ΤΟ ΒΗΜΑ logo

Το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού δε χτυπάει – Αλλά αν χτυπήσει είναι για phishing

Το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού δε χτυπάει – Αλλά αν χτυπήσει είναι για phishing 1

«Καλησπέρα σας, από τη ΔΕΔΔΗΕ είμαι και θα σας κάνουμε διακοπή ρεύματος στις επτά ακριβώς» ακούω από την άλλη πλευρά του τηλεφώνου αφού μετά από πολλή σκέψη σήκωσα μεσημεριάτικα το σταθερό του σπιτιού.

ΑΠΟ ΕΦΗ ΑΛΕΒΙΖΟΥ

Σκηνικό από το μακρινό 2017.

«Έλα μαμά, καλημέρα». Δεν έχω δει καν το νούμερο αυτού που με καλεί στο σταθερό, είμαι σίγουρη ότι τόσο αχάραγα μόνο η μάνα μπορεί να είναι. «Καλλλλημέρα παιδίμ» ακούω από την άλλη πλευρά. Το λάμδα ήταν τόσο παχύ και ρευστό, σαν να άκουγα το αντίστοιχο σύμφωνο από το κυριλλικό αλφάβητο, τύπου δηλαδή για λιουμπλιού τιμπιά (Я люблю тебя).

«Ποιος είναι» ρωτάω θυμωμένα γιατί έχουν φτάσει στα αυτιά μου πάμπολλες ιστορίες με τηλεφωνήματα για δήθεν ατυχήματα κάποιου μέλους της οικογένειας και την απαίτηση χρημάτων. «Η μαμά ίμι, έχω σπάσι το πόδιμ, ίμι στο νουσοκουμίο».

«Η μαμά μου δεν είναι μπαμπούσκα με μαγουλάδες» φωνάζω κοιτώντας την οθόνη του τηλεφώνου για να δω το νούμερο. Άγνωστο, όπως και αι βουλαί του Κυρίου. Σκέφτομαι πως το γεγονός ότι με έχουν βάλει στο μάτι οι μικροαπατεωνίσκοι της εποχής είναι καλύτερα να το πάρω ως φιλοφρόνηση.

«Μην το πάρεις ως τίποτα» λέει μια άλλη, κυνική φωνή, μέσα μου.

Το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού δε χτυπάει – Αλλά αν χτυπήσει είναι για phishing 2

Σκηνικό από το παρόν 2026.

«Καλησπέρα σας, από τη ΔΕΔΔΗΕ είμαι και θα σας κάνουμε διακοπή ρεύματος στις επτά ακριβώς» ακούω από την άλλη πλευρά του τηλεφώνου αφού μετά από πολλή σκέψη σήκωσα μεσημεριάτικα το σταθερό του σπιτιού. Η οθονούλα έδειχνε ένα κινητό -κυριολεκτικά «ένα» κινητό γιατί όταν το κάλεσα αμέσως μετά τη λήξη της συνομιλίας μας αυτό ούτε καν χτύπησε. Τίποτα, κενό. Μουγγό χάος.

«Και τι πρέπει να κάνω για να μην μου κόψετε το ρεύμα;» ρωτάω μισοπαρμένη, μισοτρομαγμένη. «Φαίνεται ότι κάποιος κλέβει ρεύμα από εσάς, γίνεται μεγάλη κατανάλωση… και θα σας κάνουμε διακοπή» επιμένει η από ΄κει η φωνή που ανήκει -μάλλον- σε έναν κουρασμένο υπερήλικα.

«Δεν μου είπατε το όνομά σας» λέω κοφτά ως αντίδραση στη δική του εμμονή να με αποκαλεί με το επίθετό μου ανά δεύτερη λέξη. «Και θα ήθελα να μου δώσετε κι ένα τηλέφωνο να σας πάρω εγώ σε πέντε λεπτά».

Μου δίνει το 11500, τις βλάβες της ΔΕΔΔΗΕ δηλαδή, και μου συστήνεται ως Γιάννης Παπαδόπουλος. Μάλιστα.

«Ωραία, τι μπορώ να κάνω;» ξαναρωτάω εγώ, χωρίς να ξέρω καν γιατί το συνεχίζω.

Κάποτε το σταθερό τηλέφωνο ήταν το ίδιο το μήνυμα. Οι έρωτες έλιωναν για ένα κάλεσμα. Οι γονείς ανησυχούσαν όταν άκουγαν το ντριιιιν μετά τα μεσάνυχτα. Σήμερα ή θα θέλουν να σου πουλήσουν κάτι ή να σε εξαπατήσουν. Είναι σχεδόν παρενόχληση το να «σε πάρει» κάποιος στο σπίτι.

«Να πάτε στον πίνακα να δείτε εάν είναι αναμμένο ένα κόκκινο φωτάκι και να μου πείτε...».

«Μισό, μισό» τον διακόπτω. «Δεν αισθάνομαι καμία ασφάλεια με αυτά που μου λέτε. Δεν με πείθετε».

«Ε, τότε πάω για διακοπή ρεύματος. Στις επτά ακριβώς» με απειλεί ο κουρασμένος υπερήλικας και μου κλείνει το τηλέφωνο.

Η ώρα ήταν επτά παρά δέκα. Εννοείται ότι η ζωή συνέχισε να τραβά την ανηφόρα με σημαίες, ταμπούρλα και τις ηλεκτρικές συσκευές σε πλήρη λειτουργία.

«Μωρέ, καλά κάνω και δε σηκώνω πλέον το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού, αυτό το ξεχασμένο μνημείο της ύστερης αναλογικής εποχής – ήδη μουσιακό» σκέφτομαι.

Κάποτε το τηλέφωνο ήταν το ίδιο το μήνυμα. Οι έρωτες έλιωναν για ένα τηλεφώνημα. Οι γονείς ανησυχούσαν όταν άκουγαν το ντριιιιν μετά τα μεσάνυχτα. Οι κινηματογραφικοί ήρωες σήκωναν το ακουστικό και άλλαζε η μοίρα τους και η πλοκή της ιστορίας.

Σήμερα, το σταθερό του σπιτιού χτυπάει στον βρόντο. Ουδείς σπεύδει να ανταποκριθεί. Κι αν αυτό συμβεί η απογοήτευση φροντίζει να πει την τελευταία λέξη. Ή θα θέλουν να σου πουλήσουν κάτι ή να σε εξαπατήσουν.

Ζούμε στην εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη γράφει ποιήματα, τα αυτοκίνητα παρκάρουν μόνα τους και οι άνθρωποι παρακολουθούν σειρές σε διπλή ταχύτητα επειδή δεν έχουν χρόνο (κι επειδή, μεταξύ μας, οι περισσότερες σειρές είναι κυριολεκτικά «της σειράς»). Κι όμως, κάποιοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι θα δώσουμε τους τραπεζικούς μας κωδικούς σε έναν άγνωστο που μας τηλεφωνεί από ένα αριθμό που μοιάζει να δημιουργήθηκε από έναν γάμο αριθμομηχανής και λοταρίας.

Σαν να παίζουμε στο Blade Runner και στον Όλιβερ Τουίστ, ταυτόχρονα. Και κάπως έτσι η δυσπιστία και η ανάποδη σκέψη έχει γίνει το λειτουργικό σύστημα της καθημερινότητας.

Κάθε μήνυμα είναι δυνητικά παγίδα. Κάθε ειδοποίηση, ένας μικρός Δούρειος Ίππος.

«Το δέμα σας δεν παραδόθηκε».

«Ο λογαριασμός σας θα απενεργοποιηθεί».

«Κερδίσατε επιστροφή φόρου».

Κάθε φορά που ακούω τη λέξη «phishing», σκέφτομαι ότι η ονομασία είναι υπερβολικά ποιητική για κάτι τόσο πεζό. Οι απατεώνες ψαρεύουν. Ρεμβάζουν κιόλας, άραγε;

Οι κυβερνοαπάτες, ωστόσο, παρά τη φουτουριστική ορολογία τους, βασίζονται σε μια τεχνολογία παλαιότερη από τον ηλεκτρισμό: την ανθρώπινη αφέλεια.

Κάθε φορά που ακούω τη λέξη «phishing», σκέφτομαι ότι η ονομασία είναι υπερβολικά ποιητική για κάτι τόσο πεζό. Οι απατεώνες ψαρεύουν. Ρεμβάζουν κιόλας, άραγε;

Τηλεφωνούν σε χιλιάδες ανθρώπους μέχρι κάποιος να βρεθεί κουρασμένος, αφηρημένος, αγχωμένος ή απλώς αρκετά ευγενικός ώστε να ακούσει.

Αυτό είναι το πραγματικό επιχειρηματικό μοντέλο του 21ου αιώνα: η εκμετάλλευση της γνωστικής κόπωσης.

Είμαστε υπερχειλισμένοι από πληροφορίες. Κάθε μέρα περνάμε μέσα από ένα νέφος ειδοποιήσεων, ενημερώσεων, alerts, newsletters, OTPs, push notifications και προειδοποιήσεων ασφαλείας που μοιάζουν να γράφτηκαν από τον Φραντς Κάφκα μετά από σεμινάριο digital marketing.

Οι απατεώνες έχουν αντιληφθεί κάτι που οι φιλόσοφοι της τεχνολογίας αναλύουν εδώ και χρόνια: η μεγαλύτερη ευαλωτότητα ενός συστήματος δεν είναι ποτέ το λογισμικό του. Είναι ο άνθρωπος μπροστά στην οθόνη.

Ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να αποδείξει διαρκώς ότι είναι ο εαυτός του.

Βάλε κωδικό. Ξαναβάλε κωδικό. Πάτα τον σύνδεσμο. Επιβεβαίωσε ότι δεν είσαι ρομπότ. Κάνε κλικ στα φανάρια. Κάνε κλικ στις μοτοσικλέτες. Κάνε κλικ στις διαβάσεις.

Σε λίγο θα χρειάζεται να αποδεικνύουμε ότι δεν είμαστε ο εαυτός μας.

Οι απατεώνες έχουν αντιληφθεί κάτι που οι φιλόσοφοι της τεχνολογίας αναλύουν εδώ και χρόνια: η μεγαλύτερη ευαλωτότητα ενός συστήματος δεν είναι ποτέ το λογισμικό του. Είναι ο άνθρωπος μπροστά στην οθόνη.

Επιμύθιο: Το phishing είναι ίσως η πιο συνοπτική περιγραφή της μετάβασης από τον εικοστό στον εικοστό πρώτο αιώνα. Η τεχνολογία έγινε εξυπνότερη. Οι συσκευές έγιναν εξυπνότερες. Οι αλγόριθμοι έγιναν εξυπνότεροι. Και οι συνομιλίες έγιναν ηλίθιες.


Γιατί (ξαφνικά) μιλάμε όλοι σαν να έχουμε πτυχίο ψυχολογίας;

Σε αυτό το επεισόδιο, η Έλενα και η Δέσποινα συζητούν για τη λεγόμενη therapy language και την ποπ ψυχολογία των social media.


READ MORE

Cookies