Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να σταματήσει την προμήθεια όπλων στην Ουκρανία, προκειμένου να ασκήσει πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους να ενταχθούν σε μια «συμμαχία των προθύμων» για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με άτομα που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις, όπως εξηγούν οι Financial Times.
Τα Στενά του Ορμούζ έχουν ουσιαστικά κλείσει από το Ιράν, μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης στα τέλη Φεβρουαρίου, εμποδίζοντας τη διέλευση ενός πέμπτου του παγκόσμιου πετρελαίου που συνήθως περνά από εκεί.
Ο αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από τα ναυτικά του ΝΑΤΟ να τον βοηθήσουν να ανοίξει ξανά τη στενή θαλάσσια οδό τον περασμένο μήνα, αλλά απορρίφθηκε από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες δήλωσαν ότι αυτό θα ήταν αδύνατο, όσο συνεχίζεται η σύγκρουση, ενώ αρκετές επισήμαναν επίσης ότι «δεν είναι δικός μας πόλεμος».
Οι απειλές Τραμπ
Τρεις αξιωματούχοι που είναι ενήμεροι για τις συζητήσεις ανέφεραν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε απειλώντας να σταματήσει τις προμήθειες προς το PURL, την πρωτοβουλία προμήθειας όπλων του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες.
Ως αποτέλεσμα, και κατόπιν παρότρυνσης του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, μια ομάδα χωρών, συμπεριλαμβανομένων βασικών μελών της συμμαχίας όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσε στις 19 Μαρτίου μια βιαστικά συμφωνημένη δήλωση που ανέφερε: «Εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμβάλουμε στις κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών [του Ορμούζ]».
Ο ρόλος του Ρούτε
Ένας από τους αξιωματούχους που ενημερώθηκε για τις συζητήσεις δήλωσε: «Ήταν ο Ρούτε που επέμεινε στην κοινή δήλωση, επειδή ο Τραμπ είχε απειλήσει να αποσυρθεί από το PURL και από την Ουκρανία γενικότερα». Πρόσθεσε δε, ότι: «Η δήλωση συντάχθηκε τότε γρήγορα, και άλλες χώρες προσχώρησαν στη συνέχεια, επειδή δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να προσκληθούν όλοι να την υπογράψουν αμέσως».
Ο Μαρκ Ρούτε συμμετείχε σε πολλαπλές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δύο ημέρες πριν από την έκδοση της δήλωσης, ανέφεραν δύο αξιωματούχοι.
Ένας άλλος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξήγησε ότι ο αμερικανός πρόεδρος ήταν «αρκετά υστερικός» λόγω της άρνησης των Ευρωπαίων να βοηθήσουν στην προστασία του Στενού του Ορμούζ.
Βρετανοί αξιωματούχοι επέμειναν, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ συζητούσαν σε «στρατιωτική βάση» επιλογές για την εξασφάλιση των Στενών πριν από τις 19 Μαρτίου, ενώ δεν αρνήθηκαν, ότι η Ουάσιγκτον είχε απειλήσει να αποσύρει τη στήριξή της προς την Ουκρανία, εάν οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν αναλάμβαναν δράση.
Η απογοήτευση Τραμπ
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι δήλωσε: «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εκφράσει σαφώς την απογοήτευσή του για το ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους, και όπως τόνισε ο Πρόεδρος, “οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το θυμούνται”».
Ο αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει επανειλημμένα την απογοήτευσή του για τους Ευρωπαίους συμμάχους που δεν κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ενώ παρουσιάζει τη σύγκρουση στην Ουκρανία ως πρόβλημα της Ευρώπης.
«Είμαστε εκεί για να προστατεύσουμε το ΝΑΤΟ, να τους προστατεύσουμε από τη Ρωσία. Αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για να μας προστατεύσουν. Είναι γελοίο», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την περασμένη εβδομάδα.
Θα φύγουν οι ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ;
Ο Τραμπ δήλωσε στο Reuters ότι σχεδίαζε να ανακοινώσει σε βραδινή ομιλία του προς το αμερικανικό κοινό την Τετάρτη το βράδυ, ότι θα εξετάσει «ενδελεχώς» το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ.
Ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Συμμαχία δεν σχολιάζει το περιεχόμενο των τηλεφωνικών συνομιλιών του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ με άλλους ηγέτες και παρέπεμψε τις FT σε δημόσια δήλωση που είχε κάνει ο ίδιος στις 19 Μαρτίου.
Σε απάντηση σε ερώτηση σχετικά με την ενόχληση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στους συμμάχους του ΝΑΤΟ για τα Στενά του Ορμούζ, ο Μαρκ Ρούτε είπε: «Είμαι βέβαιος ότι οι σύμμαχοι, όπως πάντα, θα κάνουν τα πάντα για να υποστηρίξουν τα κοινά μας συμφέροντα». Περισσότερες χώρες έχουν υπογράψει την κοινή δήλωση από την κυκλοφορία της στις 19 Μαρτίου.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε την Τετάρτη ότι θα φιλοξενήσει αυτή την εβδομάδα συνομιλίες μεταξύ των 35 υπογραφόντων για τη δημιουργία μιας συμμαχίας με σκοπό την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ «αφού σταματήσουν οι εχθροπραξίες».
Οι πιέσεις για την Ουκρανία
Οι αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις κατά του Ιράν έχουν εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τους πυραύλους αναχαίτισης PAC-3 που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αεροπορικής άμυνας Patriot και αξιοποιούνται από τις χώρες του Κόλπου για την άμυνα τους έναντι ιρανικών επιθέσεων. Οι πύραυλοι αναχαίτισης αποτελούν επίσης, ζωτικό μέρος της ικανότητας της Ουκρανίας να αμυνθεί έναντι ρωσικών πυραύλων.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Παρασκευή ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές προμήθειες προς την Ουκρανία μέσω του μηχανισμού PURL δεν έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. «Δεν έχει μεταφερθεί ακόμη τίποτα», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο αμερικανός ΥΠΕΞ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, οι ΗΠΑ να επιδιώξουν στο μέλλον να ανακατευθύνουν όπλα που προορίζονται για την Ουκρανία, προκειμένου να αναπληρώσουν τα αμερικανικά αποθέματα που έχουν εξαντληθεί στον πόλεμο κατά του Ιράν.
«Αν χρειαζόμαστε κάτι για την Αμερική και είναι αμερικανικό, θα το κρατήσουμε πρώτα για την Αμερική», είπε.
