Μπορεί ένα προεδρικό αεροσκάφος να είναι υπερπολυτελές, αλλά ταυτόχρονα ευάλωτο σε πυραυλικές επιθέσεις; Ο Ντόναλντ Τραμπ πίεσε να χρησιμοποιήσει εσπευσμένα ένα νέο, εντυπωσιακό Air Force One, δώρο από το Κατάρ, παρακάμπτοντας όμως τα αυστηρά, χρονοβόρα πρωτόκολλα ασφαλείας του Αμερικανικού Στρατού.
Το αποτέλεσμα; Εν μέσω γεωπολιτικής έντασης με το Ιράν, οι Μυστικές Υπηρεσίες αναγκάστηκαν να τον «φυγαδεύσουν» από την Τουρκία με το παλιό, δοκιμασμένο αεροσκάφος, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων στο Κογκρέσο για το αν το προσωπικό γούστο του Προέδρου τέθηκε πάνω από την εθνική ασφάλεια.
Πτήση χωρίς αντιπυραυλική προστασία
Το νέο Air Force One, με το οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ πέταξε στην Τουρκία νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, στερείται των αμυντικών αντιμέτρων που αποτελούσαν χαρακτηριστικά ασφαλείας του παλιού μοντέλου, συμπεριλαμβανομένων των προηγμένων αντιπυραυλικών δυνατοτήτων του, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για τον τρόπο ανακατασκευής του τζετ.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η απουσία αυτών των δυνατοτήτων στο αεροσκάφος Boeing 747-8, δημιουργεί πιθανό κίνδυνο κατά τη χρήση του τζετ στο εξωτερικό, μια δυναμική που υπογραμμίστηκε από την ξαφνική απόφαση της Τετάρτης να αποχωρήσει ο Τραμπ από την Τουρκία με το παλιό Air Force One, κατόπιν παρότρυνσης των Μυστικών Υπηρεσιών.
Η πίεση για ταχύτητα και η αντιπαράθεση στο Κογκρέσο
Ο Τραμπ πίεσε για ταχεία ανακατασκευή του 747, προκειμένου να αντικατασταθεί ένας γηράσκων στόλος που χρησίμευε ως τα επίσημα προεδρικά αεροπλάνα αναφέρει το δημοσίευμα των New York Times.
Νομοθέτες κάλεσαν την κυβέρνηση να αποκαλύψει εάν η γενική επισκευή του καταριανού αεροπλάνου, την επίβλεψη της οποίας είχε η Αεροπορία κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, παρείχε επαρκείς αναβαθμίσεις ασφαλείας. Η ασφάλεια του αεροσκάφους είναι κρίσιμη όχι μόνο για τον πρόεδρο, αλλά και για τη μεγάλη συνοδεία του προσωπικού του Λευκού Οίκου, των αξιωματούχων των Μυστικών Υπηρεσιών, των δημοσιογράφων και των προσκεκλημένων που επιβαίνουν σε αυτό.
Ο Τραμπ πίεσε να τεθεί το νέο αεροπλάνο σε χρήση το συντομότερο δυνατό και παραπονιόταν συχνά ότι το παλιό προεδρικό αεροσκάφος δεν ήταν αρκετά εντυπωσιακό για διεθνή ταξίδια.
Οι «συμβιβασμοί» της Αεροπορίας
Την Πέμπτη ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με τις δυνατότητες του νέου αεροπλάνου, αλλά υπεραμύνθηκε της ασφάλειάς του.
«Το νέο Air Force One είναι ένα αεροσκάφος τελευταίας τεχνολογίας που έχει εξοπλιστεί με πρωτόκολλα ασφαλείας υψηλού επιπέδου, τα οποία διασφαλίζουν την ασφάλεια του προέδρου και του προσωπικού του», ανέφερε σε δήλωσή του ο Στίβεν Τσουνγκ, διευθυντής επικοινωνίας. «Όπως δήλωσε πρόσφατα ο πρόεδρος, υπάρχουν πολλοί εχθροί της Αμερικής που τον έχουν στο στόχαστρό τους, και χρησιμοποιούμε κάθε εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις απειλές».
Η Αεροπορία αρνήθηκε να συζητήσει λεπτομέρειες σχετικά με τα συστήματα ασφαλείας στο ανακατασκευασμένο καταριανό αεροπλάνο, το οποίο χρησιμοποιείται ως αεροσκάφος-«γέφυρα» ενόσω ολοκληρώνονται δύο αεροσκάφη Boeing που θα αποτελέσουν μέρος του μόνιμου προεδρικού στόλου.
Ωστόσο, σε δήλωση που έκανε όταν ανακοίνωσε ότι το αεροσκάφος ήταν έτοιμο να μεταφέρει τον πρόεδρο, αναγνώρισε ότι το προσωρινό αεροπλάνο δεν διέθετε όλο τον εξοπλισμό που συναντάται συνήθως σε ένα Air Force One.
«Δεν λήφθηκε κανένα ρίσκο στην ασφάλεια, την προστασία ή τις επικοινωνίες της αποστολής», ανέφερε η Αεροπορία σε δήλωσή της στις 19 Ιουνίου. «Όμως η συλλογική ομάδα έκανε συμβιβασμούς σε ορισμένα από τα λιγότερο συχνά χρησιμοποιούμενα πακέτα αποστολών που πρέπει να παραδώσει η Boeing για να υποστηρίξει τα επόμενα 40 χρόνια». Η Αεροπορία δεν διευκρίνισε τι εννοούσε με τον όρο «λιγότερο συχνά χρησιμοποιούμενα πακέτα αποστολών».
Ωστόσο, αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για την ανακατασκευή του τζετ, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να περιγράψουν τα χαρακτηριστικά ασφαλείας του, δήλωσαν ότι δεν διέθετε τις ίδιες αμυντικές δυνατότητες με το προηγούμενο μοντέλο.
Το γεωπολιτικό ρίσκο
Δύο πρώην αξιωματούχοι της Αεροπορίας, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στην προσπάθεια αντικατάστασης των παλαιότερων αεροπλάνων Air Force One, δήλωσαν έκπληκτοι που είδαν τον Τραμπ να πετάει με το νέο τζετ στο εξωτερικό, όπου οι κίνδυνοι ασφαλείας είναι μεγαλύτεροι.
Η Τουρκία, όπου ο Τραμπ παρευρέθηκε σε σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, συνορεύει με το Ιράν, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν με νέα σφοδρά χτυπήματα αυτή την εβδομάδα.
Οι πρώην αξιωματούχοι δεν συμμετείχαν στην ανακατασκευή του καταριανού τζετ, αλλά δήλωσαν ότι η ταχύτητα του έργου σήμαινε ότι δεν θα υπήρχε αρκετός χρόνος για να γίνουν όλες οι τροποποιήσεις ασφαλείας που παραδοσιακά συνδέονται με ένα πλήρως εξοπλισμένο προεδρικό αεροσκάφος.
«Ο χρόνος δεν επέτρεψε όλες τις συνήθεις τροποποιήσεις του Air Force One, επομένως λείπει ένας συνδυασμός ασφάλειας, επικοινωνιών και υποστήριξης», δήλωσε ο Φρανκ Κένταλ, ο πρώην υπουργός Αεροπορίας που ήταν επικεφαλής του υπουργείου όταν αυτό προσπαθούσε να πιέσει την Boeing να επιταχύνει το επί μακρόν καθυστερημένο συμβόλαιό της για την παράδοση δύο νέων αεροπλάνων Air Force One.
«Με την κατάσταση στο Ιράν, αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ανησυχία», είπε ο κ. Κένταλ. «Ειλικρινά, εκπλήσσομαι που βλέπω αυτό το αεροπλάνο να χρησιμοποιείται εκτός των ΗΠΑ».
Ο Άντριου Π. Χάντερ, ο πρώην βοηθός υπουργού Αεροπορίας που ήταν υπεύθυνος για το πρόγραμμα Air Force One κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν, δήλωσε επίσης ότι μια πραγματική ανακατασκευή ενός τζετ 747 για να προετοιμαστεί ώστε να γίνει Air Force One θα απαιτούσε περισσότερο από έναν χρόνο εργασίας.
Πολυτέλεια εναντίον εθνικής ασφάλειας
Μια μέρα πριν από το ταξίδι, 13 Δημοκρατικοί γερουσιαστές, με επικεφαλής τον Κρίστοφερ Μέρφι, ζήτησαν εξηγήσεις από την Αεροπορία για την ασφάλεια του καταριανού αεροσκάφους. Στην επιστολή τους τόνισαν ότι οι δηλώσεις του Τραμπ για «πρωτόγνωρη πολυτέλεια» αποδεικνύουν πως το προσωπικό του γούστο προτιμήθηκε έναντι της εθνικής ασφάλειας.
Τα παλαιότερα Air Force One διέθεταν ορατά συστήματα άμυνας κατά θερμοεντοπιστικών πυραύλων (κάτω από τα φτερά και την ουρά), τα οποία όμως λείπουν από τις φωτογραφίες του νέου αεροπλάνου. Αν και σπάνια έχουν χρησιμοποιηθεί ιστορικά, τα συστήματα αυτά θεωρούνται κρίσιμα.
Σύμφωνα με τις επίσημες προδιαγραφές του Πενταγώνου, τα νέα μόνιμα αεροσκάφη της Boeing θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικά συστήματα αυτοάμυνας και επικοινωνίας, ώστε ο πρόεδρος να μπορεί να ασκεί με ασφάλεια τα καθήκοντά του ως αρχηγός του κράτους και των ενόπλων δυνάμεων.
Το Ιρανικό στόχαστρο και η παρέμβαση των Μυστικών Υπηρεσιών
Το Ιράν στοχεύει τον Τραμπ από το 2020, όταν εκείνος διέταξε τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, γεγονός που είχε οδηγήσει τις Μυστικές Υπηρεσίες να αυξήσουν την προστασία του ήδη από την προεκλογική εκστρατεία.
Αν και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν δεν σχεδιάζει άμεσο χτύπημα -γνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε ακραία αμερικανική απάντηση- η εγγύτητα της Άγκυρας με τα ιρανικά σύνορα ανησύχησε τις Μυστικές Υπηρεσίες, οι οποίες τον ανάγκασαν να αλλάξει αεροπλάνο για την επιστροφή.
Ο ίδιος ο Τραμπ παρουσίασε μια διαφορετική εκδοχή, ισχυριζόμενος ότι επέλεξε το παλιό αεροπλάνο ώστε το νέο να αναχωρήσει νωρίτερα για να το επιδείξει στα αμερικανικά στρατεύματα. Παρόλο που οι αποφάσεις μετακίνησης προκαλούν συχνά εντάσεις ανάμεσα στο προσωπικό του Λευκού Οίκου και τους συμβούλους ασφαλείας, όταν οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες απαιτούν αλλαγές, οι πολιτικοί αξιωματούχοι συνήθως υποχωρούν για να εξουδετερωθούν οι πιθανές απειλές.
