«Τότε, κανείς δεν νοιαζόταν πραγματικά για τη Σαγράδα Φαμίλια. Υπήρχαν πέτρες και μπάζα, αλλά ήταν κυρίως ένα εγκαταλελειμμένο ερείπιο. Αυτή η κατάσταση κράτησε πολλές δεκαετίες», θυμάται ο Ετσούρο Σοτού για τα πρώτα χρόνια που βρέθηκε στη Βαρκελώνη. Ήταν το 1978 όταν ο νεαρός τότε Ιάπωνας εγκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα της Καταλονίας για να ακολουθήσει ένα όνειρο που δεν είχε ακόμα σαφή προσδιορισμό.
Ο άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στο όραμα του Αντόνι Γκαουντί, δεν ξεκίνησε ως λάτρης του έργου του. «Εκείνη την εποχή ήταν υποχρεωτικό να γνωρίζεις το όνομα του Γκαουντί. Σιγά σιγά, το ενδιαφέρον μου για τον Γκαουντί άρχισε να μεγαλώνει μέσα μου. Ακόμα και σήμερα συνεχίζει να μεγαλώνει».
Η κατασκευή της Σαγράδα Φαμίλια άρχισε το 1882. Μετά τον θάνατο του Γκαουντί, το 1926, διαδοχικές γενιές αρχιτεκτόνων και τεχνιτών συνέχισαν το όραμά του.
Ετσούρο Σοτού, ο συνεχιστής του οράματος του Αντόνι Γκαουντί
Ο Ετσούρο Σοτού έγινε τελικά επικεφαλής γλύπτης και ηγήθηκε επί χρόνια του έργου των ανάγλυφων και του διακοσμητικού γλυπτού της βασιλικής, μετατρέποντας τα σχέδια του Γκαουντί σε λαξευμένη πέτρα.
«Όταν γνώρισα τη Σαγράδα Φαμίλια, ένιωσα μια βαθιά ανάγκη να αφιερωθώ στη μελέτη του Γκαουντί. Όταν βρέθηκα αντιμέτωπος με την ευθύνη να συνεχίσω μόνος μου το έργο που μου είχε ανατεθεί στη Σαγράδα Φαμίλια, συνειδητοποίησα ότι ο μόνος τρόπος να δω αυτό που έβλεπε ο Γκαουντί ήταν να σταθώ εκεί όπου στεκόταν εκείνος. Τότε κατάλαβα ότι ο Γκαουντί κοιτούσε τον Θεό».
Αυτή η συνειδητοποίηση αποδείχθηκε καθοριστική. Για να κατανοήσει την τέχνη του Γκαουντί, ο Ετσούρο Σοτού έπρεπε να κατανοήσει την πίστη που τη διαμόρφωσε. Η συνάντησή του με το έργο του Γκαουντί έγινε η σπίθα που οδήγησε στη μεταστροφή του στον Καθολικισμό.
Όταν βαπτίστηκε, επέλεξε τα ονόματα Λουκάς και Μιχαήλ Άγγελος. Ο Άγιος Λουκάς θεωρείται παραδοσιακά προστάτης των καλλιτεχνών και ο Μιχαήλ Άγγελος Μπουοναρότι είναι ο δημιουργός του μαρμάρινου γλυπτού «Δαβίδ», των τοιχογραφιών της Καπέλα Σιστίνα και αμέτρητων εμβληματικών έργων χριστιανικής τέχνης που κατέστησαν το όνομά του αθάνατο.
Τα γλυπτά του για τη Σαγράδα Φαμίλια περιλαμβάνουν 15 γλυπτικές συνθέσεις για την Πρόσοψη της Γεννήσεως, μεταξύ των οποίων οι μορφές των αγγέλων-μουσικών, καθώς και τα καλάθια με φρούτα που στεφανώνουν τις κορυφές των πύργων του ναού.
Σχεδίασε επίσης τις πολύχρωμες θύρες από αλουμίνιο και γυαλί, διακοσμημένες με φυτά, έντομα και μικρά ζώα, οι οποίες τοποθετήθηκαν στην Πρόσοψη της Γεννήσεως.
Του ανατέθηκε επίσης η αποκατάσταση των γλυπτών της Portal del Rosario, η οποία είχε υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Παράλληλα, εργάστηκε στον σχεδιασμό των σωληνωτών καμπανών που ο Γκαουντί είχε προβλέψει να τοποθετηθούν στα καμπαναριά και των τριών προσόψεων του ναού.
«Η πέτρα με οδήγησε στη Σαγράδα Φαμίλια, η Σαγράδα Φαμίλια στον Γκαουντί και ο Γκαουντί στον Θεό»
«Η πέτρα με οδήγησε στη Σαγράδα Φαμίλια, η Σαγράδα Φαμίλια στον Γκαουντί και ο Γκαουντί στον Θεό», λέει συχνά ξέροντας ότι ο προορισμός του ήταν η αφιέρωση στο λάξεμα της πέτρας.
Γιατί ερωτεύτηκε την πέτρα; «Επειδή, από παιδί, είχα μια ερώτηση. Δεν ήμουν καν συνειδητοποιημένος για το τι ήταν ή για το νόημα αυτής της ανησυχίας που είχα μέσα μου. Τότε ανακάλυψα την πέτρα.
Άρχισα να “πειράζω” την πέτρα, σχεδόν παράλογα. Ήταν μια δύναμη που με ωθούσε εκεί για να βρω μια απάντηση. “Για να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση που έχω μέσα μου, πρέπει να δουλέψω την πέτρα”.
Δεν ξέρω γιατί σκεφτόμουν έτσι· αλλά για να μάθω ποια ήταν η ερώτηση και να βρω την απάντηση σε αυτή την εσωτερική ανησυχία, έπρεπε να ιδρώσω, έπρεπε ακόμη και να ματώσω, για να ανακαλύψω, να διαμορφώσω την ερώτησή μου και να βρω την απάντηση σε αυτή την ερώτηση της ζωής μου.
Με βοήθησε πολύ, γιατί η πέτρα με οδήγησε στη Σαγράδα Φαμίλια, η Σαγράδα Φαμίλια με σύστησε στον Γκαουντί, και ο Γκαουντί με σύστησε στον Μεγάλο Δάσκαλο, στον Θεό. Μπορεί κανείς να δει ότι ο δρόμος δεν ήταν λάθος, αλλά αντίθετα, ήταν πολύ σωστός».
Στο OSV News έχει δηλώσει: «Συνειδητοποίησα ότι ίσως οι ανησυχίες της ζωής μου -όπως και εκείνες τόσων πολλών νέων ανθρώπων- θα μπορούσαν να λυθούν μέσα από την πέτρα.
Η πέτρα δεν επιτρέπει να λαξευτεί, εκτός αν την προσεγγίσει κανείς με ταπεινότητα. Και έτσι ταξίδεψα στην Ευρώπη, έναν τόπο απίστευτα πλούσιο σε πέτρα, ελπίζοντας να συγχωνευθώ με αυτόν τον κόσμο».
Ανατράφηκε στην Ιαπωνία, μέσα σε ένα πολιτισμικό περιβάλλον που διαμορφώθηκε κυρίως από τις παραδόσεις του Σιντοϊσμού και του Βουδισμού, ο Σοτού δεν βίωσε την καθολική πίστη του ως απόρριψη της πολιτιστικής του κληρονομιάς. Αντίθετα, ανακάλυψε μια απρόσμενη συνέχεια.
«Παρόλο που επρόκειτο για έναν διαφορετικό πολιτισμό, αισθάνομαι ότι ο Γκαουντί ήταν πιο κοντά στην ιαπωνική κουλτούρα. Η αντίληψή του για τη φύση ως δασκάλα και όχι ως εχθρό είναι ακριβώς ίδια με τον ιαπωνικό τρόπο σκέψης. Αυτό με εξέπληξε, αλλά ίσως εξηγεί γιατί ο Γκαουντί γίνεται καλύτερα κατανοητός στην Ιαπωνία απ’ ό,τι στη Δύση».
Για τη Σαγράδα Φαμίλια
Όταν ρωτήθηκε τι έχει μάθει από τον Γκαουντί, όχι μόνο τον καλλιτέχνη αλλά και τον πιστό, ο Ετσούρο Σοτού αναφέρθηκε σε μια σταθερή πρόθεση που διακρίνεται σε όλα τα έργα του αρχιτέκτονα.
«Όπως έλεγε ο Γκαουντί, αν το έργο κάθε ανθρώπου στον κόσμο μπορούσε να συμβάλλει στο δημιουργικό έργο του Θεού, πιστεύω ότι τα προβλήματα του κόσμου θα μειώνονταν σημαντικά».
«Μια μικρή έρευνα γύρω από τον Γκαουντί αποκαλύπτει ότι, παρόλο που μόνο εκείνος έχει επτά έργα εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, το καθένα είναι απολύτως μοναδικό.
Ωστόσο, όλα μοιράζονται το ίδιο πνεύμα: κάθε αρχιτεκτονικό δημιούργημα είναι κατασκευασμένο με λεπτή ευαισθησία σε κάθε του λεπτομέρεια, προσεκτικά προσαρμοσμένο στους ιδιοκτήτες του, με μοναδικό σκοπό να τους κάνει ευτυχισμένους», αναφέρει ο Ετσούρο Σοτού.
«Με άλλα λόγια, ο Γκαουντί ήθελε να κάνει κάθε άνθρωπο ευτυχισμένο δημιουργώντας κάτι που να του ταιριάζει απόλυτα. Υπό αυτή την έννοια, λοιπόν, ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της Σαγράδα Φαμίλια; Ο Θεός. Και πώς μπορούμε να κάνουμε τον Θεό ευτυχισμένο;
Photo Credits: AP Photo/Emilio Morenatti
Όπως ένα παιδί επιθυμεί να κάνει ευτυχισμένους τους γονείς του, έτσι και η αληθινή χαρά του Θεού δεν βρίσκεται στο να βλέπει τους ανθρώπους να ζουν μαζί με αρμονία και ευτυχία;
Πιστεύω ότι ο Γκαουντί είχε σκοπό να οικοδομήσει καθεδρικούς ναούς ως μέσα ώστε οι άνθρωποι να γίνονται ευτυχισμένοι. Αυτή είναι και η δική μου ελπίδα».
Με πληροφορίες από Omnes Magazine, Open Culture, Gaudi Foundation, OSV News.
