Η διπλωματική οδός μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ φαίνεται να απομακρύνεται εκ νέου, καθώς η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσο η Ουάσιγκτον δεν αναθεωρεί τη στάση της.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο επικαλείται πηγή με γνώση των διαβουλεύσεων, η Τεχεράνη θεωρεί πως δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για συνέχιση του διαλόγου, εφόσον η αμερικανική πλευρά δεν υπαναχωρήσει από τις θέσεις της. Την ίδια ώρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έστειλε νέο μήνυμα υψηλών τόνων, υπογραμμίζοντας ότι η εκδίκηση για τη δολοφονία του προκατόχου και πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, αποτελεί «απαίτηση του έθνους» και ότι «πρέπει οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί».
Το μήνυμα δημοσιεύθηκε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Telegram, με αφορμή τις τελετές κηδείας του Αλί Χαμενεΐ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μήνες μετά τον θάνατό του κατά τις αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου.
«Δεσμευόμαστε να εκδικηθούμε το αίμα του μάρτυρα ηγέτη και όλων των μαρτύρων αυτού του πολέμου από τους εγκληματίες και ατιμασμένους δολοφόνους», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Ο Τραμπ κηρύσσει το τέλος της εκεχειρίας
Στο μεταξύ, ο αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε ακόμη πιο κατηγορηματικός ως προς την τύχη της εκεχειρίας που είχε επιτευχθεί πριν από περίπου τρεις εβδομάδες.
Έπειτα από μήνες προσπαθειών να διατηρηθεί μια ιδιαίτερα εύθραυστη συμφωνία αποκλιμάκωσης, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ήδη αφήσει να εννοηθεί από την Τετάρτη ότι η κατάπαυση του πυρός πλησίαζε στο τέλος της. Την Παρασκευή, ωστόσο, υιοθέτησε ακόμη πιο σκληρή ρητορική.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη μπορούν να συνεχιστούν, υποστήριξε όμως πως το Ιράν έχει ήδη ενημερωθεί «με απολύτως σαφείς όρους ότι η εκεχειρία τελείωσε».
Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση
Το τελευταίο κύμα έντασης ξεκίνησε από το βράδυ της Τρίτης έως και την Πέμπτη, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν σειρά στρατιωτικών πληγμάτων, στη σοβαρότερη κλιμάκωση μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) της 17ης Ιουνίου, που είχε ανοίξει παράθυρο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις.
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν αρχικά επιθέσεις εναντίον 85 στόχων στο Ιράν, έπειτα από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες απέδωσαν στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η Τεχεράνη απάντησε με πλήγματα κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και υποδομών σε χώρες του Κόλπου, οδηγώντας σε νέο κύκλο αμερικανικών βομβαρδισμών εναντίον περίπου 90 στόχων στο Ιράν, μεταξύ των οποίων –σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της ιρανικής πλευράς– περιλαμβάνονταν και πολιτικές υποδομές.
Οι διαδοχικές επιθέσεις αποδυνάμωσαν περαιτέρω τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία είχε συμπληρώσει μόλις τρεις εβδομάδες ζωής.
Οι εκρήξεις και η διπλωματική προσπάθεια
Νωρίς το πρωί της Παρασκευής, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για ισχυρές εκρήξεις σε περιοχές του νότιου Ιράν, μεταξύ αυτών στη Μπουσέχρ, όπου βρίσκεται ένας από τους σημαντικότερους πυρηνικούς σταθμούς της χώρας, αλλά και στο Κοναράκ, το Τσογχαντάκ και το Μπαντάρ Αμπάς.
Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν οποιαδήποτε εμπλοκή στα συγκεκριμένα περιστατικά.
Παράλληλα, οι μεσολαβήτριες χώρες επιχείρησαν να επαναφέρουν τη διπλωματική διαδικασία, ενώ Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί τον διάλογο τη μόνη βιώσιμη επιλογή για την αποκλιμάκωση της κρίσης.
