρωση, η στόχευση - γεννήθηκαν εκείνη την περίοδο. Κι ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα να απογαλακτίζομαι από τους γονείς μου, να κάνω μια επιλογή πραγματικά δική μου.

Τώρα, όσο περνούν οι μέρες της μετάβασης από τη μαθητική ζωή στην ενηλικίωση, χαίρομαι που τον βλέπω να ακολουθεί τις δικές του αποφάσεις. Η επιτυχία έχει πολλά πρόσωπα, και τα κύματα των γεγονότων θα έρχονται και θα φεύγουν. Εκείνος, όμως, έχει μάθει πλέον να “κολυμπάει”.