«Υπάρχουν στιγμές που το Λος Άντζελες είναι η πιο μαγική πόλη στη Γη. Όταν οι άνεμοι της Σάντα Άνα φυσούν και ο αέρας είναι ζεστός και τόσο, τόσο καθαρός. Όταν οι τζακαράντες ανθίζουν με το πιο λαμπερό λιλά βιολετί χρώμα» γράφει ο Steven Rowley στο ντεμπούτο μυθιστόρημά του Lily and the Octopus, το 2016 και συνεχίζει πιο κυνικά περιγράφοντας την πολυμορφική φύση του LA και του κάθε LA:
«Όταν ο ωκεανός λάμπει μια ζεστή μέρα του Φεβρουαρίου και σπρώχνεις την άμμο με τα γυμνά δάχτυλα των ποδιών σου, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος είναι κουλουριασμένος κάτω από κουβέρτες και ρουφάει σούπα. Αλλά άλλες φορές, όπως όταν οι τζακαράντες ρίχνουν τα άνθη τους σε μια απόκοσμη μοβ βροχή, το Λος Άντζελες μοιάζει με ένα μισοτελειωμένο όνειρο. Σαν να ιδρύθηκε η πόλη ως εμπορικό κέντρο στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και να μην έχει κανένα πραγματικό λόγο ύπαρξης. Μια μεταγενέστερη σκέψη του οραματιστή κάποιας άλλης, καλύτερης πόλης. Μια παιδική χαρά φτιαγμένη μόνο για όμορφους ανθρώπους που τρώνε ακριβές σαλάτες».
Εδώ στα δικά μας, στη ζαφειρόπετρα στης γης το δαχτυλίδι, παίζoυν καλά και κακά νέα: Ο Δήμος Αθηναίων αλλάζει τη διακόσμηση της χλωρίδας σε μια από τις πιο εμβληματικές οδικές αρτηρίες της πόλης, τη Λεωφόρο Βασιλέως Κωνσταντίνου, φυτεύοντας ενενήντα τζακαράντες στη θέση των ξερών μουριών που κατέστρεψε το κινέζικο σκαθάρι τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, ενενήντα τζακαράντες μπορούν να φέρουν την άνοιξη;
Οι τζακαράντες είναι ενδεχομένως μια υπενθύμιση ότι οι πόλεις, όπως και οι άνθρωποι, έχουν στιγμές απροσδόκητης χάρης.
«Το φως παντού, κι όλο το φως, κι όλα το φως τα δείχνει…». Η πόλη αναζητά το μότζο της, το στυλ και το σεξααπίλ της, παλεύοντας ανάμεσα σε μια απομαγεμένη διάθεση και στην αιώνια λιακάδα. Σαν να προσπαθεί να διορθώσει μια ολόκληρη παράσταση αλλάζοντας μόνο τα σκηνικά. Το κοινό, παρ' όλα αυτά, παραμένει ασάλευτο.
Η Ιακαράνδη η μιμηλήφυλλος είναι εκείνο το υποτροπικό δέντρο, το οποίο είναι εγγενές στην νότια-κεντρική Νότια Αμερική και το οποίο ως γνωστόν έχει ευρέως φυτευτεί και αλλού, λόγω των όμορφων και μακράς διαρκείας μοβ λουλουδιών του. Επίσης είναι γνωστή ως τζακαράντα, μπλε τζακαράντα, γιακαράντα ή ως το δέντρο φτέρη. Κάποιοι μιλούν για το δέντρο- σήμα κατατεθέν της Αθήνας. Κάποιοι άλλοι απλά το προσπερνούν βιαστικοί.
Οι τζακαράντες είναι ενδεχομένως μια υπενθύμιση ότι οι πόλεις, όπως και οι άνθρωποι, έχουν στιγμές απροσδόκητης χάρης. Ο Νίτσε έγραφε ότι «πρέπει να έχουμε χάος μέσα μας για να γεννήσουμε ένα αστέρι που χορεύει». Η Αθήνα κουβαλάει σίγουρα το χάος. Και κάθε άνοιξη, κάπου ανάμεσα σε αυτόματα πατίνια, λεωφορεία, τσιτάτα από Παλαμά, γνωμικά από Σοφοκλή, μποτιλιάρισμα, μπουμπούκιασμα, αλλεργίες, «φέτες» Ακρόπολης, POV και κορναρίσματα, γεννά αυτό το μικρό μοβ αστέρι.
Οι πόλεις χρειάζονται σκιά, χρώμα και λίγο ουρανό ανάμεσα στις πολυκατοικίες. Αλλά ίσως χρειάζονται και κάτι άλλο, την αίσθηση ότι δεν γκρεμίζονται συνεχώς για να ξαναχτιστούν πιο «μοντέρνες».
Η Αθήνα αλλάζει. Όχι με εκείνη τη σαγηνευτική μεταβολή που περιγράφουν οι συγγραφείς -με την άλλη, την αιφνιδιαστική, απρόβλεπτη, ενίοτε αλλόκοτη κι άγρια, πάντα μυστηριώδη και ασαφή. Τα στέκια κλείνουν, τα παλιά φαρμακεία γίνονται κάτι πιο «concept», τα περίπτερα κάνουν φτερά και η πατίνα του χρόνου περνάει στο ταμείο ανεργίας.
Όλες οι γενιές νιώθουν πάνω- κάτω το ίδιο πράγμα: Ότι κάποτε η πόλη είχε μια αίσθηση συνέχειας. Σαν ένα μυθιστόρημα που το διαβάζεις αργά και θυμάσαι τους χαρακτήρες. Έρχεται, όμως, αναπόφευκτα μια στιγμή που μοιάζει περισσότερο με playlist, αλλάζοντας αλγόριθμο κάθε εβδομάδα.
Οι πόλεις χρειάζονται σκιά, χρώμα και λίγο ουρανό ανάμεσα στις πολυκατοικίες. Αλλά ίσως χρειάζονται και κάτι άλλο, την αίσθηση ότι δεν γκρεμίζονται συνεχώς για να ξαναχτιστούν πιο «μοντέρνες».
Οι τζακαράντες, εντούτοις, παραμένουν ντεμοντέ. Για αυτό και προκαλούν τόση συμπάθεια.
Επιμύθιο: «Ήταν το μόνο ζωντανό πράγμα που κατάφερε να επιβιώσει σε εκείνο το άγονο μέρος. Δεν χρειαζόταν περιποίηση, ούτε αγάπη, ούτε φως. Απλώς μεγάλωνε. Όπως κι εμείς» γράφει η Μπέτυ Σμιθ στο εφηβικό μυθιστόρημά της Ένα Δέντρο Μεγαλώνει στο Μπρούκλιν. Αυτή δεν είναι η απόλυτη σχέση δέντρων κι ανθρώπων;
