Στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Milano–Cortina 2026, μια χώρα χωρίς χιόνι και χωρίς παράδοση στα χειμερινά σπορ καταφέρνει να σταθεί στο κέντρο της παγκόσμιας προσοχής — όχι μέσα από το περιεχόμενο της αποστολής της, αλλά μέσα από το βάθος της ιστορίας και της κουλτούρας της. Η Αϊτή, με μόλις δύο αθλητές στη διοργάνωση, αποδεικνύει ότι η παρουσία στους Ολυμπιακούς Αγώνες δεν μετριέται αριθμητικά αλλά συμβολικά.
Ο Richardson Viano στο αλπικό σκι και ο Stevenson Savart στο σκι αντοχής εκπροσωπούν μια χώρα που έχει μάθει να αγωνίζεται ενάντια στις πιθανότητες. Και πριν καν πατήσουν στο χιόνι της Cortina, η Αϊτή έχει ήδη αφήσει το δικό της ανεξίτηλο αποτύπωμα μέσα από τις στολές της Τελετής Έναρξης — στολές που μετατρέπουν τη μόδα σε πολιτισμική πράξη και το ένδυμα σε αφηγηματικό εργαλείο συλλογικής μνήμης.
Τη σχεδίαση των στολών υπογράφει η Stella Jean, Ιταλίδα σχεδιάστρια με ρίζες από την Αϊτή, γνωστή για τη δέσμευσή της στη διαπολιτισμικότητα και την ηθική μόδα. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Jean ντύνει την Αϊτή. Οι στολές που δημιούργησε για το Paris 2024 Summer Olympics, έχουν ήδη ενταχθεί στη μόνιμη συλλογή του Ολυμπιακού Μουσείου, ως παραδείγματα σύγχρονης πολιτισμικής έκφρασης μέσω design.
Για το 2026, η Jean δημιούργησε ένα πραγματικό οπτικό σύμβολο. Τα σύνολα είναι χειροποίητα και χειροβαμμένα, με πρωταγωνιστή ένα κόκκινο άλογο χωρίς αναβάτη πάνω σε ένα φωτεινό, τροπικό γαλάζιο φόντο. Το μοτίβο εμπνέεται από τον Αϊτινό ζωγράφο και γλύπτη Édouard Duval-Carrié, που έχει αφιερώσει το έργο του στην ιστορική και πνευματική αφήγηση της χώρας. Όπως δηλώνει η Jean στο Miami Herald, «αυτή η στολή είναι το ίδιο το σύμβολο του αϊτινού πνεύματος».
Το άλογο χωρίς αναβάτη: σύμβολο παρουσίας και μνήμης
Αρχικά, η στολή περιλάμβανε την απεικόνιση του Toussaint Louverture, του επαναστάτη που οδήγησε την Αϊτή στην ανεξαρτησία το 1804. Ωστόσο, οι κανονισμοί της International Olympic Committee απαγορεύουν πολιτικά, φυλετικά και θρησκευτικά σύμβολα, οδηγώντας στην αφαίρεση της μορφής του Louverture.
Η απάντηση της Stella Jean δεν ήταν υποχώρηση αλλά προσαρμογή: ο Louverture απουσιάζει, όμως το άλογό του παραμένει — ένα σύμβολο που δηλώνει παρουσία, μνήμη και κίνηση. Όπως ανέφερε η σχεδιάστρια, «οι κανόνες πρέπει να γίνονται σεβαστοί, αλλά για εμάς ήταν σημαντικό το άλογο να μείνει. Είναι το σύμβολο της παρουσίας της Αϊτής». Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως οπτική μεταφορά: ακόμα κι όταν επιχειρείται η αφαίρεση της ιστορίας, το αποτύπωμα παραμένει.
Οι γυναίκες της αποστολής φορούν puffer skirts, συνδυασμένες με zip-up jackets που φέρουν το ίδιο εμβληματικό μοτίβο, καθώς και το παραδοσιακό tignon, το αϊτινό headwrap, σε πράσινα prints. Το tignon δεν είναι απλά αξεσουάρ· αποτελεί σύμβολο πολιτισμικής συνέχειας και γυναικείας αξιοπρέπειας, ενσωματώνοντας την τελετουργία στην επίσημη ολυμπιακή εμφάνιση.
Η χρήση συνθετικού υλικού, απαραίτητου για τις χειμερινές συνθήκες, δημιούργησε έναν απρόβλεπτο κίνδυνο: η χειροποίητη βαφή μπορούσε να αλλοιωθεί στη βροχή. Η Stella Jean παραδέχτηκε με χιούμορ: «Ελπίζω μόνο να μη βρέξει». Όμως αυτή η ευθραυστότητα είναι και μέρος της δύναμης της στολής — όπως και η ιστορία της Αϊτής, δεν είναι άτρωτη, αλλά επιμένει.
Η Αϊτή στο χάρτη των Χειμερινών Ολυμπιακών
Το 2022 στο Πεκίνο, ο Richardson Viano έγινε ο πρώτος αθλητής της χώρας που συμμετείχε ποτέ στη διοργάνωση. Τέσσερα χρόνια μετά, η επιστροφή δεν είναι τυχαία. Όπως δήλωσε ο πρέσβης της Αϊτής στην Ιταλία, Gandy Thomas, «η παρουσία μας δεν είναι σύμπτωση. Είναι δήλωση. Η απουσία είναι η πιο επικίνδυνη μορφή διαγραφής».
*Photo Credits: @stellajean_sj_/Instagram
