ΤΟ ΒΗΜΑ logo

“Puffer Fish”- Τι ακριβώς είναι και γιατί θεωρείται το πιο περίπλοκο red flag

“Puffer Fish”- Τι ακριβώς είναι και γιατί θεωρείται το πιο περίπλοκο red flag 1
One Day/ Netflix

Εκεί που όλα δείχνουν να προχωρούν, κάτι αλλάζει κι όχι προς το καλύτερο. Η απόσταση εμφανίζεται ξαφνικά, αφήνοντας πίσω της περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.

ΑΠΟ GRACE TEAM

Υπάρχουν σχέσεις που μοιάζουν καταδικασμένες από την αρχή· το αντιλαμβάνεσαι ενστικτωδώς, ήδη από τις πρώτες συναντήσεις. Υπάρχουν και άλλες που φθείρονται αργά, υποχωρούν κάτω από το βάρος της καθημερινότητας, ώσπου κάποια στιγμή παύουν να υπάρχουν χωρίς θόρυβο. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο κατηγορίες, όμως, παρεμβάλλεται μια τρίτη, πιο ασαφής και συχνά πιο επώδυνη: οι σχέσεις στις οποίες ο ένας από τους δύο αποσύρεται ακριβώς τη στιγμή που η συναισθηματική εγγύτητα αρχίζει να αποκτά βάθος.

Εκεί όπου θα ανέμενε κανείς μεγαλύτερη σταθερότητα, εμφανίζεται μια αιφνίδια ψυχρότητα. Εκεί όπου η σύνδεση φαίνεται να εδραιώνεται, προκύπτει απομάκρυνση. Η συμπεριφορά αυτή δεν εκδηλώνεται πάντοτε ως ρήξη· αντιθέτως, συχνά παίρνει τη μορφή μιας σταδιακής υποχώρησης, που αφήνει πίσω της αμφιβολία και σύγχυση.

Στην ψυχολογία αυτή η τάση έχει πάρει το όνομα “Puffer Fish”, από το γνωστό pufferfish (ή στα ελληνικά λαγοκέφαλος, το γνωστό «αγκαθωτό» ψαράκι που φουσκώνει όταν απειλείται). Στις ανθρώπινες σχέσεις, το «Puffer Fish» είναι το άτομο που, μόλις νιώσει ότι κάποιος πλησιάζει συναισθηματικά, αποσύρεται ξαφνικά. Η συμπεριφορά αυτή μοιάζει με άμυνα, αφού αυτά τα άτομα φοβούνται τη δέσμευση και δημιουργούν απόσταση ακριβώς τη στιγμή που η σχέση αρχίζει να «ζωντανεύει».

Σύμφωνα με την ψυχοθεραπεύτρια Kati Morton, η οποία έχει παρατηρήσει αυτό το μοτίβο και στον εαυτό της, πρόκειται για ένα φαινόμενο συχνό στις ρομαντικές σχέσεις, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε φιλικές ή οικογενειακές σχέσεις. Συχνά, τα άτομα αυτά δεν συνειδητοποιούν την αναστάτωση που προκαλούν στους άλλους.

“Puffer Fish”- Τι ακριβώς είναι και γιατί θεωρείται το πιο περίπλοκο red flag 2
Unsplash

Πώς να αναγνωρίσεις έναν “Puffer Fish”

Οι ενδείξεις είναι συνήθως ξεκάθαρες. Ξαφνικά ή σταδιακά, το άτομο περιορίζει την επικοινωνία, καθυστερεί να απαντήσει, ακυρώνει σχέδια και δείχνει όλο και λιγότερο ενδιαφέρον. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις, εξαφανίζεται εντελώς χωρίς εξήγηση (το γνωστό πλέον ghosting) αφήνοντας πίσω του σύγχυση και ανασφάλεια. Πρόκειται για άτομα τα οποία, όταν αισθανθούν ότι πλησιάζουν υπερβολικά σε έναν άλλον άνθρωπο, ενεργοποιούν μια μορφή συναισθηματικής «αναδίπλωσης». Η στάση τους μεταβάλλεται χωρίς προειδοποίηση. Για τον αποδέκτη αυτής της συμπεριφοράς, το αποτέλεσμα είναι συχνά αποσταθεροποιητικό. Δημιουργείται η αίσθηση ότι κάτι άλλαξε, χωρίς να είναι σαφές τι ακριβώς. Η εμπειρία αυτή γεννά ερωτήματα που σπάνια βρίσκουν απάντηση: πρόκειται για απώλεια ενδιαφέροντος, για φόβο ή για μια βαθύτερη αδυναμία δέσμευσης;

Οι ρίζες αυτής της συμπεριφοράς σχετίζονται συχνά με προηγούμενες εμπειρίες ασταθούς συναισθηματικής ασφάλειας. Άτομα που μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα όπου η εγγύτητα συνοδευόταν από αβεβαιότητα, ή που έχουν βιώσει σχέσεις χωρίς σταθερότητα, μαθαίνουν να προστατεύουν τον εαυτό τους απομακρύνοντας τους άλλους, ακόμα και όταν νιώθουν κάτι γι’ αυτούς.

“Puffer Fish”- Τι ακριβώς είναι και γιατί θεωρείται το πιο περίπλοκο red flag 3
Unsplash

Οι ρίζες του φαινομένου

Άτομα που έχουν βιώσει σχέσεις χωρίς ασφάλεια ή έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλοντα όπου η οικειότητα συνοδευόταν από αβεβαιότητα, συχνά μαθαίνουν να προστατεύουν τον εαυτό τους μέσω της απομάκρυνσης. Η εγγύτητα, αντί να λειτουργεί ως πηγή σταθερότητας, εκλαμβάνεται ως ενδεχόμενος κίνδυνος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η απόσυρση δεν είναι κατ’ ανάγκην συνειδητή επιλογή. Αντιθέτως, αποτελεί έναν σχεδόν αυτόματο μηχανισμό αυτοπροστασίας, ο οποίος ενεργοποιείται τη στιγμή που η σχέση αποκτά βαρύτητα, βάθος και ευθύνες. Το παράδοξο είναι προφανές: το άτομο μπορεί να επιθυμεί τη σύνδεση, αλλά ταυτόχρονα να τη διαταράσσει.

Οι συνέπειες για τον άλλον

Για εκείνον που βρίσκεται απέναντι σε μια τέτοια συμπεριφορά, η εμπειρία είναι συχνά διαβρωτική. Η έλλειψη σαφήνειας οδηγεί σε ανασφάλεια, ενώ η εναλλαγή εγγύτητας και απόστασης μπορεί να εντείνει τη συναισθηματική εξάρτηση. Πρόκειται για μια δυναμική που, χωρίς ξεκάθαρη επικοινωνία, τείνει να αναπαράγεται.

Η σύγχυση ενισχύεται από το γεγονός ότι η απομάκρυνση δεν συνοδεύεται πάντα από ρητή απόρριψη. Αντιθέτως, αφήνει περιθώριο για ερμηνείες, συχνά αντιφατικές, που δυσχεραίνουν την κατανόηση της κατάστασης.

“Puffer Fish”- Τι ακριβώς είναι και γιατί θεωρείται το πιο περίπλοκο red flag 4
Unsplash

Η διαχείριση ενός γνώριμου μοτίβου

Όταν κάποιος αναγνωρίζει στον εαυτό του αυτή την τάση απομάκρυνσης, η συνειδητοποίηση αποτελεί το πρώτο βήμα. Η κατανόηση των αιτίων μπορεί να επιτρέψει μια διαφορετική στάση απέναντι στη σχέση, βασισμένη περισσότερο στην επικοινωνία παρά στην αποφυγή. Η έκφραση του φόβου ή της αμφιβολίας, όσο δύσκολη κι αν είναι, λειτουργεί συχνά ως αντίβαρο στον αυτόματο μηχανισμό της απόσυρσης.

Από την άλλη πλευρά, όταν το μοτίβο αυτό παρατηρείται στον άλλον, η σαφής διατύπωση των συναισθημάτων και των προσδοκιών καθίσταται αναγκαία. Εάν, παρά την προσπάθεια επικοινωνίας, η απόσταση επιμένει, τίθεται αναπόφευκτα το ερώτημα της βιωσιμότητας της σχέσης.

Σε κάθε περίπτωση, η κατανόηση τέτοιων συμπεριφορών δεν συνεπάγεται και την αποδοχή τους. Αντιθέτως, φωτίζει ένα επαναλαμβανόμενο σχήμα που, χωρίς επίγνωση, τείνει να αναπαράγεται, συχνά εις βάρος εκείνων που αναζητούν απλώς μια στοιχειώδη σταθερότητα.

Κι αν με τα παραπάνω, σας στεναχώρησαμε λίγο, κρατήστε ότι τα πραγματικά pufferfish είναι πολύ ρομαντικά με τους συντρόφους τους, δημιουργώντας έργα τέχνης στην άμμο για να τους εντυπωσιάσουν!


Decluttering: hype ή σωτηρία;

Είναι το decluttering απλώς μια τάση ή πρόκειται τελικά για ένα εργαλείο που μπορεί να σου αλλάξει την καθημερινότητα;


READ MORE

Cookies