ΟΣΟ και αν φαίνεται περίεργο, αν όχι αδιανόητο, γεγονός είναι ότι στο κράτος μας όποιοι αλλόδοξοι ή ετερόθρησκοι θέλουν σήμερα να κτίσουν ένα ναό ή ευκτήριο οίκο πρέπει πρώτα να ζητήσουν την άδεια του κατά τόπο αρμόδιου ορθόδοξου Μητροπολίτη, ενώ προκειμένου για την επίσημη Εκκλησία την άδεια για την ανέγερση ή επισκευή ναού χορηγεί η ίδια!
Αφορμή για τις σκέψεις αυτές και εκείνες που ακολουθούν υπήρξαν φυσικά τα πρόσφατα γεγονότα με τις αληθινές ή υποτιθέμενες πολεοδομικές παραβάσεις κατά την κατασκευή ενός τζαμιού στα Κιμμέρια, ένα χωριό της Ξάνθης.
Ασφαλώς δεν πρόκειται να υποστηριχθεί ότι θα έπρεπε οι αρμόδιες υπηρεσίες της περιοχής να κάνουν «τα στραβά μάτια» και να μην επισημάνουν τις παραβιάσεις της σχετικής άδειας που τυχόν διαπιστώθηκαν. Ο χειρισμός όμως της υποθέσεως, λεπτής ούτως ή άλλως, ως εκ της φύσεώς της, δεν ήταν ασφαλώς ο πλέον ενδεδειγμένος.
Οι αντιδράσεις, από τη μία πλευρά, στο επίπεδο των τοπικών αρχών, είχαν αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη διόγκωση του ζητήματος και την καταδίκη πολλών μουσουλμάνων συμπολιτών μας σε ποινές φυλακίσεως, μεταξύ αυτών και του ιμάμη των Κιμμερίων σε οκτώ μήνες φυλάκιση. Οι συλλήψεις και οι διώξεις έδωσαν την ευκαιρία στον εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών να κάνει λόγο για παραβιάσεις των δικαιωμάτων της μειονότητας…
Αλλά και σε επίπεδο εκκλησιαστικών αρχών, από την άλλη μεριά, οι αντιδράσεις δεν κινήθηκαν σε διαφορετική κατεύθυνση. Η οργάνωση από τον επιχώριο ορθόδοξο Μητροπολίτη συγκεντρώσεως διαμαρτυρίας χριστιανικών και προσφυγικών σωματείων σε παρακείμενο χωριό δεν συμβάλλει στη δημιουργία ενός κλίματος καταλλαγής και διαλόγου στην τοπική κοινωνία και ασφαλώς δεν συνάδει με το πνεύμα ανεκτικότητας και την καταδίκη της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας που διαπνέει την Ορθόδοξη διδασκαλία.
Δεν θα ήταν άσκοπο να υπομνηστεί ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία ήδη από το 1976, κατά την Α’ Προσυνοδική Πανορθόδοξη Διάσκεψη, έχει εκδηλώσει την επιθυμία της «να συμβάλη εις την διαθρησκειακήν συνεργασίαν, δι’ αυτής δε εις την απάλειψιν του φανατισμού από πάσης πλευράς, και τοιουτοτρόπως εις την συμφιλίωσιν των λαών και επικράτησιν των ιδεωδών της ελευθερίας και της ειρήνης εις τον κόσμον, προς εξυπηρέτησιν του συγχρόνου ανθρώπου ανεξαρτήτως φυλής και θρησκεύματος».
Και πάντως, και από όλους, πρέπει να γίνει κατανοητό και αποδεκτό ότι η μειονότητα της Θράκης περιλαμβάνει στις τάξεις της, εκτός από Πομάκους και Τσιγγάνους, και πρόσωπα τουρκικής εθνικότητας· κοινός παρονομαστής αυτών των τριών ομάδων είναι η μουσουλμανική θρησκεία και η ελληνική υπηκοότητα. Μόνο με την παραδοχή αυτών των αληθειών μπορούμε να επιχειρήσουμε να κερδίσουμε εκείνους που θεωρούν τους εαυτούς τους Τούρκους, ή τουλάχιστον να μη χάσουμε και άλλους, και ασφαλώς όχι με απαγορεύσεις επαγγελματικών αδειών, ακόμη και άδειας φαρμακείου (!) ή φανατισμένες αντιδράσεις για το ύψος των μιναρέδων…
Επειδή όμως τόσος λόγος έγινε για τις πολεοδομικές παραβάσεις κατά την ανέγερση του μουσουλμανικού τεμένους στα Κιμμέρια της Ξάνθης, σκόπιμο είναι να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για την ανέγερση ή επισκευή ναών και μονών της Εκκλησίας της Ελλάδος, και μάλιστα «μετά των κτισμάτων αυτών», αλλά και των «Μητροπολιτικών μεγάρων», τη σχετική άδεια χορηγεί ο «Οργανισμός Διοικήσεως Εκκλησιαστικής Περιουσίας» (ΟΔΕΠ) διά της Τεχνικής του Υπηρεσίας, ενώ τα κατά τόπους Γραφεία Σχεδίου Πόλεως έχουν αρμοδιότητα μόνο για την εφαρμογή των όρων δομήσεως. Μετά δε την κατάργηση του ΟΔΕΠ, με τον νόμο 1811/1988, με τον οποίο προβλέφθηκε, μεταξύ άλλων, και η μεταφορά σε αντίστοιχες θέσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Εργων όσων υπηρετούσαν στην Τεχνική του Υπηρεσία, η Εκκλησία, με Κανονισμό της που ψήφισε η Σύνοδος, έκρινε ότι η αρμοδιότητα της Τεχνικής Υπηρεσίας του ΟΔΕΠ έχει περιέλθει και ασκείται από το «Γραφείον Ναοδομίας» που λειτουργεί «παρά τη Ιερά Συνόδω». Ολες δε οι αρμοδιότητες του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΔΕΠ που αφορούσαν την εκτέλεση εκκλησιαστικών έργων ασκούνται από την Οικονομική Υπηρεσία της Εκκλησίας, για τα πεπραγμένα της οποίας έγινε προ ολίγου καιρού λόγος…
Η μεταφορά των συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων του καταργηθέντος ΟΔΕΠ στο «Γραφείο Ναοδομίας», χωρίς να προβλέπεται από τον νόμο η ανάθεση των αρμοδιοτήτων αυτών σε άλλο όργανο, με μονομερή απόφαση της Εκκλησίας, είναι τουλάχιστον αμφίβολης νομιμότητας. Εφόσον δεν προβλέφθηκε από τον νομοθέτη η ανάθεση ειδικώς των αρμοδιοτήτων για άδεια ανεγέρσεως ή επισκευής ναού, μονής κλπ. σε άλλο όργανο θα πρέπει να γίνει δεκτό, όπως έκρινε και πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι η αρμοδιότητα χορηγήσεως των αδειών αυτών περιέρχεται στις υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Εργων, στις οποίες γενικώς ανήκει η αρμοδιότητα χορηγήσεως αδειών εκτελέσεως δομικών έργων. Και προς αυτή την κατεύθυνση οφείλει να συμμορφωθεί το ταχύτερο η Εκκλησία της Ελλάδος.
