O Ολλανδός Μαρκ Ρούτε, o Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, έχει τη φήμη του «ψιθυριστή» του Ντόναλντ Τραμπ, του ανθρώπου που κολακεύει διαρκώς τον αμερικανό πρόεδρο. Σύμφωνα ωστόσο με ορισμένους αναλυτές, η στάση του Ρούτε έχει αποτέλεσμα: απόδειξη, όπως υποστηρίζουν, η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η ο οποία έληξε την Τετάρτη. Παρά τις φραστικές απειλές του Τραμπ, σχεδόν κατά πάντων των ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ, η σύνοδος εστέφθη από επιτυχία, χάρη στις προσπάθειες του Ρούτε και των ευρωπαϊκών χωρών μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Οι σχολιαστές τεκμηριώνουν την άποψή τους, με βάση το κοινό ανακοινωθέν -αποδεκτό και από τον Τραμπ-, που εκδόθηκε στο τέλος της συνόδου, το οποίο αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής: ότι «η επίθεση εναντίον ενός συμμάχου, συνιστά επίθεση εναντίον όλων», ότι «η Ρωσία αποτελεί μακροπρόθεσμη απειλή», ότι «οι δεσμεύσεις για την άμυνα που αναλήφθηκαν στη Χάγη (στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, το 2025) θα τηρηθούν», ότι «οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς αναλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την άμυνα της Συμμαχίας» και ότι «θα διατεθούν 70 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, ενώ υπάρχει δέσμευση να παρασχεθεί τουλάχιστον ισόποση βοήθεια και το 2027».
Δυο σύνοδοι κορυφής του ΝΑΤΟ σε παράλληλες τροχιές
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της συνόδου, στους New York Times, ο Ίαν Λέσερ, επιφανής αναλυτής στο think tank, German Marshall Fund, διαπίστωσε, ότι στην Άγκυρα, ήταν σαν να διεξάγονται δύο διαφορετικές σύνοδοι ταυτόχρονα, σε δύο παράλληλες τροχιές. Στη μία σύνοδο, υπήρχαν όλες οι πάγιες ανησυχίες των Συμμάχων, σχετικά με την ατζέντα του Τραμπ, ορισμένες από τις οποίες έγιναν εμφανείς, όταν ο αμερικανός πρόεδρος άρχισε να απαριθμεί όλα όσα τον δυσαρεστούν. Στην «άλλη» σύνοδο, υπήρχε προκαθορισμένη ατζέντα, που αφορούσε κυρίως τα οικονομικά στη Συμμαχία, και τον τρόπο διάθεσης των πόρων της. «Η τελική διακήρυξη επαναβεβαίωσε τη στήριξη του ΝΑΤΟ στη συλλογική άμυνα και στην Ουκρανία, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό», πρόσθεσε ο Λέσερ, ο οποίος σημείωσε ότι οι καλές προσωπικές σχέσεις του Τραμπ με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συνέβαλαν ώστε «η κατάσταση να διατηρηθεί σχετικά ήρεμη».
Οι απειλές του Τραμπ σε ώτα μη ακουόντων
Η σχετικά ήρεμη κατάσταση στην οποία αναφέρεται ο Λέσερ, είχε και τις κορυφώσεις της: ο Τραμπ επανέφερε το ζήτημα της Γροιλανδίας, με αποτέλεσμα, η Μέτε Φρέντερικσεν, πρωθυπουργός της Δανίας, στην οποία ανήκει η Γροιλανδία, να δηλώσει ότι «η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.» Ο Τραμπ εξεμάνη εναντίον της Ισπανίας επειδή δεν αυξάνει την οικονομική συνδρομή της στο ΝΑΤΟ από το 2% στο 5% του ΑΕΠ της, δήλωσε ότι δε θέλει εμπορικές συναλλαγές μαζί της και ζήτησε από τους συμμάχους των ΗΠΑ; να διακόψουν τις σχέσεις τους με την Ισπανία και να πάψουν ακόμη και να την επισκέπτονται. Ψύχραιμος, ο ισπανός σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, απάντησε ότι «δεν υπάρχει καμία ένταση» στις σχέσεις της χώρας του με τις ΗΠΑ.
Πως εξηγείται η ψύχραιμη αντιμετώπιση του Τραμπ από τους Ευρωπαίους
Η «ψυχραιμία» αυτή, ερμηνεύεται από τη Νάταλι Τότσι, καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων, στο πανεπιστήμιο Johns Hopkins, ως απότοκη του γεγονότος ότι οι επανειλημμένες προσβολές και οι κενές απειλές του Τραμπ, έχουν αρχίσει να χάνουν την επίδρασή τους. «Αν ο Τραμπ έλεγε κάτι συγκεκριμένο, όπως για παράδειγμα, ότι αποσύρουμε 40.000 στρατιώτες από την Ευρώπη, τότε πράγματι θα προκαλούσε μεγάλη αναστάτωση, σημειώνει η Τότσι στους ΝΥΤ. Όσο όμως ο αμερικανός πρόεδρος περιορίζεται σε χαρακτηρισμούς και αόριστες απειλές, ο αντίκτυπός τους δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Η Τότσι χαρακτήρισε τη σύνοδο «ένα πολιτικό θέαμα του Τραμπ», ο οποίος επεδίωκε το «σόου» του να αποτελέσει το κύριο γεγονός, αλλά τελικώς, αυτό δε συνέβη. Διότι σε επίπεδο Συμμαχίας, έλαβαν χώρα ουσιαστικές και συγκεκριμένες εξελίξεις: οι ΗΠΑ, όπως και τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ, επανέλαβαν την «ακλόνητη δέσμευσή τους στην αρχή της συλλογικής άμυνας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον» και δεσμεύτηκαν στη στήριξη της Ουκρανίας. Κατά τη διάρκεια της συνάντησής του στην Άγκυρα, με τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ χορηγούν στο Κίεβο άδεια για την κατασκευή αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot.
Η εμμονή του Τραμπ στο σόου
Είναι γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κερδίσει το επιχείρημα ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης και να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες. Ωστόσο, δεν κατορθώνει να κεφαλαιοποιήσει αυτή την επιτυχία, δηλαδή να ηγηθεί της Συμμαχίας και να προσφέρει στην Ευρώπη τη σταθερότητα που χρειάζεται για το μέλλον της. Αντί γι’ αυτή την εξέλιξη, ο Τραμπ εμμένει σε αυτό που γνωρίζει καλύτερα: στην παρουσίαση ενός ακόμη, -κατ’ επίφασιν, πολιτικού- σόου.
