Δέκα χρόνια χωρίς τον Prince: Ο πρίγκιπας της ποπ μέσα από άγνωστες ιστορίες του

Το βράδυ του θανάτου του, χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους της Μινεάπολης. Έξω από το First Avenue -το κλαμπ όπου γυρίστηκε το Purple Rain- στήθηκε αυθόρμητα ένα αποχαιρετιστήριο πάρτι για τον «Πρίγκιπα» της πόλης. «Ήταν ο ήρωάς μας», είπε μια κάτοικος. «Έβαλε τη Μινεάπολη στον χάρτη». Μέσα στο ίδιο κλαμπ, 1.500 άνθρωποι χόρευαν όλη τη νύχτα, κρατώντας τον θρύλο του ζωντανό. Σαν να ήξεραν ότι η ιστορία δεν τελειώνει με έναν θάνατο όταν μιλάμε για τον Prince.

Αλλά ίσως το πιο ακριβές σημείο εκκίνησης δεν είναι εκείνο το βράδυ. Είναι το τι άφησε πίσω του. Ένα αρχείο από ιστορίες, μαρτυρίες, παράδοξα περιστατικά και μικρές σκηνές που, όταν τις ενώσεις, σχηματίζουν κάτι πολύ πιο αποκαλυπτικό από μια γραμμική βιογραφία. Ο Prince δεν εξηγείται εύκολα μέσα από χρονολογίες και δισκογραφίες. Γίνεται πιο κατανοητός μέσα από επεισόδια.

Οι ιστορίες που τον περιβάλλουν μοιάζουν συχνά υπερβολικές. Και όμως, τις περισσότερες φορές, είναι αληθινές. Μια larger-than-life προσωπικότητα, όπως η δική του, δεν θα μπορούσε να αφήσει πίσω της «μικρές» αφηγήσεις.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από μία από τις πιο επίμονες.

Ο Prince δεν κοιμόταν σχεδόν ποτέ

Δούλευε μέρες χωρίς ύπνο. «Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μπορεί να μείνει ξύπνιος όσο εγώ», είχε πει το 1985. «Η μουσική είναι αυτό που με κρατά ξύπνιο». Δεν ήταν μεταφορά. Ήταν η δική του βιολογική πραγματικότητα ή, τουλάχιστον, αυτό που πλησίαζε περισσότερο σε αυτήν. Για τον Prince, η δημιουργία δεν ήταν επιλογή αλλά κατάσταση ύπαρξης, μια συνεχής υπερδιέγερση που δεν άφηνε χώρο για ανάπαυση.

Αυτή η αδιάκοπη ένταση είχε και το τίμημά της. Ο Prince έσπρωχνε τον εαυτό του στα όρια, σωματικά και ψυχικά. Από τα εξαντλητικά lives μέχρι τις πολύωρες πρόβες και τις προσωπικές απώλειες, η ζωή του ήταν μια διαρκής υπέρβαση. Κάποιοι από τους πιο κοντινούς του ανθρώπους αναρωτιούνται αν αυτή η αμείλικτη πορεία τον έφθειρε. Ίσως. Αλλά ταυτόχρονα, αυτή ακριβώς η υπέρβαση ήταν που τον κατέστησε μοναδικό.

Ήταν Μάρτυρας του Ιεχωβά και… μπορεί αυτό να έπαιξε ρόλο στο θάνατό του

Κάπου εκεί, ανάμεσα σε ατελείωτες ηχογραφήσεις και τις νυχτερινές εμμονές, εμφανίζεται μια άλλη, λιγότερο προβεβλημένη εκδοχή του: ο Prince που χτυπά πόρτες ως Μάρτυρας του Ιεχωβά. Μετά το 2001, υπό την επιρροή του Larry Graham, εντάχθηκε ενεργά στη συγκεκριμένη θρησκευτική κοινότητα, παρακολουθούσε συναθροίσεις και, κατά καιρούς, συμμετείχε στην κατ’ οίκον διάδοση του δόγματος. «Δεν το βλέπω ως μεταστροφή», έλεγε. «Περισσότερο σαν μια συνειδητοποίηση. Σαν τον Morpheus και τον Neo στο Matrix». Η εικόνα ενός καλλιτέχνη που είχε ταυτιστεί όσο λίγοι με τον ερωτισμό και την υπερβολή της σκηνής να στέκεται ανώνυμα μπροστά σε μια πόρτα προαστιακού σπιτιού μοιάζει σχεδόν παράδοξη. Κι όμως, για τον ίδιο, ήταν απολύτως συνεπής με την ανάγκη του να αναδιατυπώνει διαρκώς την ταυτότητά του.

Η σχέση αυτή με την πίστη φαίνεται πως επηρέασε και κρίσιμες αποφάσεις για την υγεία του. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 κυκλοφορούσαν επίμονα αναφορές ότι αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα στα ισχία, σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των απαιτητικών εμφανίσεων με ψηλοτάκουνα και της σωματικής καταπόνησης επί σκηνής. Δημοσιογραφικές πηγές της εποχής υποστήριζαν ότι είχε εξετάσει το ενδεχόμενο διπλής επέμβασης, αλλά φερόταν να διστάζει, εν μέρει λόγω των θρησκευτικών περιορισμών των Μαρτύρων του Ιεχωβά σε σχέση με τις μεταγγίσεις αίματος. Δεν υπήρξε ποτέ επίσημη επιβεβαίωση ότι αρνήθηκε οριστικά χειρουργείο για αυτόν τον λόγο, ούτε τεκμηριωμένη απόδειξη ότι η πίστη του οδήγησε άμεσα στη χρήση ισχυρών παυσίπονων. Ωστόσο, είναι καταγεγραμμένο ότι προς το τέλος της ζωής του λάμβανε οπιοειδή για την αντιμετώπιση χρόνιου πόνου.

Δε γιόρταζε ποτέ τα γενέθλιά του και δεν πίστευε στο χρόνο 

Η σχέση του με τον χρόνο ήταν εξίσου ανορθόδοξη. «Δεν γιορτάζω γενέθλια», είχε πει. «Με εμποδίζει από το να μετράω τις μέρες, και έτσι σταματώ να μετράω τον χρόνο». Πράγματι, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά δε γιορτάζουν γενέθλια. Ωστόσο, οι δηλώσεις του για τα γενέθλια και τον χρόνο δεν εμφανίζονται μόνο ως θρησκευτική συμμόρφωση αλλά έχουν και μια καθαρά προσωπική, σχεδόν μεταφυσική διάσταση που προϋπήρχε ή τουλάχιστον συνυφάνθηκε δημιουργικά με την πίστη του. 

«Ο χρόνος είναι κατασκευή του νου. Δεν είναι πραγματικός», θα δήλωνε. Όσοι τον γνώρισαν μιλούν για έναν άνθρωπο που πράγματι λειτουργούσε εκτός χρονολογικής λογικής, σαν να υπήρχε σε μια διαρκή παροντικότητα. Στο Paisley Park, το τεράστιο συγκρότημα που έχτισε, υπήρχε σχεδόν μόνο ένα ρολόι και αυτό έμοιαζε περισσότερο διακοσμητικό παρά λειτουργικό.

Περνούσε «ασκητικές» περιόδους, χωρίς σεξ, φαγητό, νερό και μουσική

Ήταν, την ίδια στιγμή, ένας ασκητής. Vegan, συχνά νηστικός για μέρες, σχεδόν αποστασιοποιημένος από το σεξ - ίσως το πιο παράδοξο στοιχείο, αν σκεφτεί κανείς ότι επρόκειτο για έναν από τους πιο ερωτικούς performers της ποπ ιστορίας Ο Prince ακολούθησε για χρόνια αυστηρά φυτική διατροφή -σε ορισμένες φάσεις μάλιστα ωμοφαγική- αποφεύγοντας ζάχαρη, αλκοόλ και οτιδήποτε θεωρούσε «τοξικό». «Έχω περάσει μεγάλα διαστήματα χωρίς φαγητό, ακόμη και χωρίς νερό», έλεγε. «Οι άνθρωποι πρέπει να μου θυμίζουν να πιω». Για εκείνον, η επιθυμία ήταν κάτι που μπορούσε να μετασχηματιστεί, με τρόπο που θυμίζει τις διδαχές του Βουδισμού: «Η πείνα γίνεται κάτι άλλο», έλεγε.

Η ίδια αρχή φαίνεται πως ίσχυσε και για τη μουσική. Μετά από δεκαετίες αδιάκοπης παραγωγής, έφτασε σε μια φάση όπου εσκεμμένα ηχογραφούσε λιγότερο, σαν να δοκίμαζε τα όρια της ίδιας του της ανάγκης να δημιουργεί. «Έγραφα κάθε μέρα», είχε πει. «Τώρα γράφω περισσότερο απ’ όσο ηχογραφώ».

Στις σχέσεις του δεν ήταν ο ιδανικός σύντροφος

Οι ερωτικές του σχέσεις κινούνταν στο ίδιο ακριβώς πεδίο όπου κινούνταν και η μουσική του: ανάμεσα στην απόλυτη ένταση και τον απόλυτο έλεγχο.Με τη Vanity (Denise Matthews), που ηγήθηκε των Vanity 6, η σύνδεση ήταν εκρηκτική αλλά και άνιση. Εκείνη αργότερα μίλησε για έναν κόσμο που δεν της ανήκε πραγματικά, έναν κόσμο που είχε διαμορφωθεί από εκείνον, σαν να ζούσε μέσα σε μια αισθητική και μια ταυτότητα που της είχε ήδη αποδοθεί πριν καν μιλήσει η ίδια. Το ίδιο μοτίβο, με διαφορετικές αποχρώσεις, επανέρχεται και με την Apollonia Kotero, το πρόσωπο-σύμβολο του Purple Rain: έλξη, χημεία, κινηματογραφική λάμψη — αλλά πάντα μέσα σε ένα σύστημα όπου ο Prince έμοιαζε να κρατά τα νήματα.

Αυτό που προκύπτει από όσους βρέθηκαν κοντά του ήταν η εικόνα ενός σκληρού ανθρώπου, που δυσκολευόταν να αφήσει τον άλλον να υπάρξει έξω από τη δική του βαρύτητα. Η Mayte Garcia, γνώρισε τον Prince όταν ήταν 16 ετών κι εκείνος 31, αν και οι δύο υποστήριζαν ότι δεν είχαν σεξουαλικές επαφές πριν τα 18 της. Η σχέση τους έχει περιγραφεί από την ίδια μέσα από ένα πρίσμα έντονης αφοσίωσης αλλά και συναισθηματικής εξάρτησης, όπου η ζωή της κινούνταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τον ίδιο και το περιβάλλον του Paisley Park. Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά την ιστορία του έρωτά τους εδώ. 

Δέκα χρόνια μετά το θάνατό του, σε μια εποχή που η μουσική βιομηχανία κυνηγά προσωπικότητες πριν από ήχους, ο Prince μοιάζει αναχρονιστικός. Όσο ζούσε δούλευε σαν να μην υπήρχε εξωτερικός κόσμος γύρω του. Έγραφε, ηχογραφούσε, έπαιζε όλα τα όργανα, έλεγχε κάθε λεπτομέρεια, μέχρι το σημείο που η μουσική έμοιαζε περισσότερο με κλειστό σύστημα παρά με προϊόν.

Ο Prince δεν ήταν ποτέ ένα πράγμα. Ήταν μια διαρκής αντίφαση, ένα σύνολο από εντάσεις που δεν επιλύονταν ποτέ πλήρως. Ήταν ο καλλιτέχνης που απελευθερώθηκε από τη Warner Bros. για να ελέγξει ο ίδιος το έργο του, αλλά και ο άνθρωπος που ένιωθε ότι ανταγωνίζεται τον ίδιο του τον εαυτό. Ήταν ο performer που σαγήνευε εκατομμύρια, αλλά ένιωθε πιο άνετα μέσα στη μουσική παρά μέσα στους ανθρώπους. Κάπου στο Paisley Park, μέσα στη νύχτα, λένε ότι ακούγονται συχνά φτερουγίσματα περιστεριών. Όχι μεταφορικά - πραγματικά περιστέρια, κρυμμένα στις δοκούς. Μια αιώνια αναφορά στο hit του When Doves Cry, αλλά και μια υπενθύμιση ότι ακόμη και μέσα στο πιο ελεγχόμενο περιβάλλον, κάτι άγριο και ανεξέλεγκτο επιμένει.