Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο νεότερος συγκάλεσε την πρώτη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της G-20 για να αντιμετωπίσει την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Ωστόσο, καθώς η οικονομική και πολιτική αναταραχή έχει κυριεύσει τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, το φόρουμ έχει βρεθεί πολύ συχνά στο περιθώριο.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θα φιλοξενήσει την επόμενη σύνοδο κορυφής στο Μαϊάμι αυτόν τον Δεκέμβριο, θέλει να επαναφέρει το σχήμα στον βασικό του στόχο. Για να προωθήσει αυτή την ατζέντα, η κυβέρνησή του προωθεί έναν βασικό σύμμαχο, ένα έθνος που δεν είναι ακόμη μόνιμο μέλος της G-20, αλλά έχει επιρροή στην Ευρώπη πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθός του: την Πολωνία.
Το οικονομικό «θαύμα» της Βαρσοβίας
Η Πολωνία έχει αποτινάξει τους περιορισμούς του σοβιετικού της παρελθόντος για να εξελιχθεί σε μία από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες επιτυχίας παγκοσμίως.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών η οικονομία της χώρας έχει διπλασιαστεί σε μέγεθος. Με ένα ακαθάριστο εγχώριο προϊόν που ξεπερνά το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, η Πολωνία αναμένεται να γίνει η 20ή μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο το 2028 και είναι η έκτη μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει το δημοσίευμα της Washington Post.
Φέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει ότι η οικονομία της χώρας θα αναπτυχθεί κατά 3,5%, την ώρα που η γειτονική Γερμανία αναμένεται να αναπτυχθεί μόλις κατά 0,6%.
Οι προκλήσεις
Ωστόσο, η Πολωνία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Η χώρα συνεχίζει να ανεβαίνει την οικονομική κλίμακα και πρέπει να επενδύσει περισσότερο σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Οι πολωνικές επιχειρήσεις «δεν είναι επαρκώς ενσωματωμένες σε αλυσίδες καινοτομίας υψηλής αξίας», σημειώνει πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά ταύτα, σε μια Ευρώπη που συχνά κατηγορείται για τους αργούς ρυθμούς καινοτομίας της, η Πολωνία αποτελεί πρότυπο ανάπτυξης, αρχών της ελεύθερης αγοράς και δημοκρατικού πολιτικού πλαισίου.
Καθώς ο Τραμπ επαναπροσανατολίζει την G-20 προς το αρχικό της καθήκον -την απελευθέρωση της οικονομικής επέκτασης- πιέζει ώστε η χώρα να αποκτήσει μόνιμη ιδιότητα μέλους στο εξασθενημένο φόρουμ. Η επιτυχία της Πολωνίας «είναι η απόδειξη ότι η εστίαση στο μέλλον αποδίδει», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τον Δεκέμβριο, πριν διακηρύξει ότι η Πολωνία πρέπει να «πάρει τη θέση που δικαιωματικά της ανήκει στην G-20».
Η «διάγνωση» του Τραμπ για την G-20
Ο Τραμπ θεωρεί ότι η G-20 νοσεί, καθώς οι Σύνοδοι Κορυφής έχουν μετατραπεί σε εκδηλώσεις δημοσίων σχέσεων με ατζέντες που θυμίζουν ΜΚΟ (όπως η καταπολέμηση της φτώχειας) και ελάχιστα πρακτικά αποτελέσματα.
Παρότι η παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας -που επιδιώκουν τη μείωση της αμερικανικής ισχύος- δυσκολεύει την ουσιαστική πρόοδο, το σχήμα της G-20 παραμένει χρήσιμο. Με εξαίρεση το Πεκίνο και τη Μόσχα, σχεδόν όλα τα μέλη είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ. Έτσι, το φόρουμ μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των εντάσεων, προβάλλοντας μια ευρεία αμερικανική συναίνεση για μια «ελεύθερη και ανοιχτή» παγκόσμια τάξη.
Σε αυτό το πνεύμα, ο Τραμπ στρέφει τη σύνοδο του Μαϊάμι στην οικονομική ανάπτυξη, την απελευθέρωση των επενδύσεων, την ενεργειακή ασφάλεια και την καινοτομία στην τεχνητή νοημοσύνη. Πρόκειται για ένα όραμα που μπορεί να ενώσει την πλειοψηφία των μελών και να φέρει τη «νέα χρυσή εποχή» που έχει υποσχεθεί.
Οι τρεις πυλώνες της πολωνικής συμμαχίας
Η Πολωνία μπορεί να βοηθήσει την κυβέρνηση Τραμπ να επιτύχει αυτούς τους στόχους με τρεις βασικούς τρόπους:
Πρώτον, ενώ οι μεγάλες οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης υποφέρουν κάτω από το βάρος διογκωμένων κοινωνικών κρατών και χαμηλών οριζόντων καινοτομίας, η Πολωνία είναι προσηλωμένη στην οικονομική ανάπτυξη. Η Βαρσοβία κινείται από μια νέα γενιά επιχειρηματιών που ανυπομονούν να βρουν ευκαιρίες σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Δεύτερον, η Πολωνία αποτελεί πρότυπο στον τομέα της άμυνας. Η χώρα έχει γίνει ένα από τα πιο φιλόδοξα μέλη του ΝΑΤΟ, επισκιάζοντας πολλά από τα παλαιότερα μέλη της συμμαχίας. Η Βαρσοβία δαπανά ήδη το 4,7% του ΑΕΠ της για την άμυνα και διαθέτει σχεδόν το 56% του αμυντικού της προϋπολογισμού για εξοπλισμούς, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο μέλος του ΝΑΤΟ. Η Πολωνία έχει γίνει απαραίτητη για τη συμμαχία, έχει συμβάλει τα μέγιστα στην ευρωπαϊκή σταθερότητα και βοηθά στην προβολή ισχύος για την αποτροπή της Ρωσίας.
Τρίτον, η μόνιμη ένταξη της Πολωνίας στην G-20 θα διασφάλιζε ότι η Κεντρική Ευρώπη εκπροσωπείται επιτέλους στο κλαμπ. Η περιοχή έχει εξελιχθεί σε οικονομική δύναμη και η Πολωνία, δεδομένου του μεγέθους και της προοπτικής της, είναι ο φυσικός της ηγέτης. Στη Διακήρυξη της Συνόδου Κορυφής της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών που εκδόθηκε στο Ντουμπρόβνικ της Κροατίας τον Απρίλιο, οι ηγέτες της περιοχής χαιρέτισαν την εδραίωση των διατλαντικών δεσμών και τη συμμετοχή της Πολωνίας στην G-20.
Ως οικοδεσπότης της φετινής G-20, οι ΗΠΑ κάλεσαν την Πολωνία να καθίσει σε μια θέση στο τραπέζι την οποία η Ουάσιγκτον αρνήθηκε στη Νότια Αφρική, ένα επίσημο μέλος του κλαμπ, του οποίου η οικονομία έχει ατροφήσει λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς και της κρατικής παρέμβασης.
Η μόνιμη ένταξη της Πολωνίας στην G-20 δεν θα ήταν ένα «δώρο» προς τη Βαρσοβία, αλλά μια αντανάκλαση της επάξια κερδισμένης θέσης της ανάμεσα στις κορυφαίες οικονομίες του κόσμου. Η Πολωνία είναι ο σύμμαχος που χρειάζεται ο Τραμπ για να αποτρέψει την G-20 από τα χειρότερα ένστικτά της.
