Η Ρωσία δεν χρειάζεται απαραίτητα να επικρατήσει στο στρατιωτικό μέτωπο. Μπορεί να επικρατήσει στον υβριδικό ενεργειακό πόλεμο που κάμπτει τη βούληση των Ουκρανών, λέει σε συνέντευξή του στο Βήμα ο Φαμπρίς Ποτιέ, πρώην διευθυντής Αμυντικής Πολιτικής του ΝΑΤΟ και νυν διευθυντής της συμβουλευτικής εταιρείας Rasmussen Global που παρέχει υπηρεσίες στην ουκρανική κυβέρνηση.
Ως διευθυντής της Rasmussen Global, συμβουλεύετε και τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Πώς είναι η κατάσταση στην Ουκρανία;
«Στο συμβατικό στρατιωτικό μέτωπο, οι Ρώσοι εξακολουθούν να κατέχουν περισσότερο από το 20% της επικράτειας. Αλλά οι Ουκρανοί έχουν διατηρήσει τις θέσεις τους. Έχουν ξανακερδίσει το πάνω χέρι όσον αφορά τον πόλεμο με drones. Καταφέρνουν να επεκτείνουν αυτό που αποκαλούμε “ζώνη θανάτου” από τα 20 χλμ και πέρα, και πλέον επιχειρούν με drones βαθέως πλήγματος που ελέγχονται απομακρυσμένα από το Κίεβο.
Άρα πραγματικά εισέρχονται σε έναν ακόμη πιο αυτοματοποιημένο τύπο πολέμου με drones, που τους βοηθά να επιλύσουν μια ασυμμετρία που είχαν με τη Ρωσία, η οποία ήταν το δημογραφικό, προφανώς γιατί η Ουκρανία έχασε περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού της στην αρχή του πολέμου λόγω της φυγής από τη χώρα. Σήμερα έχει λιγότερες δυσκολίες όσον αφορά την αναπλήρωση των στρατιωτών, επειδή αισθάνεται πιο ασφαλής με τις νέες τεχνολογίες.
Νομίζω ότι ο στόχος του νέου ουκρανού υπουργού Άμυνας είναι να αυξήσει τον ρυθμό φθοράς στη ρωσική πλευρά, σε σημείο που ο πρόεδρος Πούτιν να βρεθεί αντιμέτωπος με πολιτικό πρόβλημα επειδή θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε νέα επιστράτευση. Δεν θα μπορεί να “αγοράζει” πλέον το ανθρώπινο δυναμικό. Θα πρέπει να στραφεί σε περισσότερους νέους ρώσους άνδρες, το οποίο πολιτικά θα είναι δύσκολο».
Συνεπώς, πιστεύετε ότι ο πρόεδρος Πούτιν αισθάνεται πως ο χρόνος μετρά εις βάρος του;
«Ίσως, αλλά έχει μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα από εμάς τις δημοκρατίες που έχουμε μικρότερη αντοχή και ανοχή. Οι δημοκρατίες δεν αποδεχόμαστε το ίδιο κόστος που είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί εκείνος – επειδή είναι αυταρχικός ηγέτης, μπορεί να θυσιάσει περισσότερους νέους άνδρες από οποιαδήποτε άλλη δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας.
Οπότε ναι, εγώ διακρίνω μια ανησυχία στον Πούτιν γιατί παρά το γεγονός ότι η τιμή του πετρελαίου ανέβηκε – προφανώς αποφέροντας περισσότερα έσοδα για την πολεμική μηχανή -, εξακολουθεί να έχει οικονομικό πρόβλημα. Αρχίζει να εισέρχεται σε διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας.
Το θαύμα που κατάφερε μέχρι σήμερα η ρωσική Κεντρική Τράπεζα πλησιάζει στο τέλος του. Το 10% του ρωσικού ΑΕΠ “καίγεται” στην άμυνα, κάτι που δύσκολα είναι βιώσιμο, ειδικά με τη διαφθορά που υπάρχει.
Ο Πούτιν θέλει να αντλήσει χρήματα από κάποιους ολιγάρχες, το οποίο δεν είναι ασυνήθιστο επειδή η συμφωνία με τους ολιγάρχες είναι: “Είστε ελεύθεροι, κάνετε δουλειές αλλά είστε η προέκταση του τραπεζικού μου λογαριασμού”. Επίσης, το γεγονός ότι οι Ρώσοι προωθούν την ιδέα του Γκέρχαρντ Σρέντερ ως κάποιου είδους απεσταλμένου για την ειρήνη δείχνει μια νευρικότητα.
Ναι, εξακολουθούν να κερδίζουν μερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα στο μέτωπο, αλλά με κόστος που δύσκολα είναι βιώσιμο. Νομίζω ότι ο Πούτιν πιστεύει πως έχει σοβαρές πιθανότητες να υπονομεύσει την Ουκρανία από τα μετόπισθεν, από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, από την ψυχολογία του πληθυσμού».
Και οι Ουκρανοί πώς τα εκλαμβάνουν αυτά;
«Ήμουν στο Κίεβο πριν από δύο μήνες, και έχω να το δω τόσο άδειο από την αρχή της εισβολής πλήρους κλίμακας των Ρώσων. Στη συνέχεια ο πληθυσμός επέστρεψε αλλά η επίδραση της αεροπορικής εκστρατείας τρόμου του φετινού χειμώνα είναι ότι έφυγαν περισσότεροι από μισό εκατομμύριο κάτοικοι του Κιέβου, από τα τρία εκατομμύρια, και πρόκειται για ενεργό εργαζόμενο πληθυσμό.
Άρα, κατά κάποιον τρόπο, η Ρωσία δεν θα χρειαστεί να επικρατήσει στο στρατιωτικό μέτωπο. Μπορεί να επικρατήσει στον υβριδικό ενεργειακό πόλεμο και αυτό θα μπορούσε να κάμψει ενδεχομένως τη βούληση του ουκρανικού λαού. Νομίζω ότι αυτό είναι που πρέπει πραγματικά να αντιληφθούμε ως επείγον».
Η γερμανική κυβέρνηση το βλέπει είτε όπλα είτε ενεργειακή βοήθεια;
«Όχι, δεν νομίζω ότι είναι το ένα ή το άλλο. Οι Ουκρανοί γίνονται ολοένα και πιο αυτάρκεις, ολοένα και πιο ικανοί να αναχαιτίζουν τη Ρωσία. Το ενδιαφέρον είναι ότι βρισκόμαστε σε μια νέα εποχή όπου η Γερμανία προσφέρει όλο περισσότερο τη βιομηχανική της ικανότητα στην ουκρανική πολεμική προσπάθεια και σε αντάλλαγμα, λαμβάνει ουκρανική καινοτομία γεννημένη από τον πόλεμο.
Οι Ουκρανοί αναπτύσσουν καινοτόμα συστήματα. Έχουν μετασχηματίσει την πολεμική τους οικονομία. Η εταιρεία μου βοηθά μια γερμανική νεοφυή εταιρεία, την Quantum Systems, να συμπράξει με έναν ουκρανικό κατασκευαστή drones στη Βαυαρία για την παραγωγή επιθετικών drones. Οπότε νομίζω ότι αυτός είναι πραγματικά ο νέος χάρτης της ευρωπαϊκής άμυνας».
Τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη βλέπουν αυτή τη σύγκρουση ως κίνητρο για να επεκτείνουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες;
«Δεν είμαι βέβαιος αν η Ουκρανία είναι ο πραγματικός καταλύτης, παρότι θα έπρεπε να είναι. Αλλά νομίζω ότι πρώτα η Γροιλανδία και μετά το Ιράν ήταν οι σταγόνες που ξεχείλισαν το ποτήρι και συνέβαλαν στη στρατηγική αφύπνιση της Ευρώπης.
Έγινε λίγο-πολύ σαφές σε όλη την Ευρώπη ότι πρέπει να μπορούμε να υπερασπιστούμε το έδαφός μας χωρίς να εξαρτιόμαστε από τις στρατιωτικές δυνατότητες και την πολιτική βούληση των ΗΠΑ».
Ήσασταν στο περιβάλλον του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Πιστεύετε ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να προσδεθούν στο όραμά του για μια ενοποιημένη Ευρώπη;
«Κατανοώ τη σκέψη του, την οποία θεωρώ ενίσχυση της γκωλικής σκέψης. Αλλά η ευρωπαϊκή κυριαρχία και αυτονομία δεν πρόκειται να συμβεί με γαλλικούς όρους, επειδή οι γαλλικές αμυντικές εταιρείες δεν είναι ενσωματωμένες στην ευρύτερη ευρωπαϊκή άμυνα – εκτός από την Ελλάδα που αποτελεί ειλικρινά εξαίρεση. Η γαλλική αμυντική βιομηχανία επενδύει κυρίως στον Κόλπο και στην Ασία. Το παράδοξο είναι ότι σε επίπεδο ιδέας, ναι, οι Γάλλοι έχουν δίκιο, αλλά θα υλοποιηθεί από τους Γερμανούς και τους Σκανδιναβούς».
