Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η προεδρία Τραμπ, αυτή η «λαίλαπα» σε όλα τα επίπεδα, έδειξε από την αρχή τις προθέσεις της σε ό,τι αφορά την επιστήμη, «γυρίζοντας τις πλάτες της στο μέλλον» και στην πρόοδο.
Απολύσεις επιστημόνων από θέσεις ευθύνης με συνοπτικές διαδικασίες, απειλές σε ακαδημαϊκά ιδρύματα, κινήσεις για κατάργηση ινστιτούτων (με πρώτα αυτά που ασχολούνται με την «ανύπαρκτη», κατά τους κυβερνώντες, κλιματική κρίση), σύσταση για κατάργηση υποχρεωτικών παιδικών εμβολιασμών, έχει μέχρι τώρα το αντι-επιστημονικό «μενού» στο οποίο συνεχώς προστίθενται νέα οπισθοδρομικά «πιάτα».
Μετά το πρώτο σοκ το οποίο πέρασαν οι επιστήμονες – δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί Ελληνες και όχι μόνο ερευνητές που εργάζονται στις ΗΠΑ και με τους οποίους έχω μιλήσει όλο το τελευταίο διάστημα δηλώνουν «παγωμένοι», ακόμη και απελπισμένοι, με ορισμένους να σκέφτονται ακόμη και τη μετανάστευση στην Κίνα που δίνει κίνητρα και ευκαιρίες – κάτι φαίνεται να κινείται. Η λαβωμένη επιστήμη αντεπιτίθεται.
Και η αντεπίθεσή της παίρνει «σάρκα και οστά». Τελευταίο παράδειγμα αυτό της απόσυρσης ή διερεύνησης τριών μελετών οι οποίες είχαν αποτελέσει την «παντιέρα» του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ και γνωστού αντιεμβολιαστή Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ προκειμένου να δικαιολογήσει τις… αδικαιολόγητες αλλαγές στους εμβολιασμούς που περιελάμβαναν κατάργηση της σύστασης για το εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (ΜΜR), για το εμβόλιο της ανεμευλογιάς αλλά και για το εμβόλιο της ηπατίτιδας Β που χορηγείται στα νεογνά.
Και οι τρεις μελέτες είχαν κοινή φιλοσοφία: να δείξουν ότι τα εμβολιασμένα παιδιά αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων υγείας σε σύγκριση με τα ανεμβολίαστα. Η μία εξ αυτών, που δημοσιεύθηκε το 2021 στο «Toxicology Reports», παρουσίαζε σύνδεση μεταξύ των παιδικών εμβολίων και του συνδρόμου αιφνιδίου βρεφικού θανάτου. Μια άλλη, που δημοσιεύθηκε το 2020 στο «Sage Open Medicine», βασιζόταν στον ισχυρισμό ότι τα εμβολιασμένα παιδιά εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων υγείας όπως οι αναπτυξιακές διαταραχές και το άσθμα σε σχέση με τα ανεμβολίαστα. Η τρίτη, που είχε δημοσιευθεί το 2010 στο «Journal of Toxicology and Environmental Health, Part A», είχε δείξει πως αγόρια που είχαν εμβολιαστεί για την ηπατίτιδα Β μέσα στον πρώτο μήνα ζωής τους είχαν υψηλότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με αυτισμό.
Και οι τρεις έλαβαν πολύ σκληρή κριτική από ανεξάρτητους επιστήμονες για χρήση κακής μεθοδολογίας και αναλύσεων «κομμένων και ραμμένων» ώστε να εξυπηρετούν το (λανθασμένο) ζητούμενο των δημιουργών τους. Και όμως, παρότι οι αντιδράσεις έχουν εκφραστεί εδώ και πολλά χρόνια σε ορισμένες περιπτώσεις, φθάσαμε στο τώρα, για να μπουν οι μελέτες αυτές κάτω από (αυστηρό) μικροσκόπιο (παρότι οι συγγραφείς τους συνεχίζουν να υπεραμύνονται των ευρημάτων τους). Κάλλιο αργά παρά ποτέ;
Ως έναν βαθμό όχι, αφού το κακό έχει ήδη γίνει και είναι μετρήσιμο – στις ΗΠΑ καταγράφεται αύξηση των κρουσμάτων παιδικών ασθενειών όπως ο κοκκύτης και η ιλαρά που μπορούν να αποφευχθούν με ένα απλό εμβόλιο και οι οποίες μπορούν να αποβούν επικίνδυνες χωρίς το σωτήριο τσίμπημα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι τρεις μελέτες αποτέλεσαν «βούτυρο στο ψωμί» του αντιεμβολιαστικού κινήματος και κατάφεραν να διεισδύσουν στη συνείδηση του πληθυσμού.
Από την άλλη ναι, εδώ που φθάσαμε, κάλλιο αργά παρά ποτέ. Και οι επαναστατημένοι επιστήμονες των ΗΠΑ – που τον τελευταίο καιρό πηγαίνουν την κυβέρνηση στα δικαστήρια για τις αντιεμβολιαστικές αποφάσεις της, που συντάσσουν ανοιχτές επιστολές κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της αμερικανικής έρευνας –, αυτοί που προσπαθούν να σώσουν οτιδήποτε αν σώζεται από τον «τυφώνα» Τραμπ, ουσιαστικά φροντίζουν να μη γυρίσουμε όλοι τις πλάτες μας στο μέλλον και στην πρόοδο…
