Πρώτη γυναικοκτονία του 2026: Μέχρι πότε θα χάνουμε τη ζωή μας ενώ η γειτονιά γνωρίζει;

Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία της δικογραφίας, ο άνδρας φέρεται να άφησε τη γυναίκα αβοήθητη για χρονικό διάστημα που υπολογίζεται σε τουλάχιστον δύο ώρες, απομακρυνόμενος από την οικία με σκοπό, όπως εκτιμάται, τη διαμόρφωση άλλοθι. Κατόπιν επέστρεψε και ειδοποίησε το ΕΚΑΒ. Το διάστημα αυτό θεωρείται κρίσιμο για την εξέλιξη της υπόθεσης και την τελική αξιολόγηση των πράξεών του.

Οι μαρτυρίες και η σιωπή

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι μαρτυρίες των γειτόνων, οι οποίες σκιαγραφούν ένα ιστορικό εντάσεων και φωνών που, όπως φαίνεται, δεν ήταν μεμονωμένο. «Ψόφα σαν σκυλί» φέρεται να ακούστηκε να φωνάζει ο 38χρονος λίγο πριν η γυναίκα χάσει τις αισθήσεις της, σύμφωνα με καταθέσεις που περιλαμβάνονται στην έρευνα. Παρότι η αστυνομία είχε κληθεί και στο παρελθόν στο σπίτι για καβγάδες και φωνές, και παρότι στη γειτονιά ήταν γνωστό ότι ο 38χρονος φερόταν βίαια στη σύντροφό του, όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες, κανείς δεν είχε προχωρήσει σε επίσημη ή έστω ανώνυμη καταγγελία. Οι εντάσεις ακούγονταν, τα περιστατικά συζητούνταν χαμηλόφωνα, όμως δεν υπήρξε η κίνηση που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει εγκαίρως τους μηχανισμούς προστασίας.

Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, υπογράμμισε το κενό αυτό λέγοντας: «Είναι ακόμα μία περίπτωση όμως που τα στόματα ανοίγουν αφού μια γυναίκα έχει χάσει τη ζωή της. Δεν υπάρχει καμία επίσημη καταγγελία στην Ελληνική Αστυνομία, ούτε καν ανώνυμη. Δεν υπάρχει καμία περίπτωση που να έχει απασχολήσει το συγκεκριμένο ζευγάρι. Ακόμα και από μία ανώνυμη καταγγελία ενός πολίτη».

Και συνέχισε: «Δυστυχώς, όταν έφτασαν εκεί οι αστυνομικοί, υπήρχαν άμεσες αναφορές από τη γειτονιά, ότι άκουγαν φωνές, ότι κακομεταχειριζόταν τη συγκεκριμένη γυναίκα ο άνθρωπος αυτός, ότι πολλές φορές άκουσαν φασαρίες. Ποτέ όμως κανένας δεν κάλεσε την Ελληνική Αστυνομία. Κάτι το οποίο ευτυχώς δεν έγινε στη Θεσσαλονίκη όπου κάποιος πολίτης, που του αξίζουν συγχαρητήρια, κάλεσε στο κέντρο της Άμεσης Δράσης και μία γυναίκα σώθηκε την τελευταία στιγμή».

Σύμφωνα με πληροφορίες από το φιλικό της περιβάλλον, η 31χρονη είχε εκμυστηρευτεί την κακοποίηση που βίωνε και αναζητούσε δομή φιλοξενίας για κακοποιημένες γυναίκες, με στόχο να διακόψει τη σχέση.

Άλλη μια υπόθεση όπου «όλοι ήξεραν»

Από το σημείο αυτό και έπειτα, η υπόθεση δεν αφορά αποκλειστικά τη βαρύτατη ποινική ευθύνη του κατηγορουμένου. Η ευθύνη του δράστη είναι αυτονόητη, προσωπική και αδιαπραγμάτευτη. Όμως η επανάληψη ενός μοτίβου – «η γειτονιά γνώριζε» – δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως απλή υποσημείωση μετά το έγκλημα. Δεν πρόκειται για παθητική πληροφορία· πρόκειται για κρίσιμο κοινωνικό δεδομένο.

Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει με οξύ τρόπο τη δομική διάσταση της έμφυλης βίας. Οι γυναικοκτονίες δεν προκύπτουν αιφνιδίως ούτε συνιστούν «εκρήξεις θυμού» αποκομμένες από το παρελθόν. Προηγούνται συνήθως περίοδοι κλιμακούμενης κακοποίησης, κατά τις οποίες η γυναίκα βρίσκεται εγκλωβισμένη σε σχέσεις συναισθηματικής, οικονομικής ή κοινωνικής εξάρτησης και συχνά απομονώνεται από δίκτυα στήριξης (οικογένεια, φίλοι, εργασία, κλπ). Η σιωπή του περιβάλλοντος, ακόμη και όταν τα σημάδια είναι ορατά, δεν είναι καθόλου ουδέτερη. Αντιθέτως, λειτουργεί ως παράγοντας που επιτρέπει τη συνέχιση της βίας. Η απουσία καταγγελίας δεν αναιρεί την ύπαρξη κακοποίησης, αλλά αντανακλά το πλέγμα του φόβου, του ελέγχου και της εσωτερικευμένης ντροπής που χαρακτηρίζει πολλές τέτοιες περιπτώσεις.

Όταν φωνές ακούγονται επανειλημμένως, όταν η βία συζητείται ως κοινό μυστικό, όταν η κακοποίηση μετατρέπεται σε ψίθυρο στις σκάλες και σε αμήχανη κουβέντα στο ασανσέρ ή στα μπαλκόνια, τότε η σιωπή δεν είναι ούτε ουδέτερη ούτε αθώα. Λειτουργεί ως συνθήκη ανοχής, ως ένα άτυπο πέπλο που καλύπτει το προφανές μέχρι να γίνει αμετάκλητο. Ας το επαναλάβουμε, έστω κι αν το έχουμε διατυπώσει αναρίθμητες φορές: η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση που περιορίζεται σε τέσσερις τοίχους. Είναι κοινωνικό γεγονός με απτές συνέπειες, που εκτυλίσσεται μέσα σε κοινότητες οι οποίες βλέπουν, ακούν και πολύ συχνά επιλέγουν να μην ενεργήσουν. Κάθε φορά που η βία υποβαθμίζεται σε «καβγά ζευγαριού», κάθε φορά που η καταγγελία αποφεύγεται για να μη «μπλέξει» κανείς, το πεδίο προστασίας στενεύει επικίνδυνα.

Φυσικά, όλα τα παραπάνω τα γνωρίζουμε ήδη. Τα έχουμε ακούσει μετά από κάθε γυναικοκτονία, τα έχουμε διαβάσει σε αναλύσεις, τα έχουμε συζητήσει σε τηλεοπτικά πάνελ και σε ιδιωτικές συζητήσεις. Κι όμως, η γνώση αυτή μοιάζει να μην εδραιώνεται, να μην μετατρέπεται σε αυτονόητο αντανακλαστικό. Το ερώτημα είναι απολύτως πρακτικό: πόσο δύσκολο είναι να σηκώσει κανείς το τηλέφωνο και να καλέσει τις αρχές όταν ακούει επαναλαμβανόμενες κραυγές; Πόσο βαρύ είναι το κόστος μερικών δευτερολέπτων αμηχανίας, αν το αντάλλαγμα μπορεί να είναι η αποτροπή μιας θανατηφόρας κλιμάκωσης;

Η κοινωνική ευθύνη δεν απαιτεί ηρωισμούς αλλά στοιχειώδη εγρήγορση και τη διάθεση να υπερβούμε την άβολη σκέψη ότι «δεν είναι δική μας δουλειά». Η απουσία καταγγελίας δημιουργεί ένα κενό παρέμβασης. Η γειτονιά δεν είναι δικαστήριο ούτε ανακριτική αρχή, είναι όμως ο πρώτος κοινωνικός δέκτης των ενδείξεων κινδύνου. Και όταν οι ενδείξεις αυτές παραμένουν στο επίπεδο του σχολίου, χωρίς να μετατραπούν σε πράξη, τότε το σύστημα προστασίας ενεργοποιείται μόνο εκ των υστέρων, όταν πια είναι αργά. Αν κάτι οφείλει να μας διδάσκει κάθε τέτοια υπόθεση, είναι ότι η αδράνεια είναι στάση με συνέπειες. Και αυτές οι συνέπειες, δυστυχώς, μετρώνται πλέον σε ανθρώπινες ζωές.

Για περιστατικά έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας:
Γραμμή SOS 15900 (24ωρη, δωρεάν και εμπιστευτική)
Άμεση Δράση: 100