Ανήλικη βία: σκληρή πραγματικότητα σε binge watching

Στο Adolescence, οι ενήλικες είναι μόνιμα καθυστερημένοι. Δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει, δεν μιλούν την ίδια γλώσσα με τα παιδιά, δεν προλαβαίνουν να αποτρέψουν την κατάρρευση. Στην ελληνική εκδοχή, απλώς σηκώνουμε τα χέρια ψηλά. Η οικογένεια κατεστραμμένη, εξαντλημένη ή απούσα, το σχολείο αποδυναμωμένο και φοβισμένο, το κράτος παρόν μόνο για να μετρήσει τα συντρίμμια. Όλοι κάπως για μία ακόμα φορά «δεν μπορούσαν να κάνουν κάτι». Μέχρι που κάποιος πέθανε. Ήταν 17 χρονών.

Και μετά αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε: πόσο θυμό έχουν τα παιδιά μας; Η απάντηση είναι απλή και άβολη. Έχουν περισσότερο θυμό απ’ όσο αντέχουμε να παραδεχτούμε. Όχι επειδή γεννήθηκαν βίαια, αλλά επειδή μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου η απόρριψη είναι δημόσια, η σύγκριση αδιάκοπη και η αξία τους μετριέται σε οθόνες. Τους λέμε να εκφράζονται, αλλά δεν τους μαθαίνουμε πώς. Τους λέμε ότι όλα επιτρέπονται, αλλά ξεχνάμε να τους πούμε πού σταματάς πριν καταστρέψεις ζωές. Και οι γονείς του συγκεκριμένου παιδιού- θύτη ξέχασαν να μην καταστρέψουν και τη δική τους ζωή, πριν καταστρέψουν και του γιου τους.

Όταν ο θυμός δεν βρίσκει λέξεις, βρίσκει γροθιές. Και όταν δεν υπάρχουν όρια, η βία γίνεται τρόπος επικοινωνίας. Όχι γιατί τα παιδιά «δεν έχουν αξίες», αλλά γιατί κανείς δεν μπήκε σοβαρά στον κόπο να τους τις διδάξει με πράξεις και συνέπειες, όχι με ευχές.

Με ποιους είναι θυμωμένα τα παιδιά; Ας κοιταχτούμε στον καθρέφτη και θα πάρουμε απάντηση. Με το κενό που τους αφήσαμε. Με γονείς που δεν αντέχουν τη σύγκρουση ή δεν έχουν χρόνο για αυτήν. Ή μάλλον δεν έχουν χρόνο για τα παιδιά τους. Με σχολεία που μετρούν απουσίες αλλά όχι κραυγές. Με μια κοινωνία που τα αγνοεί συστηματικά και τα θυμάται μόνο όταν γίνουν επικίνδυνα. Και τότε, αντί για βοήθεια, τους προσφέρει δαιμονοποίηση.

Η ελληνική υποκρισία παίζει σε επανάληψη. Μετά από κάθε τέτοια υπόθεση, σοκαρισμένες δηλώσεις, βαριές κουβέντες και καμία ουσιαστική αλλαγή. Γιατί η πρόληψη κοστίζει, η έγκαιρη παρέμβαση απαιτεί πολιτική βούληση και η παραδοχή αποτυχίας πονάει. Είναι πολύ πιο εύκολο να κατηγορήσουμε «τη νέα γενιά» ή να μιλήσουμε για «άγριες εποχές». Στην πραγματικότητα, εμείς αγριέψαμε απέναντι στα παιδιά μας, με την αδιαφορία και τη δειλία μας. Ή με την δική μας ασυνείδητη ή συνειδητή αυτοκαταστροφή.

Στο τέλος, ένας 17χρονος είναι νεκρός. Ένας 16χρονος έχει ήδη καταδικαστεί κοινωνικά πριν καν ενηλικιωθεί, κουβαλώντας ένα έγκλημα που όλοι είδαν να έρχεται και κανείς δεν σταμάτησε. Έτσι τελειώνει αυτό το «επεισόδιο». Και η κοινωνία θα συνεχίσει να βλέπει σειρές όπως το Adolescence, να συγκινείται, να ανατριχιάζει και να αλλάζει κανάλι. Γιατί το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η βία των ανηλίκων. Είναι η συλλογική μας άρνηση για τη συλλογική μας ευθύνη.  

Θα ξαναμιλήσουμε για «χαμένες γενιές», για «βίαιους ανήλικους», για «κοινωνική παρακμή». Θα κάνουμε αναλύσεις, θα ανεβάσουμε ποστ, θα εκφράσουμε αποτροπιασμό και μετά θα συνεχίσουμε κανονικά τη ζωή μας. Γιατί έτσι λειτουργεί η Ελλάδα του 2026: σοκάρεται για λίγο και μετά ξεχνά, μέχρι το επόμενο δελτίο ειδήσεων.

Το Adolescence στο Netflix τελειώνει με τίτλους τέλους. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν τίτλοι τέλους, μόνο επαναλήψεις. Κάθε φορά με άλλα ονόματα, άλλες γειτονιές, την ίδια αδιαφορία. Και όσο επιμένουμε να βλέπουμε τη βία των παιδιών μας σαν «ακραίο φαινόμενο» και όχι σαν προϊόν της δικής μας εγκατάλειψης, το έργο θα παίζεται ξανά και ξανά.