Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ παρουσίασε την Παρασκευή το Πεκίνο ως τον θεματοφύλακα μιας νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).
Χρησιμοποιώντας το κορυφαίο τεχνολογικό συνέδριο της Κίνας, προώθησε την τεχνολογία ανοιχτού κώδικα (open-source) και αμφισβήτησε ευθέως την επιρροή των ΗΠΑ στους κανόνες που διέπουν αυτόν τον ταχύτατα αναπτυσσόμενο κλάδο.
Κατά την ομιλία του στην τελετή έναρξης του Παγκόσμιου Συνεδρίου Τεχνητής Νοημοσύνης (WAIC) στη Σαγκάη, ο Σι κάλεσε τις χώρες να αδράξουν την «ιστορική ευκαιρία» της AI ανοιχτού κώδικα. Παράλληλα, δεσμεύτηκε να βοηθήσει τα αναπτυσσόμενα έθνη να αποκτήσουν δυνατότητες στην Τεχνητή Νοημοσύνη, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο εμφάνισης «νέων ιστορικών αδικιών» λόγω της άνισης πρόσβασης στην τεχνολογία.
Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν την πιο ξεκάθαρη μέχρι στιγμής διατύπωση των φιλοδοξιών της Κίνας να διαμορφώσει την παγκόσμια διακυβέρνηση της AI. Το Πεκίνο παρουσιάζει τα μοντέλα ανοιχτού κώδικα ως ένα παγκόσμιο δημόσιο αγαθό, προβάλλοντας τον εαυτό του ως εναλλακτική λύση έναντι της Ουάσινγκτον σε μια καθοριστική στιγμή της κούρσας για την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία.
Συγκρίνοντας τη σημασία της Τεχνητής Νοημοσύνης με την εφεύρεση της ατμομηχανής και του ηλεκτρισμού, ο Σι περιέγραψε ένα όραμα στο οποίο η Κίνα θα μοιράζεται τεχνολογία και τεχνογνωσία με τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, ηγούμενη παράλληλα των παγκόσμιων προσπαθειών για τη δημιουργία προτύπων που θα διέπουν την αναδυόμενη τεχνολογία. Αν και απέφυγε να κατονομάσει την Ουάσινγκτον, η ομιλία του παρουσίασε το τεχνολογικό μέτωπο της Κίνας ως αντίπαλο δέος της διεθνούς πρωτοβουλίας «Pax Silica» υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία στοχεύει στην ασφάλεια των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων της AI και των κρίσιμων ορυκτών.
Κερδίζουν έδαφος τα κινεζικά μοντέλα
Τα κινεζικά κρατικά ΜΜΕ παρουσιάζουν τη στρατηγική του Πεκίνου ως απάντηση στο αμερικανικό «Σιδηρούν Παραπέτασμα της AI», με στόχο μια νέα τάξη πραγμάτων μέσω ενός παγκόσμιου οικοσυστήματος ανοιχτού κώδικα.
Στο συνέδριο WAIC έγινε εμφανές ότι τα κινεζικά μοντέλα κερδίζουν έδαφος έναντι των αμερικανικών (OpenAI, Anthropic). Μάλιστα, η Moonshot AI παρουσίασε το Kimi K3, το μεγαλύτερο ανοιχτό μοντέλο παγκοσμίως, έναν μήνα μετά το μπλόκο των ΗΠΑ σε μοντέλα της Anthropic για λόγους ασφαλείας.
Ωστόσο, το Reuters αποκαλύπτει ότι το Πεκίνο εξετάζει περιορισμούς στην πρόσβαση ξένων χρηστών στα μοντέλα του, αναδεικνύοντας την αντίφαση ανάμεσα στην ανοιχτή τεχνολογία και την αυστηρή εθνική ασφάλεια. Παράλληλα, ο Σι Τζινπίνγκ έκανε την πιο σαφή παρέμβασή του για την ασφάλεια της AI, ζητώντας απόλυτο ανθρώπινο έλεγχο και μηχανισμούς προστασίας από αυτόνομα συστήματα που θα μπορούσαν να διαφύγουν από την ανθρώπινη επίβλεψη».
Η Κίνα θέλει να οδηγήσει τον κόσμο
Η Κίνα ενισχύει τη διπλωματία της AI στον Παγκόσμιο Νότο, προσφέροντας εκπαίδευση και δημιουργώντας κέντρα συνεργασίας με τα μπλοκ των BRICS, ASEAN, Λατινικής Αμερικής και Αφρικανικής Ένωσης.
Παράλληλα, ίδρυσε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Συνεργασίας για την AI (WAICO) με 29 χώρες-μέλη, κίνηση που ο Σι χαρακτήρισε ορόσημο για τη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων εθνών στη διακυβέρνηση της τεχνολογίας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρέμβαση αυτή αποτελεί επίσημη διπλωματική διακήρυξη και αντανακλά την άρνηση του Πεκίνου να εγκλωβιστεί σε κανόνες που επιβάλλουν οι ΗΠΑ και οι εξαγωγικοί τους έλεγχοι. Το μήνυμα του Σι είναι ξεκάθαρο: η Κίνα δεν ακολουθεί κανέναν· σκοπεύει να ηγηθεί παγκοσμίως τόσο στην τεχνολογία όσο και στα πρότυπα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αντίπαλα οράματα
Η συνάντηση της 17ης-20ής Ιουλίου πραγματοποιείται καθώς η Ουάσινγκτον και το Πεκίνο προετοιμάζονται για τις πρώτες τους συνομιλίες σε κυβερνητικό επίπεδο για την AI υπό τη διακυβέρνηση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι δύο δυνάμεις παρουσίασαν αντίπαλα οράματα σε έναν διάλογο του ΟΗΕ για την AI, όπου οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η υπερβολική ρύθμιση θα μπορούσε να εμποδίσει την καινοτομία, ενώ η Κίνα προώθησε τα χαμηλού κόστους μοντέλα ανοιχτού κώδικα ως εργαλείο για τη μείωση των παγκόσμιων ανισοτήτων στην πρόσβαση.
Η Ουάσινγκτον έχει συσπειρώσει 35 χώρες πίσω από τη δική της «Διακήρυξη Ευκαιριών για την AI» (AI Opportunity Statement), τη στιγμή που 29 χώρες έχουν εγγραφεί στον ελεγχόμενο από την Κίνα WAICO. Το Καζακστάν είναι η μόνη χώρα που εμφανίζεται να συμμετέχει και στις δύο πρωτοβουλίες, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις θέσεις των ΗΠΑ, η οποία υποστήριξε ότι η περιορισμένη αυτή επικάλυψη δείχνει πως οι περισσότερες χώρες που ευθυγραμμίζονται με το πλαίσιο της Ουάσινγκτον δεν έχουν στηρίξει την ανταγωνιστική πρωτοβουλία του Πεκίνου.
Εκτός από τις κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας της Κίνας, στο WAIC συμμετέχουν ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο Πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ και ο Πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης Ανουτίν Τσαρνβιρακούλ.
