Η οικονομική ενίσχυση των 1.500 ευρώ τον μήνα έφερε αισιοδοξία για τη στελέχωση των μικρών νησιών, όμως τα κενά στο ΕΣΥ παραμένουν. Πίσω από τις άγονες θέσεις, τις επαναλαμβανόμενες προκηρύξεις και τις αποχωρήσεις γιατρών κρύβεται ένα νέο, βαθύτερο πρόβλημα: η στεγαστική κρίση στους τουριστικούς προορισμούς.
Η Ελλάδα διαθέτει γιατρούς, αλλά σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορεί να τους εξασφαλίσει το στοιχειώδες: στέγη.
Το επίδομα των 1.500 ευρώ έφερε αιτήσεις, αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα
Η θεσμοθέτηση της πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης ύψους 1.500 ευρώ τον μήνα για γιατρούς που θα υπηρετήσουν σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 4.000 κατοίκων φαίνεται ότι κινητοποίησε το ενδιαφέρον του ιατρικού προσωπικού.
Στην πρώτη προκήρυξη για τις δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των μικρών νησιών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, κατατέθηκαν συνολικά 57 αιτήσεις για 42 θέσεις γιατρών του ΕΣΥ.
Η ανταπόκριση ήταν ιδιαίτερα θετική σε ορισμένες περιοχές. Στην Ύδρα, τον Πόρο και τις Σπέτσες καταγράφηκε έντονος ανταγωνισμός, με περισσότερους του ενός υποψηφίους για συγκεκριμένες θέσεις.
Το πρόγραμμα αφορά 47 μικρά νησιά και χρηματοδοτείται μέσω επταετούς δωρεάς του Stelios Philanthropic Foundation, συνολικού ύψους 10,08 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των δημόσιων δομών υγείας.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ενιαία.
Οι θέσεις παραμένουν κενές στις πιο απομονωμένες περιοχές
Παρά το οικονομικό κίνητρο, 13 δομές παρέμειναν χωρίς καμία αίτηση, αντιστοιχώντας συνολικά σε 16 κενές θέσεις.
Χωρίς υποψηφίους έμειναν θέσεις σε:
- Άγιο Ευστράτιο
- Ψαρά
- Φολέγανδρο
- Αγαθονήσι
- Νίσυρο (Μανδράκι)
- Κουφονήσια
- Θύμαινα
- Σέριφο
- Θηρασιά
- Κίμωλο
- Κέα
- Σκύρο (Γενική/Οικογενειακή Ιατρική και Ακτινολογία)
- Αλόννησο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το οικονομικό κίνητρο λειτουργεί, αλλά δεν αρκεί για τις περιοχές όπου η απομόνωση, η δυσκολία μετακίνησης και κυρίως το κόστος ζωής λειτουργούν αποτρεπτικά.
Οι αριθμοί των Υγειονομικών Περιφερειών
Η μεγαλύτερη ανταπόκριση καταγράφηκε στη 2η Υγειονομική Περιφέρεια:
2η ΥΠΕ: 49 αιτήσεις για 35 θέσεις
5η ΥΠΕ: 7 αιτήσεις για 6 θέσεις
6η ΥΠΕ: 1 αίτηση για 1 θέση
Το συμπέρασμα είναι διπλό: υπάρχουν γιατροί που ενδιαφέρονται όταν υπάρχουν κίνητρα, αλλά υπάρχουν ακόμη περιοχές όπου ούτε τα πρόσθετα χρήματα αρκούν.
Οι 95 θέσεις που επαναπροκηρύχθηκαν
Η πραγματική διάσταση του προβλήματος αποτυπώθηκε τον Ιανουάριο του 2026.
Το Υπουργείο Υγείας αναγκάστηκε να επαναπροκηρύξει 95 θέσεις ειδικευμένων γιατρών που είχαν ήδη χαρακτηριστεί άγονες. Οι περισσότερες αφορούσαν νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
Το πρόβλημα δεν αφορά μία ή δύο ειδικότητες. Μέσα στο 2026 προκηρύχθηκαν:
- 1.131 νέες θέσεις ειδικευμένων γιατρών για το ΕΣΥ
- 441 μόνιμες θέσεις για Κέντρα Υγείας και Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία
Οι συνεχείς προκηρύξεις δείχνουν ότι η δυσκολία στελέχωσης δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά έχει αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Το ανυπέρβλητο εμπόδιο: Η κατοικία
Η βασική αιτία που εμφανίζεται πλέον όλο και συχνότερα δεν είναι μόνο ο μισθός. Είναι η αδυναμία εξεύρεσης κατοικίας.
Η Ελλάδα δημιούργησε έναν νέο παραλογισμό: το κράτος βρίσκει τον γιατρό, αλλά ο γιατρός δεν βρίσκει σπίτι.
Στα δημοφιλή τουριστικά νησιά, η επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει περιορίσει δραματικά τις διαθέσιμες κατοικίες για μακροχρόνια ενοικίαση.
Ένας νέος γιατρός μπορεί να διορίζεται σε έναν από τους πιο γνωστούς προορισμούς της χώρας και ταυτόχρονα να αδυνατεί να πληρώσει ένα μικρό διαμέρισμα.
Για έναν δημόσιο λειτουργό με επιστημονική εξειδίκευση, το κόστος κατοικίας μπορεί να απορροφήσει σχεδόν το μισό εισόδημα.
Πηγαίνουν για υπηρεσία, αλλά τελικά φεύγουν
Σε αρκετές περιπτώσεις οι γιατροί αποδέχονται τον διορισμό, μεταβαίνουν στο νησί και στη συνέχεια διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή στέγη.
Το αποτέλεσμα είναι:
- αποχωρήσεις προσωπικού,
- νέα κενά,
- μετακινήσεις γιατρών από άλλες περιοχές,
- επιβάρυνση των ήδη πιεσμένων δομών υγείας.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο ότι δεν βρίσκονται γιατροί. Είναι ότι δεν μπορούν να παραμείνουν στον τόπο που διορίζονται.
Τα νησιά δεν εξυπηρετούν μόνο τους κατοίκους τους
Η υγειονομική κάλυψη των νησιών δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους αλλά έχει και τουριστική διάσταση.
Κατά τους θερινούς μήνες, ο πληθυσμός πολλών περιοχών πολλαπλασιάζεται. Οι μικρές δομές υγείας καλούνται να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τις ανάγκες των μόνιμων κατοίκων, αλλά και εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών.
Ένα νησί χωρίς γιατρό δεν είναι μόνο κοινωνικό πρόβλημα. Είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και τουριστικής αξιοπιστίας.
Μήπως η λύση δεν είναι μόνο τα επιδόματα αλλά τα σπίτια;
Η σημερινή πολιτική βασίζεται κυρίως σε επιδόματα και οικονομικά κίνητρα. Όμως μια διαφορετική προσέγγιση θα μπορούσε να είναι η δημιουργία μόνιμης στεγαστικής υποδομής για υγειονομικούς.
Ένας ενδεικτικός υπολογισμός δείχνει ότι 200 κατοικίες των 50 τ.μ. (συνολικά 10.000 τ.μ.) με κόστος κατασκευής περίπου 1.700 ευρώ/τ.μ. θα απαιτούσαν επένδυση περίπου 17 εκατ. ευρώ.
Ένα τέτοιο δίκτυο κατοικιών θα μπορούσε να στηρίξει εκατοντάδες γιατρούς για δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, οι προσωρινές λύσεις έχουν διαρκές κόστος. Αν κάθε κενή θέση γιατρού δημιουργεί πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 50.000 ευρώ τον χρόνο για μετακινήσεις, έκτακτες καλύψεις και αναπληρώσεις, τότε οι 95 άγονες θέσεις αντιστοιχούν σε περίπου 4,75 εκατ. ευρώ ετησίως.
Σε τέσσερα χρόνια, το κόστος πλησιάζει τα 20 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια: το σπίτι μένει, ενώ το επίδομα τελειώνει.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι πόσες ακόμη θέσεις θα προκηρυχθούν.
Είναι αν η χώρα μπορεί να προσφέρει στον γιατρό που καλείται να υπηρετήσει εκεί όπου τον χρειάζονται περισσότερο οι πολίτες το πιο βασικό αγαθό: ένα σπίτι για να ζήσει.
