Ο Αλέξης Σταμάτης ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα που κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στη λογοτεχνία, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Η είδηση του θανάτου του, μετά από μάχη με μια σπάνια ασθένεια του αίματος, σκόρπισε θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο.
Γιος της σπουδαίας ηθοποιού Μπέτυ Αρβανίτη, μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο τέχνη, κάτι που επηρέασε βαθιά τη μετέπειτα πορεία του.
Η σχέση του με τη μητέρα του ήταν βαθιά και ουσιαστική, παρά τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων. Η ίδια είχε παραδεχτεί με ειλικρίνεια:
«Ασφαλώς και έχω κάνει λάθη με το παιδί μου, δεν είμαι Θεός», είχε πει σε συνέντευξή της η ηθοποιός. «Ουσιαστικά μεγάλωσα μαζί με τον γιο μου».
Αυτή η ιδιαίτερη σχέση μάνας και γιου φαίνεται πως διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την ευαισθησία και τη δημιουργικότητα του συγγραφέα.
Η πορεία στη λογοτεχνία και η διεθνής αναγνώριση
Ο Αλέξης Σταμάτης υπήρξε μια από τις πιο παραγωγικές μορφές της σύγχρονης ελληνικής γραμματείας. Έγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα, παιδικά βιβλία, ποίηση, θεατρικά έργα και σενάρια, ενώ εκπροσώπησε πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια.
Σταθμός στην καριέρα του αποτέλεσε το βιβλίο «Μπαρ Φλωμπέρ», το οποίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Όπως είχε πει ο ίδιος:
«Λόγω του βιβλίου ταξίδεψα σε όλο τον κόσμο, από το Σίδνεϊ στο Μόντρεαλ».
Η μάχη με τον αλκοολισμό και η προσωπική υπέρβαση
Πίσω από τη δημιουργική του πορεία, ο Αλέξης Σταμάτης έδωσε και μια σκληρή προσωπική μάχη με τον αλκοολισμό, για την οποία μίλησε ανοιχτά.
«Έπινα δύο μπουκάλια βότκα την ημέρα». «Έπινα μέχρι και στον διάδρομο πριν μπω για ψυχοθεραπεία»
«Έπινα δύο μπουκάλια βότκα την ημέρα». «Έπινα μέχρι και στον διάδρομο πριν μπω για ψυχοθεραπεία» είχε αποκαλύψει στο Ηello, συμπληρώνοντας:
«Δεν ήμουν επαγγελματίας αλκοολικός, αλλά συναισθηματικός και μυθοπλαστικός, ζούσα τον ρόλο».
Η στροφή ήρθε μέσα από τη συγγραφή:
«Με το “Μπαρ Φλωμπέρ” αποφάσισα να σταματήσω να πίνω, να αλλάξω τη ζωή μου και να κάνω αυτό που πραγματικά με ενδιέφερε».
Η γνωριμία με τη σύζυγό του και η οικογένεια
Σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή του υπήρξε η σχέση του με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου, με την οποία απέκτησε τον γιο τους, Ερμή.
Η γνωριμία τους είχε έναν σχεδόν «λογοτεχνικό» χαρακτήρα. Όπως είχε αποκαλύψει η ίδια:
«Με κάλεσε να παρουσιάσω ένα βιβλίο του, oύτε καν με πήρε τηλέφωνο, μου έστειλε μήνυμα».
Αφορμή στάθηκε το βιβλίο του «Χαμαιλέοντες», που έμελλε να ενώσει τις ζωές τους.
Η σχέση τους εξελίχθηκε φυσικά, χωρίς σχέδια:
«Όπως λέει και ο Αλέξης, “εξέβαλε”. Όλα έγιναν χωρίς πρόγραμμα, ακόμη και το παιδί».
Η οικογενειακή τους ζωή χαρακτηριζόταν από ζεστασιά και ουσιαστική σύνδεση, ενώ η σχέση με τη Μπέτυ Αρβανίτη ήταν ιδιαίτερα στενή, με την ίδια να λειτουργεί περισσότερο ως γιαγιά παρά ως πεθερά.
Ο Αλέξης Σταμάτης έζησε μια ζωή γεμάτη αντιθέσεις: επιτυχία και εσωτερικές μάχες, φως και σκοτάδι, δημιουργία και αναζήτηση. Κατάφερε όμως να μετατρέψει τις δυσκολίες σε έμπνευση και να αφήσει πίσω του ένα σημαντικό έργο που θα συνεχίσει να μιλά στους αναγνώστες.
Η απώλειά του αφήνει ένα κενό, αλλά και μια παρακαταθήκη: τη δύναμη της τέχνης να μεταμορφώνει τη ζωή.
