Η ιδέα ότι η ζωή σε μια ξένη χώρα μπορεί να αλλάξει ριζικά έναν άνθρωπο είναι ευρύτατα διαδεδομένη, αλλά αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι πως η διεθνής εμπειρία δεν επηρεάζει απλώς τις δεξιότητες και τις αντιλήψεις· έχει μετρήσιμη επίδραση σε βασικές δομές της προσωπικότητας. Τα τελευταία χρόνια, η ψυχολογική έρευνα έχει αρχίσει να εξετάζει με μεγαλύτερη συστηματικότητα πώς η παρατεταμένη διαμονή στο εξωτερικό είτε για σπουδές, εργασία ή άλλους λόγους, λειτουργεί ως κρίκος αλλαγής στο ποιοι είμαστε, πιθανώς με μεγαλύτερο βάθος από ό,τι αναμένουμε ακόμη και από κάποιες μορφές ψυχοθεραπείας.
Κάθε φορά που ζούμε εκτός των γνώριμων ορίων μας, μοιάζει να γεννιέται μια νέα εκδοχή του εαυτού μας. Σαν να ξεκλειδώνεται ένας καινούργιος χαρακτήρας σε βιντεοπαιχνίδι, με διαφορετικές δεξιότητες, αντοχές και οπτικές. Η ταυτότητα δεν παραμένει σταθερή· επανασυντίθεται. Και αυτή η διαδικασία μπορεί να συμβεί με ταχύτητα που ίσως καμία θεραπευτική διαδικασία δεν θα μπορούσε να επιτύχει στον ίδιο χρόνο, ακριβώς επειδή το περιβάλλον απαιτεί άμεση προσαρμογή.
Σε σχετική μελέτη που εξέτασε φοιτητές πριν και μετά από ένα εξάμηνο σπουδών στο εξωτερικό, διαπιστώθηκε ότι η διεθνής εμπειρία σχετίζεται με αύξηση της εξωστρέφειας και της ευγένειας και μείωση του νευρωτισμού, δύο από τις βασικές διαστάσεις του ευρέως αποδεκτού μοντέλου των Big Five χαρακτηριστικών προσωπικότητας. Τα άτομα που έζησαν στο εξωτερικό εμφάνισαν επίσης υψηλότερα επίπεδα ανοικτότητας σε νέες εμπειρίες, χαρακτηριστικό που συνδέεται με μεγαλύτερη ψυχική ευελιξία και προθυμία για καινοτομία.
Αυτές οι μεταβολές δεν αντιστοιχούν απλώς σε μια «επιφανειακή» αλλαγή συμπεριφοράς, αλλά σε βαθύτερες προσαρμογές στον τρόπο που τα άτομα βλέπουν και σχετίζονται με τον κόσμο. Σύμφωνα με νεότερα ευρήματα, η διαδικασία του «study abroad» λειτουργεί ως ενεργοποιητής αλλαγών στη συμπεριφορά που αντικατοπτρίζουν πραγματικές μεταβολές στους ψυχολογικούς δείκτες, όπως η αύξηση στην πραγματική έκφραση ανοικτότητας και η προσαρμογή σε διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα.
Ένας λόγος πίσω σε αυτές τις αλλαγές έχει να κάνει με το πώς οι διεθνείς εμπειρίες αναγκάζουν τα άτομα να ανασυνθέσουν την ταυτότητά τους σε νέα πολιτισμικά πλαίσια. Η καθημερινή έκθεση σε διαφορετικές αντιλήψεις, κανόνες και κοινωνικούς κώδικες προκαλεί έναν αναστοχασμό για τα προσωπικά πιστεύω και συμπεριφορές, κάτι που στη θεραπευτική πρακτική επιδιώκεται επί μήνες ή χρόνια μέσα από συνομιλίες και ψυχολογική επεξεργασία, εδώ όμως επιτυγχάνεται μέσω άμεσα βιωμένων καταστάσεων και αναγκών προσαρμογής.
Παράλληλα, η έρευνα δείχνει πως όσοι επιλέγουν να ζήσουν στο εξωτερικό παρουσιάζουν εκ των προτέρων διαφορετικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως ανοικτότητα και μεγαλύτερη προθυμία για κοινωνική σύνδεση, στοιχεία που με τη σειρά τους ενισχύουν την ικανότητα να επωφεληθούν περισσότερο από αυτή την εμπειρία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η μετακόμιση υποκαθιστά την ψυχοθεραπεία ούτε ότι αποτελεί πανάκεια. Οι δύο διαδικασίες έχουν διαφορετικό σκοπό και διαφορετικό βάθος. Ωστόσο, η βιβλιογραφία καταδεικνύει ότι οι διεθνείς εμπειρίες μπορούν να λειτουργήσουν ως ισχυροί, δομικοί παράγοντες αναδιαμόρφωσης της προσωπικότητας. Η συζήτηση, τελικά, δεν είναι αν η μετακόμιση «είναι καλύτερη» από τη θεραπεία, αλλά πώς ορισμένα βιογραφικά γεγονότα — όπως η ζωή σε άλλη χώρα — έχουν τη δύναμη να αναδιαμορφώνουν τον εαυτό μας με τρόπους που μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε σταθερούς και αμετάβλητους.
