Στη σύγχρονη εποχή, η ανάπτυξη της τεχνολογίας έχει επηρεάσει βαθιά κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής, και ιδιαίτερα την εκπαίδευση. Οι νέες τεχνολογίες δεν αποτελούν πλέον απλώς ένα βοηθητικό εργαλείο στη μαθησιακή διαδικασία, αλλά έναν απαραίτητο πυλώνα που μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο εμείς οι μαθητές μαθαίνουμε και οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν. Πρώτα απ’ όλα, με τη χρήση ψηφιακών μέσων, όπως οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οι διαδραστικοί πίνακες και οι διαδικτυακές πλατφόρμες, συμμετέχουμε πιο ενεργά στο μάθημα και διατηρούμε το ενδιαφέρον μας.
Ιδιαίτερα οι διαδραστικοί πίνακες βλέπουμε ότι έχουν αναδειχθεί στην πράξη ως ένα ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο, καθώς μεταφέρουν με τρόπο ζωντανό, άμεσο και πιο οικείο σε εμάς το περιεχόμενο του μαθήματος που οι εκπαιδευτικοί έχουν επιλέξει να παρουσιάσουν. Είναι σπουδαίο να μπορούμε να ξεφύγουμε από τη μονοτονία της παραδοσιακής διδασκαλίας και της παθητικής απομνημόνευσης. Επίσης, μέσα από κατά καιρούς συζητήσεις με τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές μου, φαίνεται η ευχάριστη έκπληξή μας όταν γινόμαστε θεατές ψηφιακών περιηγήσεων σε μουσεία, ιστορικά μνημεία ή φυσικά τοπία, χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψουμε. Εχουμε μάλιστα σκεφτεί να προτείνουμε την ψηφιακή μας επίσκεψη στο Λούβρο, στον Αμαζόνιο ή ακόμα και την προσομοίωση φυσικών φαινομένων, όπως οι σεισμοί ή οι ηφαιστειακές εκρήξεις, ώστε να κατανοήσουμε επικίνδυνα φαινόμενα με ασφάλεια. Επιπλέον, στο αμφιθέατρο του σχολείου μας είχαμε την ευκαιρία μέσω διαδικτυακών εφαρμογών να παρακολουθήσουμε ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις, αλλά και να πάρουμε συνεντεύξεις από σημαντικές φυσιογνωμίες του χώρου του αθλητισμού και της μουσικής. Δεν πρέπει να παραλείψουμε εδώ να αναφέρουμε την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, αποδεικνύοντας ότι η μάθηση δεν περιορίζεται πλέον στους τέσσερις τοίχους μιας σχολικής αίθουσας.
Οι προκλήσεις και οι ανησυχίες
Παρ’όλα αυτά, πρέπει να υπογραμμίσω ότι η χρήση των νέων τεχνολογιών δεν στερείται προκλήσεων. Η υπερβολική ενασχόληση με τις οθόνες μπορεί να προκαλέσει εθιστικές συμπεριφορές και να επηρεάσει αρνητικά την κοινωνικοποίησή μας, ενώ δεν έχουν όλοι ίση πρόσβαση στον απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισμό. Επιπλέον, απαιτείται σωστή καθοδήγηση, ώστε οι μαθητές να χρησιμοποιούν την τεχνολογία με υπευθυνότητα και κριτική σκέψη. Και εδώ έρχεται και το κρίσιμο ερώτημα για τον τρόπο χρήσης μίας ιδιαίτερης εφαρμογής της νέας τεχνολογίας, αυτή της τεχνητής νοημοσύνης.
Είναι συνετό να εισχωρεί στην εκπαίδευση ολοένα και περισσότερο; Θα κάνει περισσότερο καλό ή θα έχει αρνητικές συνέπειες με το πέρας του χρόνου; Καίριες ερωτήσεις για ένα φλέγον ζήτημα που χρήζει ιδιαίτερης και ξεχωριστής ανάλυσης, πιθανότητα σε ένα μελλοντικό άρθρο μας.
Το μόνο που μπορώ να υποστηρίξω με βεβαιότητα είναι ότι η άκριτη και υπερβολική χρήση της θα μας κάνει να παραμελήσουμε, να αδρανοποιήσουμε και εν τέλει να θέσουμε σε αχρηστία τις δικές μας δεξιότητες, την έμπνευσή μας.