Υπάρχουν τόποι που δεν είναι απλώς «κουκκίδες» στον χάρτη, παρά ζωντανές παρουσίες που συνομιλούν με τη μνήμη, τη λογική και την καθημερινότητά μας. Ενας τέτοιος τόπος, μαγικός, είναι η λίμνη της Ξυνιάδας, το «φάντασμα» που συναντούμε στον δρόμο μας, ερχόμενοι από τη Λαμία προς το σχολείο μας.
Υπάρχουν μέρες, που μας τυλίγει ξαφνικά σαν θυμωμένο, σαν αγριεμένο θηρίο που έχασε τους τσικνιάδες, τις νερόκοτες, τα γριβάδια και τα χέλια του, τους ψαράδες που αναστάτωναν τα νερά του. Η ομίχλη, τότε απλώνεται βαριά, σκεπάζει τα χωράφια, σβήνει κάθε περίγραμμα, θολώνει τη βεβαιότητα της πορείας μας. Το τοπίο μοιάζει να διεκδικεί κάτι από το χαμένο του παρελθόν, από τις θύμησες και τα νερά που κάποτε καθρέφτιζαν τον ουρανό, και το θρόισμα των καλαμιών απλώνονταν τριγύρω. Και τότε, και το δικό μας πέρασμα γίνεται πιο προσεκτικό, πιο στοχαστικό· σχεδόν τελετουργικό, με ανάσα κομμένη.
Τις ημέρες που ο ήλιος μεσουρανεί, το «φάντασμα» διαλύεται. Το φως απλώνεται γενναιόδωρα, τα πουλιά πετούν ελεύθερα πάνω από τον κάμπο, και η διαδρομή μας γίνεται εύκολη, καθαρή, αισιόδοξη. Σαν να έρχεται να μας θυμίσει ότι ακόμη και η πιο πυκνή ομίχλη, δεν είναι παρά στιγμές – και ότι το φως, αργά ή γρήγορα, θα βρει έναν τρόπο να επιστρέψει, να φωτίσει, να δείξει τον δρόμο.
Η λίμνη της Ξυνιάδας, στην εποχή μας, απούσα, βρίσκει ωστόσο τρόπους να μας δηλώνει την παρουσία της. Είναι μια υπενθύμιση της διασύνδεσής μας με το φυσικό περιβάλλον· της ευθύνης μας απέναντι στη μνήμη του τόπου· της ανάγκης να βλέπουμε όσα δεν φαίνονται και να ακούμε όσα δεν ακούγονται.
Στην εκπαίδευση, όπως και στη φύση, υπάρχουν περίοδοι ομίχλης και περίοδοι φωτός. Υπάρχουν στιγμές αβεβαιότητας, αλλά και στιγμές αποκάλυψης.
Ως σχολική κοινότητα, μαθαίνουμε καθημερινά να διασχίζουμε και τα δύο. Να μη φοβόμαστε την ομίχλη και τις σκιές που δημιουργεί, αλλά να την αντιμετωπίζουμε με σύνεση και υπομονή. Να αναγνωρίζουμε το φως όταν έρχεται και να το αξιοποιούμε κατάλληλα. Να καλλιεργούμε στους μαθητές μας την αντοχή, τη μνήμη και κυρίως την ελπίδα.
Το «Φάντασμα της λίμνης» δεν είναι απλώς ένα καιρικό φαινόμενο. Είναι μια αλληγορία για τον δρόμο των μαθητών προς τη γνώση και την ολοκλήρωση. Και όπως κάθε δρόμος που οφείλουμε να διανύσουμε, απαιτεί προσοχή, επιμονή και πίστη, σκεπτόμενοι πως… πίσω από την ομίχλη υπάρχει πάντα ένας ορίζοντας που περιμένει να φανερωθεί.
Η κυρία Αριστέα Κιαμούρη είναι διευθύντρια του Γενικού Λυκείου Δομοκού.
