Το 2016, μέσα στην επιβλητική αίθουσα της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, πραγματοποιήθηκε μια τελετή που έμοιαζε βγαλμένη από τον κόσμο των μεγάλων ακαδημαϊκών διακρίσεων. Παρόντες ήταν άνθρωποι των τεχνών και της διανόησης, νομπελίστες, πρώην υπουργοί, βουλευτές, δημοσιογράφοι, επιστήμονες και γνωστοί πανεπιστημιακοί. Στο επίκεντρο της βραδιάς βρέθηκε ένας σχετικά άγνωστος καθηγητής λογοτεχνίας, το όνομα αυτού Florent Montaclair.
Ο τότε 46χρονος ακαδημαϊκός τιμήθηκε με το λεγόμενο «Χρυσό Μετάλλιο Φιλολογίας», μια διάκριση που παρουσιάστηκε ως ένα από τα σημαντικότερα διεθνή βραβεία στον χώρο της γλωσσολογίας και της φιλολογίας - σχεδόν ισάξιο με Νόμπελ. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, μάλιστα, στο παρελθόν το ίδιο βραβείο είχε απονεμηθεί ακόμη και σε προσωπικότητες όπως ο Umberto Eco.
Μόνο που, σύμφωνα με τη γαλλική Δικαιοσύνη, το βραβείο αυτό πιθανότατα δεν υπήρξε ποτέ.
Η υπόθεση, που σήμερα ερευνάται ως πιθανή απάτη μεγάλης κλίμακας, μοιάζει κινηματογραφική. Παρότι η τελετή πραγματοποιήθηκε κανονικά, οι ανακριτικές αρχές υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε καμία «Διεθνής Εταιρεία Φιλολογίας» πίσω από τη βράβευση. Το αμερικανικό πανεπιστήμιο με το οποίο υποτίθεται ότι συνδεόταν η διάκριση αποδείχθηκε πως υπήρχε μόνο διαδικτυακά, ενώ η δηλωμένη διεύθυνσή του οδηγούσε τελικά σε… κοσμηματοπωλείο στην πόλη Λιούις της Αγγλίας.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η λεπτομέρεια γύρω από το ίδιο το μετάλλιο. Σύμφωνα με την έρευνα, ο Montaclair φέρεται να το είχε αγοράσει ο ίδιος από ασημουργείο στο Παρίσι, πληρώνοντας περίπου 250 ευρώ, και στη συνέχεια να το χρησιμοποίησε για να τιμήσει… τον εαυτό του.
Σήμερα ο καθηγητής βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες για πλαστογραφία, χρήση πλαστών εγγράφων και απάτη, τις οποίες αρνείται πλήρως.
Ο εισαγγελέας Paul-Édouard Lallois χαρακτήρισε την υπόθεση «ένα δίκτυο ψεμάτων», σημειώνοντας πως «όλοι οι δρόμοι οδηγούν στον κύριο Montaclair». Όπως είπε, πρόκειται για «μια γιγαντιαία απάτη» που θα μπορούσε εύκολα να γίνει σενάριο ταινίας.
Οι Αρχές εξετάζουν πλέον αν ο καθηγητής χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο μετάλλιο αλλά και μια φερόμενη διδακτορική διάκριση από το ίδιο «πανεπιστήμιο», προκειμένου να εξασφαλίσει επαγγελματική ανέλιξη και αύξηση μισθού στο πανεπιστήμιο όπου εργαζόταν.
Μέχρι το 2015, ο Montaclair θεωρούνταν ένας μάλλον συνηθισμένος πανεπιστημιακός που στον ελεύθερο χρόνο του έγραφε μυθιστορήματα φαντασίας — κυρίως ιστορίες με βρικόλακες. Μετά όμως από τη βράβευσή του, φαίνεται πως επιχείρησε να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα και κύρος στον θεσμό που, σύμφωνα με τις Αρχές, είχε ο ίδιος δημιουργήσει.
Έτσι, συνέχισε να απονέμει το «βραβείο» και τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να ανακοινώσει ως βραβευόμενο τον διάσημο γλωσσολόγο Noam Chomsky, ο οποίος ταξίδεψε στο Παρίσι για να παραλάβει τη διάκριση μπροστά σε περίπου 200 καλεσμένους.
Η υπόθεση άρχισε να ξετυλίγεται το 2018, όταν Ρουμάνοι δημοσιογράφοι ερεύνησαν έναν ακόμη «βραβευμένο» και διαπίστωσαν ότι τα ιδρύματα που σχετίζονταν με το βραβείο υπήρχαν μόνο ως ιστοσελίδες διαχειριζόμενες από τη Γαλλία.
Κατά τη διάρκεια έρευνας στο σπίτι του Montaclair, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι είχε παραγγείλει το μετάλλιο και ότι είχε δημιουργήσει ή διαχειριστεί ορισμένες από τις σχετικές ιστοσελίδες. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να υποστηρίζει πως δεν παραβίασε τον νόμο.
Το βασικό του επιχείρημα είναι...παραδόξως αρκετά λογικό: σύμφωνα με τον ίδιο, το μετάλλιο δεν μπορεί να θεωρηθεί πλαστό, επειδή δεν υπάρχει κάποιο «αυθεντικό» αντίγραφό του!
Αν τελικά κριθεί ένοχος, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και πέντε ετών. Γιατί, όμως, ένας άνθρωπος με σταθερή ακαδημαϊκή καριέρα να ρισκάρει τα πάντα για ένα βραβείο που πιθανότατα επινόησε ο ίδιος; Για τους ερευνητές, η απάντηση είναι αρκετά απλή, θεωρώντας ότι ο Florent Montaclair έψαχνε απλώς για αναγνώριση, κύρος και δημόσιο θαυμασμό.
