Ποτέ άλλοτε στο πρόσφατο παρελθόν, μια δικαστική απόφαση στη Γαλλία δεν είχε τόση επίδραση στις πολιτικές εξελίξεις. Το γαλλικό Εφετείο θα αποφανθεί σήμερα αν η Μαρίν Λεπέν, ηγέτης του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (RN), θα έχει τελικώς δικαίωμα να είναι υποψήφια πρόεδρος της Γαλλίας, δεδομένου ότι έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Σημειωτέον ότι όλες οι δημοσκοπήσεις, ενόψει των προεδρικών εκλογών, εξακολουθούν να δίνουν πρώτο το κόμμα της Λεπέν, με ποσοστό από 32% ως 35%, και δεύτερο, με απόσταση (18%-23%) το κόμμα του κεντρώου πρώην πρωθυπουργού Εντουάρ Φιλίπ.
Στις 31 Μαρτίου 2025, η Μαρίν Λεπέν είχε καταδικαστεί σε πενταετή στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι και δύο χρόνια φυλάκισης με αναστολή. Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, η Λεπέν γνώριζε και προϊστατο ενός συστήματος, στο πλαίσιο του οποίου, στελέχη του κόμματος της στο Παρίσι, εμφανίζονταν ως κοινοβουλευτικοί βοηθοί του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο, ώστε να αμείβονται από κονδύλια της ΕΕ.
Την περίοδο εκείνη το κόμμα της αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Η Λεπέν είχε χαρακτηρίσει την απόφαση «πολιτική», υποστηρίζοντας ότι στόχος της Δικαιοσύνης, ήταν να εμποδίσει, την τέταρτη κατά σειράν, προσπάθειά της να εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας. Υπό την πίεση που ασκήθηκε, η γαλλική Δικαιοσύνη όρισε τελικώς την εκδίκαση της έφεσης σε σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να υπάρχει χρόνος για ενδεχόμενη τροποποίηση της ποινής.
Τι έγινε στη δίκη της Λεπέν το Φεβρουάριο και τι κρίνεται σήμερα
Στη δεύτερη δίκη, τον περασμένο Φεβρουάριο, παρουσιάστηκαν τα ίδια επιχειρήματα και από τις δύο πλευρές. Οι συνήγοροι της Λεπέν ζήτησαν την αθώωσή της. Ο εισαγγελέας πρότεινε, αυτή τη φορά, ποινή φυλάκισης ενός έτους – αντί για δύο – με ηλεκτρονική επιτήρηση, διατηρώντας όμως το βασικό αίτημα: πενταετή στέρηση του δικαιώματος εκλογής και κατοχής δημόσιου αξιώματος.
Αν το εφετείο υιοθετήσει την πρόταση της εισαγγελέως, τότε η Λεπέν θα τεθεί εκτός της προεδρικής κούρσας. Αν αθωωθεί -ενδεχόμενο μάλλον απίθανο-, θα μπορεί να λάβει μέρος στις εκλογές Ωστόσο, μετά την έκδοση της απόφασης του εφετείου, η Λεπέν, όπως σημειώνει ο γαλλικός Le Monde, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μια σύνθετη νομικοπολιτική εξίσωση, με άγνωστες παραμέτρους. Η σημαντικότερη εξ αυτών, είναι το ενδεχόμενο, η Γενική Εισαγγελία, να ασκήσει αναίρεση ενώπιον του ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, κάτι που δεν θα γίνει γνωστό πριν από τις 17 Ιουλίου. Η εισαγγελική αρχή έχει προθεσμία δέκα ημερών για να προσβάλει την απόφαση του Εφετείου.
Η περίπτωση της «ενδιάμεσης» δικαστικής απόφασης
Πρόβλημα ωστόσο για τους Γάλλους νομικούς αποτελεί και το ενδεχόμενο μιας «ενδιάμεσης» λύσης. Τι θα συμβεί, αν το εφετείο επιβάλει όχι πενταετή αλλά διετή στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων; Θεωρητικώς, αυτό θα επέτρεπε στη Λεπέν να είναι υποψήφια, καθώς τα δύο χρόνια από την ημερομηνία της πρωτόδικης απόφασης, λήγουν στις 31 Μαρτίου 2027, δηλαδή λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες πριν από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 18 Απριλίου 2027.
Αν όμως το δικαστήριο αποφασίσει ταυτόχρονα ότι θα πρέπει να φορά ηλεκτρονικό βραχιολάκι για έναν χρόνο, τότε, όπως έχει δηλώσει η ίδια η Λεπέν, η υποψηφιότητά της θα καταστεί πρακτικά αδύνατη. «Ένας υποψήφιος χρειάζεται απόλυτη ελευθερία κινήσεων. Μπορείτε να φανταστείτε να πρέπει να ζητώ άδεια κάθε φορά που θέλω να πάω σε μια συγκέντρωση ή σε μια λαϊκή αγορά;» έχει πει.
Αναλυτές: Έχει δεχθεί την ήττα της
Εξαιτίας αυτής της αβεβαιότητας, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι, κατά βάθος, η Λεπέν έχει ήδη αποδεχθεί το ενδεχόμενο να μην είναι υποψήφια και να παραδώσει την προεκλογική εκστρατεία του κόμματος στον Μπαρντελά. Σε πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξή της, (LCI, 1η Ιουλίου) εμφανίστηκε σχεδόν συμφιλιωμένη με αυτή την προοπτική: «Ό,τι και αν συμβεί, θα συνεχίσω να μάχομαι για τις ιδέες μου.»
Το ρίσκο για τους δικαστές
Άλλοι αναλυτές ωστόσο, τους οποίους επικαλείται το BBC, υποστηρίζουν ότι η Λεπέν θα είναι τελικώς υποψήφια της Εθνικής Συσπείρωσης. Διότι θεωρούν ότι οι γάλλοι δικαστές δεν είναι αδιάφοροι απέναντι στη μείζονα πολιτική σημασία της σημερινής απόφασής τους, και, ως εκ τούτου, θα διστάσουν να στερήσουν από το εκλογικό σώμα τη δυνατότητα να επιλέξει μια τόσο δημοφιλή υποψήφια όσο η Λεπέν.
Η υποψηφιότητα Λεπέν δεν είναι το ίδιο με την υποψηφιότητα Μπαρντελά
Η τελική απόφαση παραμένει άγνωστη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι από αυτήν εξαρτώνται πολλά αλλά και το πως θα τοποθετηθούν και τα υπόλοιπα κόμματα. Δεδομένου επίσης, ότι η υποψηφιότητα της Μαρίν Λεπέν δεν είναι το ίδιο με την υποψηφιότητα Μπαρντελά. Η Λεπέν έχει μεγάλη απήχηση στα παραδοσιακά εργατικά στρώματα.
Αντιθέτως, ο Μπαρντελά κινείται πιο κοντά στον οικονομικό φιλελευθερισμό της παραδοσιακής Δεξιάς, όπως διεφάνη και από τις πρόσφατες επαφές του με κορυφαίους επιχειρηματικούς παράγοντες. Στελέχη του RN υποστηρίζουν ότι οι δύο τους είναι «συμπληρωματικοί», καθώς απευθύνονται σε διαφορετικά τμήματα του εκλογικού σώματος, γεγονός που θα μπορούσε να επιτρέψει στο κόμμα να υπερβεί το μέχρι σήμερα εκλογικό πλαφόν του, και να κατακτήσει την εξουσία. Όμως παρά τη «συμπληρωματικότητά» τους και την υποβάθμιση των διαφορών τους, η υποψηφιότητα του άπειρου Ζορντάν Μπαρντελά έναντι της έμπειρης Λεπέν, μπορεί να αποτελέσει για το RN, ένα άλμα στο άγνωστο. Σύμφωνα με τον Monde, τους τελευταίους μήνες, βουλευτές από όλ όλο το πολιτικό φάσμα, διακινούν, τη φήμη ότι ενδέχεται να επιβληθεί στη Λεπέν μια ποινή που θα της επιτρέψει να είναι υποψήφια στις εκλογές. Τη φημολογία αυτή τροφοδοτεί προσωπικά και ο υπουργός Δικαιοσύνης, Ζεράλντ Νταρμανέν.
