Η επίσκεψη του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ στη Βόρεια Κορέα την περασμένη Δευτέρα βρήκε τη χώρα στην καλύτερη οικονομική κατάσταση από το 1994. Κατά την πανδημία του κορωνοϊού, η Βόρεια Κορέα αντιμετώπιζε διατροφική ανεπάρκεια. Η COVID-19 εργαλειοποιήθηκε από τον Κιμ Γιονγκ Ουν για να πατάξει την παραοικονομία μέσω ασφυκτικού κρατικού ελέγχου στο εμπόριο, την ίδια εποχή που η χώρα απέκτησε μια νέα γενιά πυραύλων, ικανών να πλήξουν Νότια Κορέα και Ιαπωνία. Το «ιερό δισκοπότηρο» είναι πλέον η τεχνολογία διηπειρωτικών πυραύλων και πυρηνικών υποβρυχίων που καθιστούν εφικτό ένα πλήγμα στις ΗΠΑ.
Η μοίρα της Βόρειας Κορέας άλλαξε δραματικά μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο βορειοκορεάτης ηγέτης συνέδραμε με στρατιώτες και πυρομαχικά τη Ρωσία, η οποία προσέφερε ως αντάλλαγμα πετρέλαιο και τρόφιμα αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, παρακάμπτοντας τις διεθνείς κυρώσεις. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Εθνικών Στρατηγικών Μελετών (INSS) της Ουάσιγκτον, η χορήγηση πυρομαχικών στη Ρωσία απέφερε περί τα 10 δισ. δολάρια (2023-2025), σε μια οικονομία με ΑΕΠ 27 δισ. δολαρίων. Η Βόρεια Κορέα πέτυχε επίσης τον εκσυγχρονισμό της αεράμυνάς της με ρωσική συμβολή, ενώ ρώσοι τουρίστες έδωσαν πνοή σε παράλιες τοποθεσίες που αναβαθμίστηκαν ως θέρετρα. Περισσότεροι από 15.000 βορειοκορεάτες στρατιώτες πολέμησαν στο ουκρανικό μέτωπο – περίπου το ένα τρίτο τραυματίστηκε ή σκοτώθηκε – αποφέροντας μισό δισεκατομμύριο δολάρια στη βορειοκορεατική οικονομία, η οποία αιμοδοτήθηκε επίσης από τους συμπατριώτες τους που δούλεψαν στα ρωσικά εργοστάσια.
Η Βόρεια Κορέα πέτυχε έτσι ανάπτυξη 3,7% (2024). Ηταν η ώρα να οικοδομηθούν παράλιοι τουριστικοί οικισμοί για το καλοκαίρι και ορεινοί για τον χειμώνα, καθώς και περισσότεροι οικιστικοί ουρανοξύστες στην Πιονγκγιάνγκ, που μετρά 10.000 περισσότερες οικίες (2025). Στη συνοικία Χουασόνγκ, ομώνυμη με τους βορειοκορεατικούς διηπειρωτικούς πυραύλους, δύο 40ώροφα κτίρια βάφτηκαν κόκκινα, θυμίζοντας πυραύλους. Στην περιοχή λαμβάνουν διαμερίσματα οικογένειες Βορειοκορεατών που σκοτώθηκαν στο ουκρανικό μέτωπο.
Ηλεκτρικά αυτοκίνητα και smartphones
Στην άλλοτε σκοτεινή πρωτεύουσα λάμπουν περισσότεροι φωτισμοί, αλλά και φώτα ιδιωτικών αυτοκινήτων σε μεγαλύτερους αριθμούς. Η χρήση smartphones έχει γενικευθεί, με 500.000 συσκευές να παράγονται ετησίως, ενώ πληθώρα πληρωμών πραγματοποιείται μέσω εφαρμογής με σύστημα QR κατά το κινεζικό μοντέλο. Κατά το κινεζικό υπόδειγμα, προτιμώνται ηλεκτρικά αυτοκίνητα που δεν μολύνουν το περιβάλλον. Ωστόσο, η Βόρεια Κορέα παραμένει η χώρα με ένα από τα χειρότερα ρεκόρ παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε αυτό το συγκείμενο, η επίσκεψη Σι επανεπιβεβαίωσε τον προνομιακό χαρακτήρα της Κίνας ως κύριου εμπορικού εταίρου της χώρας, αποκαθιστώντας τις ισορροπίες, ενώ ο Κιμ αξιοποίησε τη φιλία με τη Ρωσία για να αποσπάσει οικονομικές παραχωρήσεις. Ο Γκάο Τζιαν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Σπουδών της Σανγκάης, εξηγεί στο «Βήμα» ότι «λόγω των μακροπρόθεσμων διεθνών κυρώσεων, το εξωτερικό εμπόριο της Βόρειας Κορέας παρουσιάζει υψηλό βαθμό εξάρτησης από την Κίνα.
Ο όγκος του εμπορίου ανάμεσα στις δύο χώρες έφτασε τα 2,735 δισ. δολάρια το 2025 και συνέχισε να διατηρεί ετήσια ανάπτυξη ύψους 14,3% κατά το πρώτο τέταρτο του 2026. Η Κίνα είναι προ πολλού ο κύριος πάροχος ενέργειας και διατροφικής βοήθειας στη Βόρεια Κορέα. Η επιτυχής εμπειρία της Κίνας στις μεταρρυθμίσεις, με ταυτόχρονο άνοιγμα στο εξωτερικό, χρησιμεύει πλέον ως σημαντική πηγή έμπνευσης για την Πιονγκγιάνγκ. Η συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες ενεργοποιείται ξανά. Η διατήρηση κανονικών οικονομικών και εμπορικών ανταλλαγών με την Κίνα παίζει κρίσιμο ρόλο στη σταθεροποίηση της βορειοκορεατικής οικονομίας και στην απάλυνση των ελλείψεων ενέργειας και τροφίμων».
Ο πρόεδρος Σι ζήτησε να επεκταθεί η συνεργασία στην οικονομία, το εμπόριο, τη γεωργία, τις κατασκευές, την τεχνολογία, την επιστήμη, την υγειονομική περίθαλψη και να ενισχυθούν οι στρατιωτικές, διπλωματικές και αστυνομικές ανταλλαγές, ενώ το πλήρες άνοιγμα των συνόρων και η λειτουργία περισσότερων πτήσεων και δρομολογίων τρένων θα διευκολύνει τα ταξίδια των πολιτών. Η ανανεωμένη φιλία αισθητοποιείται επίσης με τη γέφυρα που διασχίζει τον ποταμό Γιαλού στα δυτικά. Ο Κιμ τόνισε τον χαρακτήρα της Κίνας ως ειρηνοποιού και υπογράμμισε ότι θα στηρίξει την αρχή της μίας Κίνας και τη μη αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν.
«Ενα ντε φάκτο πυρηνικό κράτος»
Η επίσκεψη του προέδρου της Κίνας έλαβε χώρα λίγο μετά τη συνάντησή του με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η οποία περιλάμβανε ζητήματα της Βόρειας Κορέας. Αναπτύχθηκαν υποθέσεις για συζήτηση μηνυμάτων από τον αμερικανό πρόεδρο, που εξέφρασε τη βούληση για νέα συνάντηση με τον βορειοκορεάτη ηγέτη.
Ωστόσο, η Κίνα έχει πλέον διαφοροποιηθεί από την αμερικανική καταδίκη των πυρηνικών δυνατοτήτων της Βόρειας Κορέας, με την αναφορά στην αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου να λάμπει διά της απουσίας της στα κοινά ανακοινωθέντα. Ο Κιμ είχε μάλιστα δοκιμάσει τα όριά του με το να επιθεωρήσει λίγο πριν από την επίσκεψη εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων και εργοστάσιο παραγωγής υλικού για πυρηνικά όπλα. Ο Ρεν Σιάο, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Σπουδών του Πεκίνου, εξηγεί στο «Βήμα» ότι «η Κίνα συνεχίζει να στηρίζει την αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου. Διατηρείται, όμως, η πραγματικότητα ότι η Βόρεια Κορέα αποτελεί ένα ντε φάκτο πυρηνικό κράτος».
Η αντιμετώπιση του ιαπωνικού μιλιταρισμού δείχνει να είναι σημαντικότερη προτεραιότητα για τον Σι, που επέλεξε τη Βόρεια Κορέα ως πρώτο επίσημο ταξίδι στο εξωτερικό το 2026. Ενώ το 2016-2017 η Κίνα ψήφισε μαζί με τις ΗΠΑ κυρώσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με σκοπό τη μη επέκταση του βορειοκορεατικού πυρηνικού προγράμματος, σήμερα αναζητεί εξισορρόπηση για Ιαπωνία και Νότια Κορέα. Ταυτόχρονα, οι στρατιωτικές συμφωνίες Βόρειας Κορέας – Ρωσίας αποτελούν σιωπηρή ρωσική αποδοχή ενός προγράμματος που φτάνει πλέον περί τις 50 πυρηνικές κεφαλές.
Σε αντίθεση με την προ μηνός διακήρυξη του Λευκού Οίκου περί της αποπυρηνικοποίησης της Κορέας ως κοινού στόχου ΗΠΑ – Κίνας, η τελευταία αποδέχεται υπόρρητα τη ντε φάκτο πυρηνικοποίηση ως αρχιτεκτονική ασφαλείας.
