Γιατί βλέπουμε όνειρα με τους πρώην μας; Η επιστήμη πίσω από τις νυχτερινές «επιστροφές» στο παρελθόν

Οι πρώην σύντροφοι μπορεί να εμφανιστούν στα όνειρά μας για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Το πρόσωπο που βλέπουμε στον ύπνο μας δεν αντιπροσωπεύει πάντα τον ίδιο τον άνθρωπο, αλλά συχνά συνδέεται με συναισθήματα, περιόδους της ζωής μας ή πλευρές του εαυτού μας που σχετίζονται με εκείνη την εποχή.

Όπως εξηγεί η Loewenberg, «μερικές φορές οι άνθρωποι στα όνειρά μας μπορούν να αντιπροσωπεύουν το ποιοι ήμασταν όταν βρίσκονταν στη ζωή μας. Λειτουργούν σαν ένα χρονικό σημάδι». Ανάμεσα στις πιο συχνές αιτίες τέτοιων ονείρων βρίσκονται η νοσταλγία, οι ανεκπλήρωτες ανάγκες, οι δυσκολίες μιας τωρινής σχέσης, αλλά και συναισθήματα που δεν έχουν ακόμη επεξεργαστεί πλήρως.

Όταν υπάρχει ακόμη συναισθηματικός δεσμός

Ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους είναι η παραμονή συναισθημάτων για έναν άνθρωπο που μας πλήγωσε ή που χάσαμε παρά τη θέλησή μας. Ιδιαίτερα όταν ο χωρισμός δεν ήταν δική μας επιλογή, το μυαλό μπορεί να συνεχίζει να αναζητά απαντήσεις.

«Τα όνειρα που προκαλούνται από μια αγάπη που παραμένει συνδέονται συνήθως με το ότι κάποιος μας εγκατέλειψε, ενώ εμείς ήμασταν βαθιά δεμένοι μαζί του. Είναι μια ιδιαίτερα επώδυνη εμπειρία και ένα μεγάλο πλήγμα για τον εγωισμό μας. Συχνά μας αφήνει με ερωτήματα: Τι έκανα λάθος; Γιατί δεν ήμουν αρκετός; Υπάρχει τρόπος να τον ξανακερδίσω; Θα τον ξεπεράσω ποτέ;», αναφέρει η αναλύτρια.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα όνειρο όπου ο πρώην επιστρέφει στη ζωή μας ή μας ζητά συγγνώμη μπορεί να αποτελεί αυτό που η ίδια χαρακτηρίζει «όνειρο εκπλήρωσης επιθυμίας». Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θέλουμε πραγματικά να συμβεί, αλλά ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας αναζητά αποκατάσταση, επιβεβαίωση ή συναισθηματική ανακούφιση.

Έτσι, ένα όνειρο όπου τα ξαναβρίσκουμε με τον πρώην μπορεί να αντανακλά μια κρυφή επιθυμία για συμφιλίωση. Ένα όνειρο όπου μπαίνουμε στο σπίτι του μπορεί να συμβολίζει την προσπάθεια να καταλάβουμε τι συνέβη, καθώς το σπίτι αντιπροσωπεύει τον εσωτερικό του κόσμο. Αντίστοιχα, ένα όνειρο όπου εκείνος ζητά συγγνώμη και δηλώνει ότι μας αγαπά ακόμη μπορεί να συνδέεται με την ανάγκη να νιώσουμε ξανά σημαντικοί.

Όταν κάτι λείπει από τη σημερινή σχέση

Ένας πρώην μπορεί επίσης να εμφανιστεί στα όνειρά μας όταν κάτι στη σημερινή μας σχέση δεν μας καλύπτει συναισθηματικά ή ερωτικά. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την πρώτη μεγάλη αγάπη, η μνήμη της μπορεί να παραμένει έντονη. «Η πρώτη μας αγάπη αποτυπώνεται στην ψυχολογία μας και θα αντιπροσωπεύει για πάντα υποσυνείδητα την αγάπη, την επιθυμία και το πάθος», εξηγεί η Loewenberg.

Αν μια τωρινή σχέση έχει γίνει υπερβολικά προβλέψιμη ή έχει χάσει τον αυθορμητισμό της, το μυαλό μπορεί να επιστρέψει σε μια περίοδο όπου αισθανόμασταν περισσότερο ενθουσιασμό ή ασφάλεια. Σε αυτή την περίπτωση, όνειρα όπως το να κάνουμε ξανά σεξ με τον πρώην, να προσπαθούμε να τον βρούμε, να επιστρέφουμε μαζί του ή να προσπαθούμε να τον σώσουμε από έναν κίνδυνο μπορεί να μην αφορούν εκείνον, αλλά το συναίσθημα που συνδέουμε με εκείνη την εποχή.

Όταν ο πρώην συμβολίζει μια παλιότερη εκδοχή του εαυτού μας

Μερικές φορές το όνειρο δεν αφορά καθόλου τον πρώην σύντροφο. Αφορά εμάς. Ένας άνθρωπος από το παρελθόν μπορεί να λειτουργεί ως «σημάδι» μιας συγκεκριμένης περιόδου: του ποιοι ήμασταν τότε, τι νιώθαμε ή τι είχαμε στη ζωή μας.

Έτσι, αν ονειρευτούμε ότι επιστρέφουμε σε μια παλιά σχέση ή ότι έχουμε ξανά ερωτική επαφή με έναν πρώην, μπορεί να μην σημαίνει ότι επιθυμούμε το συγκεκριμένο πρόσωπο. Μπορεί να σημαίνει ότι μας λείπει η εκδοχή του εαυτού μας που υπήρχε τότε ή ο τρόπος ζωής που είχαμε εκείνη την περίοδο.

Όταν υπάρχουν άλυτα συναισθήματα ή τραυματικές εμπειρίες

Σε περιπτώσεις όπου μια σχέση είχε προδοσία, κακοποίηση ή έντονο πόνο, τα όνειρα με έναν πρώην μπορεί να συνδέονται με συναισθήματα που δεν έχουν ακόμη επουλωθεί.

Αν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τον χωρισμό και συνεχίζουμε να βλέπουμε όνειρα όπου ο πρώην μας πληγώνει, μας φωνάζει ή μας απατά, αυτό μπορεί να δείχνει ότι κάποια σημερινή κατάσταση μάς κάνει να αισθανόμαστε ξανά ευάλωτοι ή αδικημένοι. «Τα όνειρα μπορούν να αντλούν από το παρελθόν προκειμένου να μας προειδοποιήσουν να μην επιστρέψουμε σε παλιά μοτίβα ή καταστάσεις», σημειώνει η Loewenberg.

Ακόμη και οι δύσκολες σχέσεις, όμως, μπορεί κάποια στιγμή να εμφανιστούν στα όνειρα με διαφορετικό τρόπο. Ένα όνειρο όπου επιστρέφουμε σε έναν πρώην που μας είχε πληγώσει και όλα φαίνονται καλά μπορεί να σημαίνει ότι έχουμε συμφιλιωθεί με το παρελθόν μας και έχουμε αποδεχθεί ότι εκείνη η εμπειρία, όσο δύσκολη κι αν ήταν, συνέβαλε στο να γίνουμε αυτό που είμαστε σήμερα.

Πότε πρέπει να ανησυχήσουμε;

Το να βλέπουμε έναν πρώην στον ύπνο μας δεν αποτελεί από μόνο του λόγο ανησυχίας. Η Loewenberg εξηγεί πως το μόνο σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι όταν τα όνειρα γίνονται επίμονα για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση και τις σκέψεις μας στην καθημερινότητα.

Σε αυτή την περίπτωση, το σημαντικό δεν είναι να επικεντρωθούμε στο πρόσωπο του πρώην, αλλά στο συναίσθημα που βιώνουμε μέσα στο όνειρο. «Υπάρχει κάτι στη ζωή σας αυτή τη στιγμή που σας κάνει να αισθάνεστε το ίδιο ή κάτι παρόμοιο με αυτό που νιώθατε στο όνειρο; Αν ναι, αυτό είναι το ζήτημα που το υποσυνείδητό σας προσπαθεί να σας δείξει ότι πρέπει να διορθώσετε», εξηγεί.

Έτσι, αν στο όνειρο αισθανόμαστε ανασφάλεια ή απόρριψη απέναντι στον πρώην, ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι γιατί εμφανίστηκε εκείνος, αλλά πού βιώνουμε σήμερα αυτά τα ίδια συναισθήματα.

Αν είμαστε σε νέα σχέση, πρέπει να νιώθουμε ενοχές;

Η εμφάνιση ενός πρώην σε ένα όνειρο ενώ βρισκόμαστε σε μια νέα σχέση μπορεί να προκαλέσει ενοχές, όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θέλουμε να επιστρέψουμε στο παρελθόν. «Αν βρίσκεστε σε μια σχέση αλλά έχετε ονειρευτεί ότι επιστρέφετε στον πρώην σας ή ότι έχετε σχέση μαζί του, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τον θέλετε πίσω. Μπορεί απλώς να υπάρχει κάτι από εκείνον ή από τη δυναμική εκείνης της σχέσης που θα θέλατε να ενσωματώσετε στη σημερινή σας», εξηγεί η Loewenberg.

Μπορεί, για παράδειγμα, να μας λείπει ο αυθορμητισμός, η τρυφερότητα, το πάθος ή η αίσθηση ζωντάνιας που είχαμε τότε. Η μόνη περίπτωση όπου, σύμφωνα με την ίδια, υπάρχει λόγος να προβληματιστούμε είναι όταν συνειδητά επιθυμούμε ακόμη έναν πρώην και αυτή η επιθυμία συνεχίζει να επηρεάζει τη σημερινή μας ζωή.

Τι μπορούμε να κάνουμε όταν βλέπουμε συνεχώς έναν πρώην στον ύπνο μας;

Για τη Loewenberg, τα όνειρα δεν είναι τυχαίες εικόνες, αλλά μηνύματα που στέλνουμε εμείς στον εαυτό μας. «Τα όνειρα είναι μηνύματα από εσάς, προς εσάς και για εσάς, με σκοπό να σας βελτιώσουν», λέει χαρακτηριστικά.

Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβουμε τι προσπαθεί να φωτίσει το όνειρο. Αν, για παράδειγμα, αποκαλύπτει ότι κουβαλάμε ακόμη φόβο ή δυσπιστία από μια παλιά σχέση στη σημερινή μας ζωή, τότε χρειάζεται να δουλέψουμε πάνω σε αυτά τα συναισθήματα. «Η δράση που θα χρειαστεί να αναλάβετε θα είναι διαφορετική ανάλογα με το πρόβλημα που αποκαλύπτει το όνειρο, όμως είναι απαραίτητο να κάνετε κάτι και να συνεργαστείτε με τα όνειρά σας, γιατί σας καθοδηγούν προς την καλύτερη εκδοχή του εαυτού σας», καταλήγει η ίδια.