Καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία φαίνεται να μπαίνει σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις του αφού η πίεση που ασκεί το Κίεβο προς τη Μόσχα δημιουργεί νέα δυναμική, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχωρά σε ευρύ ανασχηματισμό της κυβέρνησης, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στον 35χρονο υπουργό Άμυνας Μιχαήλο Φιόντοροφ, του οποίου η παραμονή ή η αποχώρηση θεωρείται ότι μπορεί να επηρεάσει τη στρατιωτική προσπάθεια.
Παρά το γεγονός ότι ο Ζελένσκι ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του σχετικά με το μέλλον του Φιόντοροφ, σε δηλώσεις του άφησε να εννοηθεί ότι για διάδοχο της Σβιριντένκο θα προτιμούσε έναν από τους «τσάρους» της ενέργειας στη χώρα, τον διευθύνοντα σύμβουλο της κρατικής εταιρείας ενέργειας Naftogaz, Σέρχιι Κορέτσκι.
Η απερχόμενη πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο απομακρύνθηκε έπειτα από μόλις έναν χρόνο στην πρωθυπουργία. Το κοινοβούλιο έκανε δεκτή την παραίτησή της την Τρίτη και αναμένεται να ψηφίσει τον διάδοχό της την Πέμπτη. Ο Ζελένσκι έχει περιοριστεί να δηλώσει ότι στόχος του ανασχηματισμού είναι η «ανανέωση» της κυβέρνησης και της κρατικής διοίκησης.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Κίεβο, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Κορέτσκι είναι ο καταλληλότερος υποψήφιος για την πρωθυπουργία, καθώς η προετοιμασία της χώρας για τον επερχόμενο χειμώνα από ενεργειακής σκοπιάς αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα.
«Οι προτεραιότητες είναι σαφείς: η προετοιμασία για τον χειμώνα. Έπειτα από όλες τις διαβουλεύσεις, ο Σέρχιι Κορέτσκι είναι αναμφίβολα ο πλέον κατάλληλος υποψήφιος για τη θέση του πρωθυπουργού», δήλωσε.
Δεδομένου ότι το κόμμα του Ζελένσκι διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θεωρείται πιθανό ότι η Βουλή θα εγκρίνει την πρότασή του.
Η παραίτηση της πρωθυπουργού συνεπάγεται αυτομάτως και την παραίτηση ολόκληρου του υπουργικού συμβουλίου, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για ευρύτερες αλλαγές.
Στο επίκεντρο ο Φιόντοροφ
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η τύχη του υπουργού Άμυνας Μιχαήλο Φιόντοροφ, ο οποίος ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο μόλις πριν από έξι μήνες και είναι ένας από αυτούς που εμφανίζονται να παίρνουν τα εύσημα για την τεχνολογική αναβάθμιση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Ο Ζελένσκι απέφυγε να απαντήσει εάν ο 35χρονος υπουργός θα παραμείνει στη θέση του, δηλώνοντας ότι επρόκειτο να συναντηθεί μαζί του, καθώς και με την ηγεσία του στρατού, πριν από συνεδρίαση με τους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Φιόντοροφ έχει ηγηθεί μιας φιλόδοξης προσπάθειας μετασχηματισμού του ουκρανικού στρατού, με στόχο να καταστήσει αποτελεσματικότερες τις επιχειρήσεις ενός στρατεύματος που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό.
Προερχόμενος εκτός του παραδοσιακού αμυντικού κατεστημένου και έχοντας προηγουμένως διατελέσει ο πρώτος υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Ουκρανίας, πιστώνεται την ψηφιοποίηση βασικών κρατικών υπηρεσιών μέσω εφαρμογής που χρησιμοποιείται πλέον ευρέως στη χώρα. Στο υπουργείο Άμυνας, του αποδίδεται η επιτάχυνση των προμηθειών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και η εφαρμογή μιας στρατηγικής βασισμένης στην αξιοποίηση δεδομένων με στόχο τη φθορά των ρωσικών δυνάμεων.
Αντιδράσεις και πολιτικός κίνδυνος
Παρά τη δημοτικότητά του, η παραμονή του Φιόντοροφ δεν θεωρείται δεδομένη.
Οι προσπάθειές του να εξυγιάνει το σύστημα αμυντικών προμηθειών έχουν προκαλέσει αντιδράσεις σε τμήματα του κατεστημένου, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, ενώ έχει δεχθεί επικρίσεις από ορισμένους βουλευτές επειδή δεν υλοποίησε όσο γρήγορα είχε υποσχεθεί τη μεταρρύθμιση του συστήματος στρατολόγησης.
Ακόμη και αν προταθεί εκ νέου, ορισμένοι βουλευτές εκτιμούν ότι η έγκρισή του από το κοινοβούλιο δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, καθώς υπάρχουν επιφυλάξεις από εκπροσώπους διαφορετικών πολιτικών χώρων.
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του ανασχηματισμού την Κυριακή προκάλεσε αναταραχή σε σημαντικό μέρος του πολιτικού συστήματος του Κιέβου.
Οι επικριτές των αλλαγών υποστηρίζουν ότι η αντικατάσταση του υπουργού Άμυνας θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ένα κρίσιμο υπουργείο σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία εμφανίζεται να έχει ανακτήσει την πρωτοβουλία σε ορισμένα μέτωπα, πραγματοποιώντας επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας με drones κατά της Ρωσίας, πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις και δυσχεραίνοντας τη ρωσική προέλαση.
Ακόμη και στην περίπτωση που ο Φιόντοροφ παραμείνει στη θέση του, η συζήτηση γύρω από την απομάκρυνσή του θεωρείται ότι ενδέχεται να επηρεάσει την εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης και του κοινοβουλίου προς την ηγεσία του Ζελένσκι σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο του πολέμου.
Η συγκυρία του πολέμου
Ο ανασχηματισμός πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες αλλά και σοβαρές προκλήσεις.
Το Κίεβο συνεχίζει τις επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων και εγκαταστάσεων εφοδιασμού, επιχειρώντας να αποδυναμώσει την πολεμική μηχανή της Μόσχας, ενώ η Ρωσία δηλώνει ότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε πορεία επίτευξης των στρατηγικών της στόχων στον πόλεμο, ο οποίος διανύει πλέον το πέμπτο έτος.
Παράλληλα, η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε αντιαεροπορικά συστήματα, ιδίως σε αμερικανικούς πυραύλους που απαιτούνται για την αναχαίτιση των ολοένα συχνότερων βαλλιστικών επιθέσεων εναντίον μεγάλων πόλεων, όπως το Κίεβο.
Οι ουκρανικές αρχές προετοιμάζονται επίσης για έναν ακόμη χειμώνα κατά τον οποίο αναμένουν νέες ρωσικές επιθέσεις εναντίον του ηλεκτρικού δικτύου, ενώ συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις στο σύστημα στρατολόγησης, το οποίο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα κακοδιαχείρισης και καταγγελίες για κακομεταχείριση.
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι ρωσικές δυνάμεις εξακολουθούν να προωθούνται σταδιακά προς τη λεγόμενη «ζώνη οχυρών» της Ουκρανίας στην ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, την οποία η Μόσχα επιδιώκει να θέσει υπό πλήρη έλεγχο.
Ο επικεφαλής του think tank «Κέντρο Ασφάλειας και Συνεργασίας της Ουκρανίας», Σεργκέι Κουζάν, εκτίμησε ότι ανεξάρτητα από το αν ο Φιόντοροφ παραμείνει ή αποχωρήσει, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν ξεκινήσει πρέπει να αποκτήσουν μόνιμο θεσμικό χαρακτήρα.
