Με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας, αξίζει να επιστρέψουμε σε μερικές από τις πιο εμβληματικές μητρικές φιγούρες που πέρασαν από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Μητέρες και μητριές που δεν έμειναν ποτέ στο background, αλλά έγιναν ο πυρήνας των ιστοριών, οι χαρακτήρες που κράτησαν οικογένειες, σειρές και ταινίες όρθιες μέσα στο χάος. Οι περισσότερες δεν είναι τέλειες, για την ακρίβεια, μερικές είναι αρχετυπικές «μητέρες της συμφοράς». Παρ' όλα αυτά, είναι όλες τους αξέχαστες, έχοντας αφήσει το αποτύπωμά τους στην ποπ κουλτούρα.
Από τηλεοπτικές σειρές και καρτούν μέχρι τον μεγάλο κινηματογράφο, οι μητρικές φιγούρες υπήρξαν κάτι πολύ περισσότερο από «δευτερεύοντες χαρακτήρες». Έγιναν η «κόλλα» των οικογενειακών ιστοριών, ο καθρέφτης κοινωνικών αλλαγών και, συχνά, ο πιο αληθινός κρίκος με την καθημερινότητα του θεατή. Τις είδαμε στα σαλόνια τους, στις κουζίνες τους, στα πιο αμήχανα οικογενειακά τραπέζια. Μπήκαμε στη ζωή τους σαν να ήμασταν μέρος της, ακόμη κι όταν η ζωή αυτή ήταν χαοτική, δύσκολη ή βαθιά δυσλειτουργική.
Μπορεί μάνα να είναι μόνο μία, όμως εμείς ξεχωρίσαμε τις 25 πιο iconic μητέρες της τηλεόρασης και του κινηματογράφου. Ακολουθεί μια λίστα, σε τυχαία σειρά.
Marge Simpson — "The Simpsons"
Η Marge Simpson είναι η «κόλλα» που κρατάει ενωμένη την πιο δυσλειτουργική οικογένεια της τηλεόρασης εδώ και πάνω από 30 χρόνια. Είναι η απόλυτη φωνή της λογικής μέσα σε έναν κόσμο (το Springfield) που συχνά μοιάζει να έχει χάσει τα λογικά του. Με τη χαρακτηριστική φωνή της Julie Kavner και τη χαρακτηριστική μπλε κόμη, η Marge λειτουργεί ως το συναισθηματικό κέντρο της οικογένειας Simpson. Ανάμεσα στον Homer, τον Bart, τη Lisa και τη Maggie, προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες σε μια καθημερινότητα που μόνο ήρεμη δεν είναι, με μια υπομονή που έχει γίνει σχεδόν σύμβολο τηλεοπτικής μητρότητας.
Κα. Gump — "Forrest Gump"
Η Mrs. Gump είναι από τις πιο καθοριστικές μητρικές παρουσίες στον σύγχρονο κινηματογράφο. Με απλές, καθημερινές κουβέντες, διαμορφώνει ολόκληρη τη φιλοσοφία ζωής του Forrest. Η φράση «η ζωή είναι σαν ένα κουτί σοκολατάκια - ποτέ δεν ξέρεις τι θα σου τύχει», αποκτά άλλο βάρος μέσα από τη δική της στάση ζωής. Χωρίς εκείνη, η ιστορία του Forrest δεν θα είχε ποτέ τον ίδιο συναισθηματικό πυρήνα. Στην αρχή της ταινίας, βλέπουμε ότι είναι διατεθειμένη να κάνει τα πάντα (ακόμα και να θυσιάσει την αξιοπρέπειά της) για να διασφαλίσει ότι ο Forrest θα πάει σε κανονικό σχολείο και θα έχει τις ίδιες ευκαιρίες με κάθε άλλο παιδί. Η σκηνή του θανάτου της είναι μία από τις πιο συγκινητικές στον κινηματογράφο. Αντιμετωπίζει το τέλος με απίστευτη ψυχραιμία, εξηγώντας στον Forrest ότι ο θάνατος είναι «μέρος της ζωής», φροντίζοντας να τον καθησυχάσει ακόμα και στην τελευταία της πνοή.
Joan Crawford — "Mommie Dearest"
Η Joan Crawford όπως αποτυπώνεται στο "Mommie Dearest" είναι η σκοτεινή πλευρά της μητρότητας στο χολιγουντιανό αφήγημα. Εριστική, δεσποτική, συναισθηματικά απόμακρη και συχνά κακοποιητική, η Joan Crawford περιγράφεται από την κόρη της ως μια εφιαλτική φιγούρα στη ζωή της. Η ερμηνεία της Faye Dunaway έχει μείνει ως μία από τις πιο έντονες, αμφιλεγόμενες και ατόφια cult απεικονίσεις της μητρότητας στην ιστορία του κινηματογράφου. Κι αν κάτι μας είναι ξεκάθαρο είναι το εξής: «No wire hangers EVER!».
Claire Dunphy & Gloria Delgado-Pritchett — "Modern Family"
Στο Modern Family, η Claire Dunphy και η Gloria Pritchett αντιπροσωπεύουν δύο εντελώς διαφορετικές, αλλά εξίσου δυναμικές προσεγγίσεις στη μητρότητα, οι οποίες συχνά συγκρούονται με ξεκαρδιστικά αποτελέσματα. Η Claire είναι η κλασική «Type A» μητέρα, οργανωτική, παρεμβατική και συχνά νευρωτική, που προσπαθεί να κρατήσει τα πάντα υπό έλεγχο. Η Gloria φέρνει μια εντελώς διαφορετική ενέργεια, βασισμένη στο ένστικτο, την παράδοση και την απόλυτη αφοσίωση στα παιδιά της. Θα κάνει τα πάντα για να προστατεύσει τον Manny (και αργότερα τον Joe), συχνά φτάνοντας στα άκρα.
Helen Parr (Elastigirl) — "The Incredibles"
Η Helen Parr (γνωστή και ως Elastigirl) είναι η απόλυτη «Supermom». Η Helen αποτελεί μια ευφυή μεταφορά για τη σύγχρονη μητέρα, καθώς οι δυνάμεις της αντικατοπτρίζουν ακριβώς τον ρόλο της στην οικογένεια. Σε αντίθεση με τον παρορμητικό Bob (Mr. Incredible), η Helen είναι αυτή που κρατά την οικογένεια προσγειωμένη. Είναι αυταρχική αλλά στοργική, θέτοντας όρια και προσπαθώντας να προσφέρει στα παιδιά της μια «φυσιολογική» ζωή, παρά τις υπερδυνάμεις τους.
Peg Bundy — "Married with Children"
Η Peg Bundy είναι η απόλυτη αντι-μητέρα του αμερικανικού sitcom, καταρρίπτοντας κάθε στερεότυπο της στοργικής νοικοκυράς των 80s και 90s. Είναι το πρώτο «I don't cook, I don't clean but let me tell you how I got this ring», της τηλεόρασης, αφού αρνείται κατηγορηματικά να μαγειρέψει ή να καθαρίσει. Το «δείπνο» για τα παιδιά της, την Kelly και τον Bud, ήταν συχνά ένα σακουλάκι πατατάκια ή ό,τι μπορούσαν να βρουν μόνοι τους. Χαοτική, ειρωνική και απόλυτα αληθινή μέσα στην υπερβολή της, αποτελεί μια διαφορετική εκδοχή οικογενειακής δυναμικής. Η Peg Bundy ήταν η απάντηση της pop κουλτούρας στις «τέλειες» μητέρες των sitcom, αποδεικνύοντας ότι μια οικογένεια μπορεί να είναι εντελώς δυσλειτουργική αλλά ταυτόχρονα και απίστευτα δεμένη με τον δικό της, παράξενο τρόπο.
Jeanine Stifler — "American Pie"
Η Jeanine Stifler, γνωστή ως Stifler’s mom, έγινε pop culture φαινόμενο από το πουθενά (η Jennifer Coolidge έχει δηλώσει ότι αυτός ο ρόλος τής χάρισε «τουλάχιστον 200 εραστές» που δεν θα είχε γνωρίσει ποτέ διαφορετικά). Είναι εξάλλου η πρώτη milf στην ιστορία του κινηματογράφου και γι' αυτό και μόνο αξίζει μια θέση στη λίστα. Αν και ο όρος προϋπήρχε σε φοιτητικούς κύκλους και νεανικά περιοδικά, για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη, ο χαρακτήρας του John Cho χρησιμοποιεί το ακρωνύμιο "MILF" για να περιγράψει την Jeanine Stifler, εξηγώντας μάλιστα τη σημασία του στους υπόλοιπους. Μέχρι τότε, η «γοητευτική μεγαλύτερη γυναίκα» περιγραφόταν ως "Mrs. Robinson" (από την ταινία Ο Πρωτάρης). Η Jeanine Stifler πρόσθεσε μια πιο κωμική, ωμή και απενοχοποιημένη διάσταση στο αρχέτυπο. Πίσω από την υπερβολική εικόνα και το cult status της ταινίας, κρύβεται ένας χαρακτήρας που κινείται ανάμεσα στη σάτιρα και την υπερσεξουαλικοποίηση της μητρικής φιγούρας στο αμερικανικό teen cinema.
Lorraine McFly — "Back to the Future"
Η Lorraine McFly λειτουργεί μέσα σε ένα από τα πιο παράδοξα οικογενειακά σενάρια του κινηματογράφου. Εγκλωβισμένη σε χρονικές ανατροπές και sci-fi γυρίσματα της μοίρας, παρουσιάζεται ως μια σύνθετη μητρική φιγούρα, η οποία αλλάζει δραματικά ανάλογα με τα γεγονότα που τροποποιεί ο Marty McFly. Είναι ο συνδετικός κρίκος και η κινητήριος δύναμη της πλοκής, αφού χωρίς αυτή, πολύ απλά δεν θα υπήρχε η ταινία. Η Lorraine λειτουργεί ως ο «συναισθηματικός άξονας» όλης της τριλογίας, καθώς η δική της ευτυχία ή δυστυχία αντανακλά την κατάσταση ολόκληρης της οικογένειας McFly σε κάθε εναλλακτική πραγματικότητα.
Κα. June George — "Mean Girls"
Η Mrs. George στο Mean Girls είναι η απόλυτη «cool mom» πολύ πριν η έννοια γίνει κλισέ. Θέλει να δείχνει νέα, χαλαρή και «μέσα σε όλα», μιλώντας στις φίλες της κόρης της περισσότερο σαν συνομήλικη παρά σαν μητέρα. Πίσω από την κωμική υπερβολή της, η ταινία σατιρίζει μια ολόκληρη κουλτούρα γονιών που φοβούνται να μεγαλώσουν και προσπαθούν διαρκώς να παραμείνουν μέρος της εφηβικής ζωής των παιδιών τους, αντί να θέσουν όρια.
Kate McCallister — "Home Alone"
Η Kate McCallister έχει μείνει στην ποπ κουλτούρα ως εκείνη η μητέρα που ξέχασε το παιδί της σπίτι τα Χριστούγεννα - μια σκηνή που πλέον μοιάζει σχεδόν μυθική. Μέσα στο χάος, την πολυκοσμία και την πανικόβλητη αναχώρηση της οικογένειας, ο Kevin μένει πίσω, κι εκείνη περνά όλη την ταινία προσπαθώντας απεγνωσμένα να επιστρέψει κοντά του.
Elektra Evangelista — "Pose"
Συχνά, οικογένεια είναι οι άνθρωποι που επιλέγουμε και ειδικά στην queer κοινότητα της δεκαετίας του '80 και του '90, οι «μητέρες» των «οίκων» ήταν εκείνες που στάθηκαν δίπλα σε νέα παιδιά, βοηθώντας τα να ορθοποδήσουν, ακριβώς όπως θα έκανε ένας γονιός. Η Elektra Evangelista λειτουργεί σαν μητέρα για τους ανθρώπους γύρω της, ακόμη κι αν η αγάπη της εκφράζεται συχνά με σκληρότητα, ένταση και αυστηρότητα. Είναι εκρηκτική, απαιτητική και θέλει να έχει τον έλεγχο, όμως πίσω από αυτό υπάρχει μια βαθιά ανάγκη να προστατεύσει τη «δική» της οικογένεια.
Moira Rose — "Schitt’s Creek"
Η Moira Rose στο Schitt’s Creek είναι μια σύνθετη και εκκεντρική μητέρα, που στην αρχή μοιάζει απορροφημένη από τον εαυτό της και συχνά συναισθηματικά απούσα. Βάζει πάνω απ’ όλα την καριέρα της, την εικόνα της και -φυσικά- τις περούκες της, όμως σταδιακά εξελίσσεται σε μια πιο παρούσα μητρική φιγούρα, έστω και με τον εντελώς δικό της ανορθόδοξο τρόπο. Η αγάπη της για τον David και την Alexis δεν εκφράζεται τρυφερά ή συμβατικά αλλά περνά μέσα από το χιούμορ, τη θεατρικότητα και μια αποστασιοποιημένη στοργή. RIP Catherine O'Hara, με διπλή συμμετοχή στη λίστα μας και για πάντα στις καρδιές μας.
Lois Griffin — "Family Guy"
Ενώ ξεκίνησε ως η κλασική φωνή της λογικής απέναντι στον Peter, στην πορεία εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο περίπλοκους και απρόβλεπτους χαρακτήρες. Η Lois δεν είναι η τυπική νοικοκυρά. Έχει παρελθόν με ναρκωτικά, τζόγο, κλεπτομανία και μια μάλλον… έντονη προσωπική ζωή πριν τον Peter. Η Lois Griffin είναι η απόδειξη ότι κάτω από το τέλειο σπίτι στα προάστια, μπορεί να κρύβεται μια γυναίκα έτοιμη να τα τινάξει όλα στον αέρα ανά πάσα στιγμή.
Fiona — "A Cinderella Story"
Διπλοθεσίτισσα στη λίστα η Jennifer Coolidge, γιατί το αξίζει. Η Fiona, όπως την ερμηνεύει η ηθοποιός με το πηγαίο κωμικό της ταλέντο, είναι μια υπερβολική αλλά αξέχαστη εκδοχή μητρικής φιγούρας- αντίπαλου δέους. Στη σύγχρονη εκδοχή του παραμυθιού της Σταχτοπούτας, η Fiona είναι μια εφιαλτική μητριά, που «κουβαλά» τις πιο αστείες σκηνές της ταινίας. Με χιουμοριστική σκληρότητα κι αξέχαστες ατάκες, μετατρέπει την ένταση της ταινίας σε pop culture moment.
Lorelai Gilmore — "Gilmore Girls"
Στο Gilmore Girls βλέπουμε να ξεδιπλώνεται το δίλημμα που πολλές νέες single moms αντιμετώπιζαν στις αρχές των 00s: να είσαι φίλη με τα παιδιά σου ή γονιός; Η Lorelai Gilmore έχει περιγραφεί ως η πρώτη Gen X μητέρα της τηλεόρασης. Συχνά δίνει την αίσθηση πως δεν θέλει να είναι η κλασική «αυστηρή μαμά», αλλά περισσότερο ο άνθρωπος με τον οποίο η κόρη της μπορεί να μιλήσει για τα πάντα. Αυτή ακριβώς η δυναμική είναι που κάνει τη σχέση τους τόσο ζεστή, αλλά και τόσο περίπλοκη. Με γρήγορο λόγο, χαοτικές αποφάσεις, ανεξαρτησία και έντονη συναισθηματική σύνδεση με την κόρη της, Rory, η Lorelai επαναπροσδιορίζει την ιδέα της μητρότητας ως σχέση ισότητας.
Morticia Addams — "The Addams Family"
Η Morticia Addams είναι ίσως η πιο κομψή εκδοχή μητέρας και παράλληλα ένα από τα πιο υγιή πρότυπα στην ποπ κουλτούρα. Ενώ ο κόσμος την βλέπει ως μακάβρια και απόκοσμη, η Morticia παραδίδει μαθήματα για το πώς πρέπει να είναι μια οικογένεια. Τίποτα δεν την ταράζει. Είτε πρόκειται για μια έκρηξη στο εργαστήριο του Pugsley είτε για μια απόπειρα δολοφονίας μεταξύ των παιδιών, η Morticia αντιμετωπίζει τα πάντα με κομψότητα, ηρεμία και ένα αινιγματικό χαμόγελο. Σταθερή, προστατευτική και απόλυτα ερωτευμένη με την οικογένειά της, αποδεικνύει ότι η μητρότητα δεν χρειάζεται να συμμορφώνεται με κανένα κοινωνικά κατασκευασμένο πρότυπο για να είναι πλήρης.
Ellen Ripley — "Aliens"
Η Ellen Ripley δεν είναι βιολογική μητέρα, αλλά λειτουργεί ως μία από τις πιο δυνατές μητρικές φιγούρες στον κινηματογράφο. Η σχέση της με τη Newt στο Aliens δίνει στην ιστορία μια απρόσμενα ανθρώπινη διάσταση. Η Ripley δεν προσπαθεί απλώς να επιβιώσει, αλλά να προστατεύσει ένα παιδί με κάθε κόστος. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η μητρότητα παρουσιάζεται όχι ως βιολογικό δεδομένο, αλλά ως μια συνειδητή επιλογή φροντίδας, ευθύνης κι αγάπης, κάτι ιδιαίτερα «μπροστά» για την εποχή της. Στην εποχή του Reagan και των "action heroes", εκείνη έδειξε ότι μια γυναίκα μπορεί να είναι εξίσου ικανή και σκληρή, χωρίς να χάσει την ανθρώπινη πλευρά της.
Norma Bates — "Psycho"
Η Norma Bates είναι μια μητρική παρουσία που υπάρχει ακόμη και όταν δεν εμφανίζεται στην οθόνη - με τον ίδιο τρόπο που ένας κακοποιητικός γονέας εξακολουθεί να σε επηρεάζει ακόμη κι όταν δεν είναι εν ζωή. Μέσα από τη σκιά της και την ψυχολογική της επιρροή, καθορίζει ολόκληρη την πορεία του Norman Bates, μετατρέποντας τη μητρική σχέση σε κάτι βαθιά σκοτεινό, διεστραμμένο και καταπιεστικό. Ναι, είναι η πιο creepy και συγχρόνως η πιο φροϋδική μαμά του κινηματογράφου.
Donna Sheridan — "Mamma Mia!"
Η Donna Sheridan είναι μια πιο ανθρώπινη και σύγχρονη εκδοχή της μητρότητας. Δεν είναι σίγουρα τέλεια, αλλά αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από τις ικανότητές της ως μητέρα, ίσα-ίσα την φέρνει πιο κοντά στην κόρη της. Με πλούσιο παρελθόν, επιλογές και ανεξαρτησία, μεγαλώνει την κόρη της μέσα σε ένα πλαίσιο ελευθερίας και συναισθηματικής αλήθειας, δείχνοντας ότι η μητρότητα δεν ακυρώνει την προσωπική ιστορία μιας γυναίκας αλλά αντιθέτως την εμπλουτίζει.
Maria — "The Sound of Music"
Η Maria μετατρέπει την απρόσμενη ανάληψη ευθύνης σε μια ιστορία φροντίδας και χάους ταυτόχρονα. Είναι ίσως το πιο όμορφο πρότυπο θετής μητέρας που μας έχει δώσει η παγκόσμια μυθοπλασία. Με μουσική, ένστικτο και επιμονή, καταφέρνει να σταθεί δίπλα σε επτά παιδιά, ορφανά από μητέρα - κι όλα αυτά στη χαραυγή της πιο σκοτεινής περιόδου για την Ευρώπη. Επτά παιδιά που δεν ήταν «δικά της», αλλά γίνονται σταδιακά η οικογένειά της.
