Μέση Ανατολή: Διπλωματικός πυρετός στο Ομάν, μυστήριο γύρω από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο των κρίσιμων διπλωματικών επαφών στο Ομάν, την ίδια στιγμή που η απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από τη δημόσια σκηνή προκαλεί νέα ερωτήματα

Παρά τις συνεχιζόμενες διπλωματικές πρωτοβουλίες, η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση υψηλής έντασης. Οι συνομιλίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα νέα πλήγματα στον νότιο Λίβανο και οι εξελίξεις στην ιρανική ηγεσία συνθέτουν το σκηνικό των τελευταίων ωρών.

Κρίσιμες συνομιλίες για το Ορμούζ

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε το Σάββατο συνομιλίες στη Μουσκάτ με τον Ομανό ομόλογό του, Σαγίντ Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, με βασικό αντικείμενο τις διπλωματικές προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή και το μέλλον των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim, ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν επανέλαβε τη θέση της χώρας του υπέρ της διπλωματίας ως μέσου αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης και εξέφρασε την ελπίδα ότι το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν θα συμβάλει στη βελτίωση της ασφάλειας στην περιοχή.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν επίσης οι μηχανισμοί που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, όπως προβλέπει το μνημόνιο. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επιβεβαιώσει νωρίτερα την άφιξη του Αραγτσί στο Ομάν, μετά την αναζωπύρωση της έντασης στην περιοχή.

Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό σημείο τριβής στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν και βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών των διαμεσολαβητών για επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Ο ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί με τον Ομανό ομόλογό του Σαγίντ Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, σε παλαιότερη συνάντηση (Iranian Foreign Ministry via AP)

Ο ρόλος-κλειδί του Ομάν

Η επιλογή του Ομάν ως τόπου των συνομιλιών δεν είναι τυχαία. Το μνημόνιο κατανόησης που συμφωνήθηκε τον περασμένο μήνα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προβλέπει ότι η Τεχεράνη θα διαπραγματευτεί με τη Μουσκάτ το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης και τις υπηρεσίες ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε όταν οι ΗΠΑ απάντησαν στρατιωτικά σε επιθέσεις του Ιράν κατά εμπορικών πλοίων που διέρχονταν από τη θαλάσσια οδό στην πλευρά του Ομάν, την οποία η Τεχεράνη δεν αναγνωρίζει ως εγκεκριμένη. Το Ιράν επιμένει ότι διατηρεί τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά και ότι τα πλοία θα πρέπει να ακολουθούν διαδρομές εντός των δικών του χωρικών υδάτων.

Παρότι το τελευταίο διάστημα τον ρόλο του διαμεσολαβητή είχαν αναλάβει κυρίως το Κατάρ και το Πακιστάν, το Ομάν εξακολουθεί να θεωρείται κομβικός παράγοντας για την εφαρμογή της συμφωνίας εκεχειρίας, καθώς έχει αναλάβει, βάσει του μνημονίου, να διαπραγματευτεί με το Ιράν το μέλλον της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού.

Σύμφωνα με το CNN, το Ομάν έχει καταρτίσει πρόταση για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέσω δύο ξεχωριστών θαλάσσιων διαδρόμων. Αν και η συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, προβλέπει ότι και οι δύο δίαυλοι θα παραμείνουν ανοικτοί.

Ο νότιος διάδρομος, που διέρχεται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, θα επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων, όπως ίσχυε πριν από την πρόσφατη κρίση. Αντίθετα, για τη διέλευση μέσω του βόρειου διαδρόμου, ο οποίος βρίσκεται εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, θα απαιτείται προηγούμενη έγκριση από την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται επιβολή τελών.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μετά τις συνομιλίες στη Μουσκάτ, η Τεχεράνη θα πρέπει να διαβεβαιώσει δημοσίως ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά και ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.

Νέα πλήγματα στον νότιο Λίβανο

Την ίδια ώρα, η κατάσταση παραμένει τεταμένη στον νότιο Λίβανο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ισραηλινό πλήγμα στην περιοχή Αλ Μασάα της πόλης Αλ Μανσούρι τραυμάτισε επτά ανθρώπους. Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) ανέφεραν ότι εξετάζουν τις σχετικές πληροφορίες.

Τα πλήγματα σημειώθηκαν παρά την εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, η οποία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν, ενώ το Ισραήλ αναμένεται να αποχωρήσει τις επόμενες ημέρες από δύο περιοχές του νότιου Λιβάνου, βάσει συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Την ίδια ώρα, αμερικανική στρατιωτική αντιπροσωπεία βρίσκεται στη Βηρυτό για συνομιλίες με τον λιβανικό στρατό σχετικά με την εφαρμογή της σταδιακής αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από μία από τις δύο λεγόμενες «πιλοτικές ζώνες» στον νότιο Λίβανο. Σύμφωνα με Λιβανέζο στρατιωτικό αξιωματούχο, στόχος των επαφών είναι να καθοριστούν οι μηχανισμοί που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στις περιοχές από τις οποίες θα αποχωρήσει το Ισραήλ, στο πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στα τέλη Ιουνίου με αμερικανική διαμεσολάβηση.

Παράλληλα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν εικόνες από προειδοποιητικά φυλλάδια στα αραβικά, τα οποία αποδίδονται στις ισραηλινές δυνάμεις και καλούν τους κατοίκους να μην πλησιάζουν τις θέσεις του ισραηλινού στρατού.

Το τελευταίο διάστημα έχουν καταγραφεί και νέες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου (NNA), ένας άνδρας σκοτώθηκε όταν drone έπληξε τη μοτοσικλέτα του, ενώ ένας ακόμη τραυματίστηκε σοβαρά στην πόλη Κφαρ Ρουμάν.

Σε ξεχωριστό περιστατικό, δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν όταν ισραηλινό drone έπληξε φορτηγό στην επαρχία Ναμπατίγια. Οι IDF ανακοίνωσαν ότι εξουδετέρωσαν δύο άτομα που χαρακτήρισαν «τρομοκράτες» και υποστήριξαν ότι αποτελούσαν άμεση απειλή για τις ισραηλινές δυνάμεις.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Υγείας του Λιβάνου, από τις 2 Μαρτίου έχουν σκοτωθεί 4.322 άνθρωποι και έχουν τραυματιστεί περισσότεροι από 12.200 σε ισραηλινές επιθέσεις.

Ερωτήματα για τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν

Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται τα ερωτήματα γύρω από τη δημόσια παρουσία του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Το πρώτο μήνυμα που αποδόθηκε στον ίδιο μετά την κηδεία του πατέρα και προκατόχου του, Αλί Χαμενεΐ, μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση του Ιράν μόνο σε γραπτή μορφή, χωρίς να συνοδεύεται από εικόνα ή ηχητικό υλικό.

Στο μήνυμά του ευχαρίστησε τα «δεκάδες εκατομμύρια» πολιτών που, όπως ανέφερε, συμμετείχαν στις τελετές αποχαιρετισμού του πατέρα του. Παράλληλα, διεμήνυσε ότι η «εκδίκηση» για τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποτελεί «απαίτηση του ιρανικού έθνους» και «θα πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε». Όπως ανέφερε η δήλωση που μεταδόθηκε από το πρακτορείο Fars, η υπόσχεση αυτή θα εκπληρωθεί «σύντομα», είτε ο ίδιος βρίσκεται στη ζωή είτε όχι.

Η προειδοποίηση αυτή διατυπώθηκε λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε ότι θα «αφανίσει» το Ιράν σε περίπτωση που η Τεχεράνη επιχειρήσει να τον δολοφονήσει.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παρέστη στις πολυήμερες εκδηλώσεις για την κηδεία του πατέρα του, γεγονός που τροφοδότησε νέα σενάρια σχετικά με την κατάσταση της υγείας του και την απουσία του από τη δημόσια ζωή.

Παρότι οι τελετές συγκέντρωσαν εκατομμύρια πολίτες, αρκετοί Ιρανοί δεν συμμετείχαν, ενώ δεν έλειψαν και επικριτικές φωνές για τον τρόπο διεξαγωγής τους. Το υπουργείο Υγείας του Ιράν έκανε λόγο για περίπου 15 εκατομμύρια συμμετέχοντες, αριθμό που δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο και έκτοτε επικοινωνεί μόνο μέσω γραπτών ανακοινώσεων που του αποδίδονται.

Ακολούθησε το Βήμα στο Google news και μάθε όλες τις τελευταίες ειδήσεις.
Exit mobile version