Ανάμεσα στο εξηγήσιμο και το ανεξήγητο, υπάρχει μια μητέρα στα συντρίμμια

Γιατί, όσο κι αν επιμένουμε να πιστεύουμε ότι ζούμε στην εποχή της λογικής, υπάρχουν γεγονότα που δεν χωρούν εύκολα σε εξισώσεις. Δεν είναι ότι καταργούν την επιστήμη· είναι ότι υπενθυμίζουν πως ο άνθρωπος δεν είναι μόνο βιολογία. Είναι και πείσμα. Είναι ένστικτο. Είναι εκείνη η ακατανόητη δύναμη που εμφανίζεται όταν κάποιος άλλος εξαρτάται από εσένα.

Η μητρότητα είναι ίσως η πιο παράξενη και συγκλονιστική δύναμη της ανθρώπινης φύσης. Δεν έχει ωράριο, δεν έχει εγχειρίδιο, δεν έχει στιγμή που να λες «σταματώ». Είναι ένας δεσμός που δεν υπακούει στη λογική των αριθμών και των πιθανοτήτων. Μπορείς να εγκαταλείψεις ρόλους, θέσεις, σχέδια, φιλοδοξίες. Μπορείς να αλλάξεις πορεία στη ζωή σου. Αλλά εκείνη η αόρατη σύνδεση ανάμεσα σε μια μητέρα και στο παιδί της μοιάζει να υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη επιλογή.

Έχει μια ειρωνεία όλο αυτό. Εμείς, που έχουμε μετατρέψει τη ζωή σε ένα ατελείωτο debate για το αν η μητρότητα είναι κοινωνική κατασκευή, βιολογικό ένστικτο, προσωπική επιλογή ή πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια γυναίκα θαμμένη κάτω από τόνους μπετόν, η οποία δεν συμμετέχει σε καμία συζήτηση. Απλώς κάνει αυτό που πρέπει να γίνει. Τρέφει τα παιδιά της. Τα κρατά ζωντανά. Δεν τη νοιάζει ποια θεωρία θα δικαιωθεί. Τη νοιάζει μόνο να ξημερώσει άλλη μία μέρα.

Και τότε αντιλαμβάνεσαι πόσο μικρές είναι πολλές από τις καθημερινές μας βεβαιότητες. Τσακωνόμαστε για το αν ένα μήνυμα άργησε να απαντηθεί δέκα λεπτά. Αγχωνόμαστε επειδή το Wi-Fi πέφτει. Πανικοβαλλόμαστε όταν το κινητό δείχνει 8% μπαταρία, λες και μαζί του αποφορτίζεται και η ίδια μας η ύπαρξη. Ενώ κάπου αλλού, μια γυναίκα μετρά τον χρόνο όχι με ειδοποιήσεις αλλά με ανάσες. Και κάθε ανάσα ενός παιδιού είναι μια μικρή προσωπική νίκη απέναντι στον θάνατο.

Δεν ξέρω αν αυτό ονομάζεται θαύμα. Η λέξη έχει χρησιμοποιηθεί τόσο πολύ, που κινδυνεύει να χάσει τη σημασία της. “Θαύμα” αποκαλούμε πλέον από ένα viral βίντεο μέχρι μια προσφορά στο σούπερ μάρκετ. Ίσως, όμως, το πραγματικό Θαύμα να είναι πολύ λιγότερο θεαματικό και πολύ πιο ανθρώπινο. Ίσως να είναι αυτή η ακατανόητη απόφαση του ανθρώπου να συνεχίζει, ακόμη κι όταν όλα γύρω του του φωνάζουν ότι δεν υπάρχει λόγος.

Κάποιοι θα πουν ότι πρόκειται για τη φύση. Για τις ορμόνες. Για τους εξελικτικούς μηχανισμούς που ωθούν μια μητέρα να προστατεύει τα παιδιά της. Ωραία. Ας το πούμε έτσι. Μόνο που η επιστήμη μπορεί να περιγράψει τον μηχανισμό. Δεν μπορεί να μετρήσει το μεγαλείο του. Μπορεί να εξηγήσει πώς παράγεται το μητρικό γάλα. Δεν μπορεί να εξηγήσει τι είναι αυτό που κάνει μια γυναίκα να ξεχνά τη δική της πείνα, τη δική της δίψα, τον δικό της τρόμο, επειδή προηγείται η ανάσα του παιδιού της.

Και εκεί ίσως αρχίζει το μυστήριο.

Δεν ξέρω αν υπάρχει ανώτερη δύναμη. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα. Ξέρω όμως ότι, αν κάποιος ήθελε να με πείσει πως υπάρχει κάτι που ξεπερνά την κοινή ανθρώπινη λογική, δύσκολα θα διάλεγε καλύτερο επιχείρημα από μια μάνα που επιμένει να κρατά τα παιδιά της στη ζωή κάτω από τα χαλάσματα.

Ίσως τελικά ο Θεός ή όπως κι αν λέγεται ή τον αντιλαμβάνεται ο καθένας, να μην εμφανίζεται πάντα με κεραυνούς, αποκαλύψεις και ουράνια σημάδια . Ίσως κάποιες φορές να δανείζεται απλώς τα χέρια μιας μητέρας.

Υπάρχει και κάτι ακόμη που με συγκινεί σε τέτοιες ιστορίες. Δεν είναι μόνο η επιβίωση. Είναι η διάψευση του κυνισμού μας. Έχουμε εκπαιδευτεί να πιστεύουμε ότι ο κόσμος λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το συμφέρον. Ότι όλοι κοιτούν τον εαυτό τους. Ότι οι άνθρωποι έγιναν ψυχροί, αδιάφοροι, σχεδόν μηχανικοί. Και ύστερα εμφανίζεται αυτή η ακατέργαστη μορφή αγάπης, που δεν ζητά ανταλλάγματα, δεν κάνει λογαριασμούς, δεν διαπραγματεύεται.

Η μητρική αγάπη δεν είναι ρομαντική. Είναι άγρια. Είναι σχεδόν βίαιη στην αποφασιστικότητά της. Δεν γράφει ποιήματα. Δίνει μάχες. Δεν κάνει δηλώσεις. Επιμένει. Δεν αναρωτιέται αν αξίζει τον κόπο. Έχει ήδη αποφασίσει ότι αξίζει.

Ίσως γι' αυτό οι ιστορίες σαν κι αυτή δεν μας συγκλονίζουν μόνο επειδή κάποιος σώθηκε. Μας συγκλονίζουν επειδή μας θυμίζουν τι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος όταν αγαπά περισσότερο από όσο φοβάται.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο σπάνιο θαύμα της εποχής μας. Όχι ότι τέσσερις άνθρωποι βγήκαν ζωντανοί από τα ερείπια ενός σεισμού στη Βενεζουέλα. Αλλά ότι, μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει να γκρεμίζεται από την αδιαφορία, εξακολουθεί να υπάρχει μια δύναμη που αρνείται να συνθηκολογήσει. Μια δύναμη που δεν χρειάζεται τίτλους, βραβεία ή εξηγήσεις.

Λέγεται μητέρα.

Και όσο υπάρχουν τέτοιες ιστορίες, θα είναι πάντα δύσκολο να πείσεις κάποιον ότι ο άνθρωπος είναι απλώς ένα σύνολο κυττάρων, χημικών αντιδράσεων και πιθανοτήτων. Γιατί υπάρχουν στιγμές που η αγάπη συμπεριφέρεται σαν φυσικός νόμος, μόνο που κανένα βιβλίο Φυσικής δεν έχει καταφέρει ακόμη να τον περιγράψει.