O Χένρι Κίσινγκερ σαρκάζοντας πριν από χρόνια την αδυναμία της ΕΕ να εκφραστεί με μια φωνή σε ζήτημα του διεθνούς χώρου, είπε ότι δεν ήξερε σε ποιον να τηλεφωνήσει για να συζητήσουν. Τώρα θα μπορεί- αν φυσικά η Ευρώπη ενδιαφέρεται να συζητήσει με έναν τέως. Η Συνθήκη της Λισαβόνας δημιουργεί τη θέση του Υπάτου Εκπροσώπου της ΕΕ σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας- με πενταετή θητεία μάλιστα- και την «εξοπλίζει» με μηχανισμούς και δικαιοδοσίες οι οποίες, ασχέτως του προσώπου που θα την καταλάβει, εξασφαλίζουν ισχυρή παρουσία της Ευρώπης στην παγκόσμια αρένα. Και κατοχυρώνει αυτή την παρουσία με τη συνένωση των μέσων εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ στο στάδιο της χάραξης μιας πολιτικής, αλλά και στην υιοθέτηση νέων πολιτικών. «Θέλουμε να αποκτήσει (η ΕΕ) φωνή ισχυρή που θα γίνεται αισθητή σε εταίρους, γείτονες και μακρινούς φίλους, σε κάθε υπεύθυνο πολιτικό» είχε γράψει το 1993 ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν. Η Συνθήκη αυτό ακριβώς πετυχαίνει. Αξιοποιώντας τις πολιτικές, ανθρωπιστικές, οικονομικές και διπλωματικές δυνάμεις της ΕΕ ανοίγει δρόμους για την προώθηση των συμφερόντων αλλά και των αξιών και οραμάτων της στον παγκόσμιο χώρο, χωρίς να επηρεάζονται αρνητικά τα διεθνή συμφέροντα των κρατών-μελών της.
Η παρουσία του Υπάτου Εκπροσώπου δεν σημαίνει ότι τα κράτη-μέλη στερούνται της δυνατότητας να ασκήσουν τη δική τους εξωτερική πολιτική. Ο Υπατος θα δραστηριοποιείται μόνο όταν πρέπει «να μιλάει με μια φωνή, ως Ευρώπη, στη διεθνή σκηνή», θα συμπληρώνει χωρίς να υποκαθιστά τις διπλωματικές ενέργειες των κρατών-μελών είτε την εξωτερική πολιτική τους, εξηγούσε προ ημερών ο κ. Σολάνα, ο οποίος αποχωρεί από τη θέση τού «επί των εξωτερικών της ΕΕ». Αλλωστε ο Υπατος Εκπρόσωπος θα κινείται σε θέματα διεθνών σχέσεων και μόνο σε εκτέλεση συγκεκριμένων αποφάσεων των «27» οι οποίες ελήφθησαν ομοφώνως.
Ο Υπατος Εκπρόσωπος, ο οποίος θα είναι και αντιπρόεδρος της Επιτροπής, θα μπορεί έτσι να προωθεί τη συνοχή των κρατών-μελών στον διεθνή χώρο και να προβάλλει την εξωτερική δραστηριότητα της ΕΕ, έχοντας την ουσιαστική υποστήριξη της διπλωματικής υπηρεσίας που θα δημιουργήσει ο ίδιος με στελέχη από τα κράτη-μέλη και το υπάρχον προσωπικό στις Βρυξέλλες. Ταυτόχρονα η Συνθήκη προβλέπει την ενίσχυση του νομικού προσώπου της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις με τρίτες χώρες, είτε με γεωγραφικούς ή άλλους συνασπισμούς κρατών, φιλοδοξώντας να καταστεί «ο αναγνωρίσιμος εταίρος για τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς» έγραψε σε σχετική ανάλυση του «Διεθνούς ρόλου της ΕΕ υπό το πρίσμα της Συνθήκης» (της Λισαβόνας) ο αρθρογράφος του γερμανικού «Spiegel». Ο ίδιος τονίζει ότι η κατοχύρωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας- που η Συνθήκη διαμορφώνει ως στόχους του Υπάτου Εκπροσώπου- δεν θα θίγει τις ειδικές ρυθμίσεις σχετικά με τη λήψη αποφάσεων, παράλληλα όμως θα καλλιεργεί το έδαφος για «ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ μιας μικρότερης ομάδας κρατών-μελών».
