Τι κοινό έχουν η Γερμανία και η Ιαπωνία; Είναι και οι δύο χώρες που παρήγγειλαν από τις ΗΠΑ τους πυραύλους μακρού πλήγματος Τόμαχωκ. Από τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου το 1991 μέχρι σήμερα ο συγκεκριμένος πύραυλος παραμένει από τα ισχυρότερα και πιο αξιόπιστα συστήματα.
Τα απόνερα της απόφασης
Και αν η Ιαπωνία ενημερώθηκε πρόσφατα πως οι 400 πύραυλοι που παρήγγειλε με παράδοση μεταξύ 2025-2027 κατά πάσα πιθανότητα θα «πάνε πίσω» δύο χρόνια, δεν συμβαίνει το ίδιο και με την Γερμανία.
Οι ΗΠΑ ενημέρωσαν την χώρα πως δεν θα της πουλήσουν τον πύραυλο αλλά ταυτόχρονα δεν θα στείλουν στο έδαφος της μονάδα Αμερικανών στρατιωτών εξοπλισμένους με αυτούς.
Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Μόσχα θα προχωρήσει σε αντίποινα εάν η κυβέρνηση Τραμπ υλοποιήσει το σχέδιο ανάπτυξης πυραύλων ακριβείας στο κέντρο της ευρωπαϊκής ηπείρου, σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους και έναν Αμερικανό αξιωματούχο.
Ωστόσο, οποιαδήποτε απόφαση μη παράδοσής τους θα ανέτρεπε μια συμφωνία που είχε συναφθεί επί κυβέρνησης Μπάιντεν και θα άφηνε τη Γερμανία χωρίς τις αμυντικές δυνατότητες που, σύμφωνα με τη γερμανική ηγεσία, χρειάζεται επειγόντως.
Τώρα η Γερμανία αναγκάζεται να «τρέξει» να βρει εναλλακτικές όπως τα συστήματα «Fire Point» της Ουκρανία και «Covenant» του Ισραήλ.
Μια Ευρώπη εν υπνώσει
Το πρόβλημα δεν θα ήταν τόσο οξύ αν η Ευρώπη, εδώ και χρόνια, είχε ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα ανάπτυξης δικών της δυνατοτήτων.
Πριν από δύο χρόνια, οι Υπουργοί Άμυνας της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σουηδίας αποφάσισαν να δρομολογήσουν την πρωτοβουλία European Long-range Strike Approach (ELSA).
«Αρκετές από τις ομάδες εργασίας (clusters) έχουν πλέον φθάσει σε επίπεδο ωριμότητας που τους επιτρέπει να συνεχίσουν ως αυτόνομες Ομάδες Υλοποίησης ELSA (ELSA Implementation Groups – EIG). Στο πλαίσιο αυτών των ομάδων, θα πραγματοποιηθούν περαιτέρω εργασίες υπό την καθοδήγηση των χωρών που ηγούνται καθεμίας από αυτές.
Οι μελλοντικές δραστηριότητες θα επικεντρωθούν σε προγράμματα ανάπτυξης και προμήθειας εξοπλισμών, αξιοποιώντας το ήδη διαμορφωμένο δίκτυο εθνικών εμπειρογνωμόνων και διερευνώντας ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα των πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής νέων εταίρων», αναφέρουν.
Οι ομάδες αυτές περιλαμβάνουν:
- Ικανότητα έγκαιρης αεροπορικής προειδοποίησης και εντοπισμού στόχων.
- Ικανότητα καταστολής εχθρικής αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς.
- Αεροεκτοξευόμενη ικανότητα πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς.
- Ευρωπαϊκός εκτοξευτής πολλαπλών πυραύλων.
- Ικανότητα πλήγματος εδάφους-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς 300–500 χλμ.
- Ικανότητα πλήγματος εδάφους-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς 500–2.000 χλμ.
- Ικανότητα πλήγματος εδάφους-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς άνω των 2.000 χλμ.
- Ικανότητα πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς άνω των 500 χλμ. με χρήση χαμηλού κόστους μέσων προσβολής.
«Οι έξι χώρες επαναβεβαιώνουν την πρόθεσή τους να καταβάλουν σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση των δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και την αποφασιστικότητά τους να επιταχύνουν την ανάπτυξη και την προμήθεια των σχετικών συστημάτων, με στόχο την ταχεία ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης».
Ναι, αλλά πότε;
Ως συνήθως με την Ευρώπη βλέπουμε πολλά λόγια και από πράξεις τίποτα. Χρειάστηκαν 9 χρόνια για να συνειδητοποιήσουν Γαλλία και Γερμανία πως «δεν τα βρίσκουν» στο μαχητικό 6ης Γενιάς FCAS, όταν οι ΗΠΑ σε 4 μόλις χρόνια (1979 – 1983) είχαν σκεφτεί, σχεδιάσει και εντάξει σε υπηρεσία το πρώτο stealth αεροσκάφος, το F-117.
Τα συμφέροντα που επικρατούν της λογικής
Θα πείτε, «ναι, αλλά οι ΗΠΑ είναι μια χώρα, η Ευρώπη έχει πολλά συμφέροντα και πολλά κράτη-μέλη». Σωστό, αλλά δεν γίνεται από την μια πλευρά να μέμφεται τις ΗΠΑ όταν δεν της δίνει όπλα ή απειλεί να μειώσει την παρουσία της στο ΝΑΤΟ και ταυτόχρονα να μην μπορεί να βάλει στο τραπέζι τις δύο μεγαλύτερες χώρες να τα βρουν για ένα αεροσκάφος που είναι απαραίτητο. Ένα αεροσκάφος του οποίου η απόκτηση δεν θα εξαρτάται από το ποιος είναι στον Λευκό Οίκο.
Δεν μπορεί να συνεχιστεί το φαινόμενο που έχουν επισημάνει Αμερικάνοι και Ευρωπαίοι αναλυτές, στρατιωτικοί και στελέχη αμυντικών βιομηχανιών (που στην περίπτωση του FCAS «τορπίλισαν» την συμφωνία) πως η Ευρώπη έχει έλλειψη σε επιμελητεία, δυνατότητες ISR (intelligence, surveillance and reconnaissance), δορυφορικές δυνατότητες, πυραύλους μακρού πλήγματος και δυνατότητες στρατιωτικών πληροφοριών.
Πριν το 2030, λένε συχνά οι ειδικοί, η Ευρώπη δεν θα έχει αυτές τις δυνατότητες.
Με βάση τα όσα διαβάζουμε και τo πόσο γρήγορα (ή μάλλον αργά) πάνε τα πράγματα, η ημερομηνία αυτή είναι υπερβολικά αισιόδοξη έως ουτοπική σε μια ήπειρο που από το 1991 ζούσε «με τα λεφτά άλλων» στην Άμυνα (πλην Ελλάδας για συγκεκριμένους λόγους και μερικές ακόμα χώρες).
Ακόμα και ο πόλεμος στο Ιράν δεν αφύπνισε την ηγεσία της Ευρώπης.
Η παρέμβαση της Κάγια Κάλλας, της Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, εν μέσω σφοδρών βομβαρδισμών εκατέρωθεν μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ )και χωρών του Κόλπου) πριν λίγες εβδομάδες πως η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί όλα τα μέρη να σταματήσουν τις μάχες και ανακοινώνει κυρώσεις σε Ιρανούς αξιωματούχους και ιδιώτες μόνο γέλια (ή κλάματα μπορεί να προκαλέσει).
Ο χρόνος για την Ευρώπη να γίνει από οικονομικός και στρατιωτικός γίγαντας τελειώνει και είναι αβέβαιο αν πια προλαβαίνει τις εξελίξεις.
