Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, με τις συγκρούσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών να αναζωπυρώνονται. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι τα κλείνει «μέχρι νεωτέρας», ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και από τις δύο πλευρές εντείνουν τους φόβους για περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Επίθεση σε εμπορικό πλοίο και αμερικανικά αντίποινα
Η κρίση πυροδοτήθηκε ύστερα από επίθεση σε εμπορικό πλοίο που έπλεε στα Στενά του Ορμούζ, με την Ουάσινγκτον να αποδίδει την ευθύνη στους Φρουρούς της Επανάστασης.
Σύμφωνα με την CENTCOM, στόχος της επίθεσης ήταν το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων GFS Galaxy, υπό κυπριακή σημαία. Στο πλοίο επέβαιναν 11 Ινδοί ναυτικοί. Οι δέκα διασώθηκαν, ενώ ένας εξακολουθεί να αγνοείται, σύμφωνα με τις αρχές του Ομάν και την ινδική διπλωματία.
Η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO ανέφερε ότι το πλοίο δέχθηκε επίθεση περίπου 17 χιλιόμετρα ανατολικά της χερσονήσου Μουσαντάμ, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά και να εγκαταλειφθεί από το πλήρωμά του.
Σε απάντηση, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε περίπου 140 πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν, περιλαμβάνοντας εγκαταστάσεις πυραύλων και drones, ναυτικά μέσα, αποθήκες πυρομαχικών, δίκτυα επικοινωνιών και θέσεις παράκτιας επιτήρησης.
Η UK Maritime Trade Operations (UKMTO) διατήρησε το επίπεδο απειλής για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή στο υψηλότερο επίπεδο, χαρακτηρίζοντάς το «ιδιαίτερα σοβαρό». Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η νότια θαλάσσια διαδρομή των Στενών παραμένει διαθέσιμη για τη διέλευση πλοίων, προειδοποιώντας ωστόσο για πιθανή παρουσία θαλάσσιων ναρκών και καλώντας τα εμπορικά πλοία να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή.
Κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
Μετά την ανταλλαγή των πληγμάτων, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά «μέχρι νεωτέρας» και έως ότου τερματιστούν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Παράλληλα, δήλωσαν ότι κανένα πλοίο δεν θα μπορεί να διέλθει χωρίς την έγκριση της Τεχεράνης.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υδρογονανθράκων. Ο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, χαρακτήρισε το πέρασμα «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες», υπογραμμίζοντας τη στρατηγική του σημασία.
Διαψεύδουν οι ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά για όλα τα πλοία που διέρχονται νόμιμα από τη διεθνή θαλάσσια οδό. Η CENTCOM ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί και βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, παρά τις «αδικαιολόγητες ιρανικές απειλές και ενέργειες», προσθέτοντας ότι η εμπορική κίνηση συνεχίζεται.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον, μέχρι το απόγευμα της Κυριακής καταγραφόταν αισθητή μείωση της εμπορικής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς η νέα κλιμάκωση της έντασης έχει οδηγήσει πολλές ναυτιλιακές εταιρείες σε αυξημένη επιφυλακή.
Περιφερειακή κλιμάκωση
Η σύγκρουση επεκτάθηκε και σε γειτονικές χώρες του Κόλπου. Σειρήνες ήχησαν στο Μπαχρέιν, ενώ στο Κατάρ καταγράφηκαν εκρήξεις και αναχαιτίσεις πυραύλων. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι έπληξαν αμερικανική αεροπορική βάση στο Κατάρ, ενώ η Ιορδανία ανακοίνωσε ότι έγινε στόχος τριών ιρανικών πυραύλων.
Παράλληλα, το Ιράν ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση στο λιμάνι Ντουκμ του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι κατέστρεψε εγκαταστάσεις επιμελητειακής υποστήριξης αμερικανικών αεροπλανοφόρων. Το Ομάν καταδίκασε έντονα την επίθεση, καθώς συμμετέχει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Έκκληση για αποκλιμάκωση
Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, απηύθυνε έκκληση προς τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιστρέψουν στον διάλογο.
Ωστόσο, οι προοπτικές επανέναρξης των διαπραγματεύσεων εμφανίζονται περιορισμένες. Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο CNN, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη βρίσκονταν πολύ κοντά σε συμφωνία κατά τις συνομιλίες στο Ομάν για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως ανέφερε, το Ιράν «υποχωρούσε σε όλα», όμως λίγες ώρες αργότερα εξαπέλυσε επίθεση με drone εναντίον εμπορικού πλοίου, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, οδήγησε στην αμερικανική στρατιωτική απάντηση. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν το Ιράν «πολύ δυνατά» και προειδοποίησε με ακόμη σκληρότερη απάντηση σε περίπτωση νέων επιθέσεων.
Από την πλευρά της, η ιρανική ηγεσία διαμηνύει ότι η «εκδίκηση είναι αναπόφευκτη», διατηρώντας την ένταση σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και ενισχύοντας τους φόβους για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στην ευρύτερη περιοχή.
