Πριν πολλά-πολλά χρόνια, τέτοια εποχή περίπου, σε ένα ισόγειο γραφείο ενός περιοδικού, κάπου ανάμεσα στη λεωφόρο Βουλιαγμένης και το Πρώτο Νεκροταφείο, μια μικρή, ροζ «κουταβίνα» της δημοσιογραφίας άκουγε κατσάδα από τον διευθυντή της -ήπια, ωστόσο, και γλυκιά σαν καντάδα. Η ροζ κουταβίνα είχε απουσιάσει (με άδεια από τη σημαία, φυσικά) μια μέρα παραπάνω από το «προβλεπέ» γιατί το καράβι από τη Μύκονο δεν έπιασε Πειραιά στην ώρα του ή γιατί την είχαν απαγάγει εξωγήινοι ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων φαιδρό και επιπόλαιο.
«Τι να σου πω;» της έλεγε ο διευθυντής της. «Ό,τι και να σου πω, λίγο θα είναι». Βέβαια, τα χρόνια εκείνα, με τα Λετρασέτ και τα κοπίδια στα ατελιέ, τις γραφομηχανές Olivetti Lettera στα γραφεία των συντακτών και τη φιλοσοφία της συλλογής εμπειριών ως αρχή για το τέλειο ρεπορτάζ, το μόρτικο, όλα έμοιαζαν πιο φλου -τα ωράρια, οι υποχρεώσεις, τα deadline, οι αναμνήσεις.
Οι υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα δεν είχαν κάνει την εμφάνισή τους αλλάζοντας τις συνθήκες, γιγαντώνοντας το άπειρο, αφαιρώντας από το κουλ κάθε αξία και κάνοντας κυριολεκτικά τον χρόνο χρήμα.
Υπάρχει μια λεπτή, σχεδόν αόρατη γραμμή ανάμεσα στον άνθρωπο που σε θαυμάζει και σε εκείνον που σε αγαπά πραγματικά. Εκεί, μάλλον, βρίσκεται η αξία του φίλου που δε φοβάται να σου πει την αλήθεια.
Όση ώρα μιλούσε ο διευθυντής η ροζ κουταβίνα δε μπορούσε να πάρει τα μάτια της από ένα τόσο δα πράσινο, αυτάρεσκο κομμάτι μαρουλιού που είχε καδραριστεί ανάμεσα στον προγόμφιο και τον κυνόδοντά του κάνοντας την εικόνα περισσότερο κωμική -σαν γκαγκ από το The Office-, παρά συναισθηματικά φορτισμένη εναντίον της. Φυσικά, δεν του είπε τίποτα, πώς θα μπορούσε άλλωστε;
Η σκηνή έληξε άδοξα όπως το τέλος του φιντσερικού Se7en – καμία κάθαρση ή δικαίωση με τον κλασικό τρόπο. Η ροζ κουταβίνα βγήκε από το γραφείο της διευθύνσεως με μια παράλογη ελαφρότητα και μια αίσθηση ότι το μαρούλι απλά κέρδισε.
Τη θυμήθηκα αυτή την ιστορία τις προάλλες που διάβαζα τη συνέντευξη της Αν Χάθαγουεϊ στο People με τίτλο εξωφύλλου «Η πιο όμορφη του κόσμου». Όταν η δημοσιογράφος Σαρλότ Τριγκς, λοιπόν, ρωτάει τη σταρ «Ποιες ιδιότητες στις φιλίες θεωρείς όμορφες;» η Χάθαγουεϊ δίνει μια απάντηση που κερδίζει -όποια κι αν είναι η ερώτηση:
Κανείς δεν ανεβάζει τη στιγμή που χαμογελά με αυτοπεποίθηση ενώ το σύμπαν και ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους πάνω στο χαμόγελό του. Στο σημείο αυτό ο καλός φίλος έρχεται ως επιμελητής της πραγματικότητας κι όχι ως κριτής.
«Το χιούμορ. Μου αρέσει να γελάω κι αναζητώ τους ανθρώπους που ψάχνουν το αστείο σε μια κατάσταση. Θέλω ανθρώπους με τους οποίους να γιορτάζω τις καλές στιγμές και να μπορώ να γελάω στα δύσκολα. Ψάχνω, επίσης, ανθρώπους διακριτικούς. Είμαι σαν θησαυροφυλάκιο. Ξέρεις τι άλλο εκτιμώ σε έναν φίλο; Κάποιον που θα σου πει ότι έχεις έναν σπόρο παπαρούνας στα δόντια σου».
Υπάρχει μια λεπτή, σχεδόν αόρατη γραμμή ανάμεσα στον άνθρωπο που σε θαυμάζει και σε εκείνον που σε αγαπά πραγματικά. Εκεί, μάλλον, βρίσκεται η αξία του φίλου που δε φοβάται να σου πει την αλήθεια, ακόμη κι αν αυτή περιλαμβάνει κάτι τόσο μικρό, τόσο γελοία ασήμαντο, όσο ένας σπόρος παπαρούνας. Όχι καμιά χοντροκομμένη αλήθεια, ωστόσο, σαν τα βέλη των αχαρακτήριστων «είμαι-ειλικρινής-όχι-αγενής» τύπων, που επιμένουν ότι θέλουν το καλό σου.
«Η φιλία κρατάει μονάχα μια μέρα. Κάθε μέρα πρέπει να της αλλάζεις βρακί» όπως αποφάνθηκε ο βαθιά ανθρώπινος Μενέλαος Λουντέμης
Ας το παραδεχτούμε, ζούμε σε μια εποχή όπου το φίλτρο προηγείται της διανοίας μας. Τα story μας δείχνουν εκδοχές του εαυτού μας που θα ενέκρινε ακόμη και ο Μπαζ Λούρμαν. Κανείς δεν ανεβάζει τη στιγμή που χαμογελά με αυτοπεποίθηση ενώ το σύμπαν και ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους πάνω στο χαμόγελό του. Στο σημείο αυτό ο καλός φίλος έρχεται ως επιμελητής της πραγματικότητας κι όχι ως κριτής.
Σαν τον στίχο από το τραγούδι των Velvet Underground που λέει «I’ll be your mirror» -θα είμαι ο καθρέφτης σου. Αν έπρεπε σώνει και ντε να δώσουμε ένα παράδειγμα θα λέγαμε ότι ο «επιστήθιος» δεν είναι ο καθρέφτης που σε κολακεύει με το σωστό φως, όπως το ring flash των reel του ίνσταγκραμ, είναι εκείνος ο ελαφρώς σκληρός καθρέφτης του δοκιμαστηρίου, που δε συγχωρεί τίποτα αλλά σε σώζει από λάθος επιλογές.
Ο φίλος που θα σου επισημάνει τον «σπόρο παραρούνας» δεν το κάνει για να σε μειώσει, αλλά για να γελάσετε μαζί. Είναι μια πράξη casual μυστικισμού, μια υπενθύμιση ότι είμαστε άνθρωποι, ατελείς, λίγο αστείοι, μονίμως εκτεθειμένοι.
Επιμύθιο: «Η φιλία κρατάει μονάχα μια μέρα. Κάθε μέρα πρέπει να της αλλάζεις βρακί» όπως αποφάνθηκε ο βαθιά ανθρώπινος Μενέλαος Λουντέμης.
